Xơ cứng cổ bàng quang là bệnh gì?

Xơ cứng cổ bàng quang là tình trạng hẹp hoặc tắc nghẽn tại vị trí cổ bàng quang do mô xơ phát triển bất thường. Bệnh khiến quá trình tiểu tiện gặp trở ngại, với các biểu hiện như tiểu khó, dòng nước tiểu yếu, tiểu ngắt quãng hoặc bí tiểu. Đây là biến chứng thường gặp sau phẫu thuật tuyến tiền liệt hoặc viêm nhiễm kéo dài. Nhận biết sớm dấu hiệu giúp người bệnh được can thiệp kịp thời, tránh ảnh hưởng chức năng bài xuất nước tiểu.

1. Xơ cứng cổ bàng quang là bệnh gì?

Xơ cứng cổ bàng quang là tình trạng phần cơ vòng ở cổ bàng quang bị xơ hoá, khiến lỗ thoát nước tiểu bị hẹp lại và gây rối loạn tiểu tiện. Nguyên nhân có thể do bẩm sinh, viêm mạn tính kéo dài hoặc xảy ra sau can thiệp phẫu thuật tuyến tiền liệt. 

Trong thực tế lâm sàng, xơ hoá cổ bàng quang được ghi nhận là một biến chứng sau cắt bỏ u tuyến tiền liệt. Biến chứng này đã được nhà tiết niệu học người Mỹ Danslow mô tả lần đầu vào năm 1918. Đây là bệnh lý tiềm ẩn nhiều nguy hiểm nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách. Người có tiền sử bệnh lý bàng quang hoặc từng phẫu thuật tuyến tiền liệt nên tái khám định kỳ theo hướng dẫn, không tự ý dùng thuốc tránh làm ảnh hưởng đến quá trình điều trị sau này.

2. Dấu hiệu nhận biết bệnh xơ cổ bàng quang

Xơ cứng bàng quang là tình trạng mô sẹo làm hẹp lối thoát nước tiểu từ bàng quang xuống niệu đạo. Khi cổ bàng quang bị hẹp, người bệnh sẽ xuất hiện các rối loạn tiểu tiện đặc trưng sau:

• Rối loạn tiểu tiện (triệu chứng đường tiểu dưới): Thường biểu hiện bằng tình trạng tiểu khó, phải rặn mới có thể đẩy nước tiểu ra ngoài. Dòng nước tiểu trở nên yếu, nhỏ, chảy chậm hoặc chỉ nhỏ giọt. Nhiều trường hợp còn gặp hiện tượng tiểu ngắt quãng, nước tiểu không chảy liên tục, kèm theo cảm giác tiểu chưa hết dù vừa đi tiểu xong.
• Triệu chứng kích thích bàng quang: bao gồm tiểu gấp, tức cảm giác buồn tiểu xuất hiện đột ngột và khó kiểm soát. Bên cạnh đó là tiểu rắt, người bệnh đi tiểu nhiều lần trong ngày nhưng lượng nước tiểu mỗi lần rất ít.

Xơ cứng bàng quang nếu kéo dài có thể dẫn đến nhiều biến chứng, trong đó phổ biến là nhiễm trùng tiểu tái phát do nước tiểu bị ứ đọng trong bàng quang. Một số trường hợp có thể gặp tiểu máu, với nước tiểu chuyển sang màu hồng, đỏ hoặc sẫm màu bất thường. Ngoài ra, người bệnh còn cảm thấy đau tức hoặc căng nặng ở vùng bụng dưới, tương ứng với vị trí bàng quang.

3. Nguyên nhân gây ra bệnh xơ cứng cổ bàng quang là gì?

Sự xuất hiện của tình trạng xơ cứng cổ bàng quang thường do biến chứng từ các bệnh lý nền liên quan đến đường tiết niệu. Những nguyên nhân chính phải kể đến như:

• Sỏi bàng quang: Sỏi hình thành do nước tiểu ứ đọng lâu ngày trong bàng quang. Khi sỏi phát triển lớn có thể gây tắc nghẽn dòng tiểu và làm tổn thương niêm mạc, dẫn đến xơ cứng cổ bàng quang. Người bệnh có thể tiểu khó, tiểu ít, bí tiểu, tiểu ra máu hoặc đau vùng hạ vị, nếu nhiễm khuẩn kèm theo sẽ sốt nhẹ.
• U phì đại tuyến tiền liệt: Sự tăng sinh mô tiền liệt tuyến và mô xơ xung quanh cổ bàng quang gây cản trở dòng tiểu. Tắc nghẽn kéo dài khiến cơ bàng quang phải tăng co bóp, dần phì đại và giảm chức năng, từ đó làm tăng nguy cơ xơ cứng cổ bàng quang. Triệu chứng thường gặp là tiểu rắt, tiểu gấp, tiểu đêm và tia tiểu yếu.
• Nhiễm khuẩn đường tiết niệu: Tình trạng vi khuẩn xâm nhập và tồn tại trong nước tiểu có thể gây viêm kéo dài. Viêm mạn tính làm tổn thương mô vùng cổ bàng quang và hình thành sẹo xơ. Ngoài xơ cổ bàng quang, nhiễm khuẩn tiết niệu còn có thể gây viêm bàng quang, viêm thận – bể thận.
• Bệnh lý mạn tính khác: Một số bệnh lý như viêm bàng quang kéo dài, viêm túi mật mạn tính cũng có thể dẫn đến hình thành mô xơ tại cổ bàng quang.

4. Bệnh có cần điều trị không? Hướng dẫn cách điều trị hiệu quả

Xơ cứng cổ bàng quang là tình trạng hẹp cổ bàng quang do mô xơ hình thành, vì thế cần được điều trị bằng phẫu thuật. Sử dụng thuốc thông thường không có tác dụng làm hết mô xơ đã được hình thành. Mục tiêu điều trị là giải phóng chỗ hẹp, khôi phục dòng nước tiểu và ngăn biến chứng như bí tiểu hoặc suy thận.

Các phương pháp điều trị bao gồm:

• Cắt đốt điện qua niệu đạo (TUR): Bác sĩ sử dụng vòng điện để loại bỏ phần mô xơ gây tắc nghẽn tại cổ bàng quang. Thủ thuật tiến hành bằng nội soi đưa qua niệu đạo nên không cần rạch da. Người bệnh được gây tê tủy sống, vì vậy không cảm thấy đau trong quá trình phẫu thuật. Sau mổ, thời gian nằm viện thường kéo dài khoảng 2 – 3 ngày để theo dõi và chăm sóc hậu phẫu.
• Laser Thulium (Tm:YAG): Dùng năng lượng laser để bốc hơi phần mô xơ gây hẹp tại cổ bàng quang. Kỹ thuật này giúp hạn chế chảy máu và giảm nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật. Đây là lựa chọn phù hợp cho những người có bệnh lý nền như tim mạch, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp. Việc Việc quyết định loại laser sử dụng sẽ dựa trên mức độ an toàn, hiệu quả điều trị cũng như chi phí thực hiện.
• Mổ nội soi xẻ cổ bàng quang: Được thực hiện bằng cách rạch 1 – 2 đường nhỏ tại vị trí bị hẹp nhằm mở rộng lối thoát nước tiểu. Đây là kỹ thuật ít xâm lấn nên thời gian hồi phục tương đối nhanh, thích hợp với các trường hợp hẹp mức độ nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên không chỉ định với người bệnh có hẹp niệu đạo đi kèm, nhiễm khuẩn tiết niệu chưa được kiểm soát hoặc mắc bệnh toàn thân nặng như tim mạch, suy thận.

Xơ cứng cổ bàng quang có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng chỉ định. Các kỹ thuật nội soi hiện đại giúp giải quyết tình trạng hẹp cổ bàng quang với mức độ xâm lấn thấp và thời gian hồi phục ngắn. Người bệnh không nên chủ quan với triệu chứng tiểu khó kéo dài, vì can thiệp kịp thời sẽ hạn chế nguy cơ biến chứng và tái phát.