Bao nhiêu tuổi nên tầm soát ung thư tiêu hóa?

Tầm soát ung thư tiêu hóa được xem là phương pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm như ung thư dạ dày, đại tràng, qua đó tạo điều kiện điều trị kịp thời và cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh. Vậy bao nhiêu tuổi nên tầm soát ung thư tiêu hóa, ai cần kiểm tra sớm và phương pháp nào hiệu quả nhất?

1. Tầm soát ung thư tiêu hóa là gì?

Tầm soát ung thư tiêu hóa là quá trình kiểm tra nhằm phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ở đường tiêu hóa (dạ dày, đại tràng, thực quản…) ngay cả khi chưa có triệu chứng.

Các phương pháp phổ biến gồm nội soi tiêu hóa, xét nghiệm phân tìm máu ẩn và sinh thiết khi cần thiết. Việc khám sàng lọc ung thư tiêu hóa định kỳ giúp phát hiện sớm bệnh, tăng khả năng điều trị khỏi và giảm chi phí điều trị cho người bệnh.

2. Bao nhiêu tuổi thì nên đi tầm soát ung thư tiêu hóa?

Theo khuyến nghị của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC Mỹ), độ tuổi tầm soát ung thư tiêu hóa được chia thành 2 nhóm chính dựa trên mức độ nguy cơ, bao gồm: nhóm nguy cơ trung bình và nhóm nguy cơ cao.

2.1. Người nguy cơ trung bình nên tầm soát ung thư tiêu hóa

Đây là nhóm:

Không có triệu chứng bất thường
Không có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa

Khuyến nghị:

Bắt đầu tầm soát ung thư tiêu hóa từ 40–45 tuổi
Lặp lại mỗi 3–5 năm/lần nếu kết quả bình thường

Theo CDC, hầu hết người trưởng thành nên bắt đầu sàng lọc ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi và duy trì kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm bệnh.

2.2. Người nguy cơ cao nên tầm soát ung thư tiêu hóa

Nhóm nguy cơ cao bao gồm:

Nhiễm HP dạ dày
Viêm teo niêm mạc dạ dày
Polyp đại tràng
Có người thân mắc ung thư đường tiêu hóa

Khuyến nghị:

Thực hiện khám sàng lọc ung thư tiêu hóa sớm hơn 5–10 năm so với độ tuổi người thân mắc bệnh
Theo dõi với tần suất dày hơn tùy theo tình trạng cụ thể
Việc tầm soát sớm ở nhóm này giúp nâng cao khả năng phát hiện tổn thương tiền ung thư, từ đó can thiệp kịp thời và cải thiện hiệu quả điều trị.

3. Những dấu hiệu cần tầm soát ung thư tiêu hóa ngay mà không cần chờ đủ tuổi

Bạn nên đi khám sàng lọc ung thư tiêu hóa ngay nếu có các dấu hiệu:

Đau bụng kéo dài không rõ nguyên nhân
Sụt cân không rõ nguyên nhân
Đi ngoài ra máu hoặc xuất hiện phân đen
Táo bón hoặc tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa kéo dài
Nuốt nghẹn, buồn nôn thường xuyên
Thiếu máu không rõ nguyên nhân

Đây có thể là dấu hiệu sớm của ung thư đường tiêu hóa, cần được kiểm tra càng sớm càng tốt.

4. Nội soi tiêu hóa – Phương pháp tầm soát ung thư tiêu hóa hiệu quả

Nội soi tiêu hóa được coi là “tiêu chuẩn vàng” trong tầm soát ung thư tiêu hóa vì cho phép quan sát trực tiếp niêm mạc và phát hiện tổn thương sớm.

Việc thực hiện tầm soát ung thư tiêu hóa, đặc biệt thông qua nội soi, không chỉ giúp phát hiện chính xác các bệnh lý viêm, loét thông thường mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nhận diện sớm các tổn thương tiền ung thư như polyp hay các tế bào bất thường có nguy cơ tiến triển thành ung thư.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn tồn tại tình trạng “bỏ sót ung thư ống tiêu hóa” – tức là không phát hiện được tổn thương trong vòng 3 năm sau lần nội soi trước đó. Tỷ lệ này hiện vẫn ở mức đáng lưu ý, với ung thư tiêu hóa trên khoảng 6–11,3% và polyp đại trực tràng từ 20–47%.

Chính vì vậy, việc ứng dụng các công nghệ nội soi tiên tiến đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả khám sàng lọc ung thư tiêu hóa. Các công nghệ hiện đại giúp cải thiện khả năng phát hiện tổn thương sớm, đặc biệt là những bất thường ở giai đoạn khởi phát.

Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, công nghệ nội soi siêu phóng đại cấp độ tế bào Endocyto 520x đã được tiên phong ứng dụng, đánh dấu bước tiến mới trong tầm soát ung thư tiêu hóa tại Việt Nam. Với khả năng phóng đại hình ảnh lên tới 520 lần, công nghệ này cho phép

Tóm lại, tầm soát ung thư tiêu hóa nên bắt đầu từ 40–45 tuổi với người nguy cơ trung bình và sớm hơn với nhóm nguy cơ cao. Việc chủ động khám sàng lọc ung thư tiêu hóa giúp phát hiện sớm ung thư đường tiêu hóa, nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu rủi ro về tiên lượng sống cho người bệnh.