Mắt của người suy thận có gì cần chú ý?

Không chỉ gây mệt mỏi, phù chân hay tiểu bất thường, suy thận còn có thể ảnh hưởng đến thị lực và khiến mắt xuất hiện nhiều dấu hiệu khác lạ như sưng mí, nhìn mờ, khô rát hoặc giảm khả năng quan sát. Vậy mắt của người suy thận có gì cần chú ý, đâu là dấu hiệu cảnh báo không nên chủ quan và khi nào cần đi khám? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn.

1. Vì sao suy thận có thể ảnh hưởng đến mắt?

Suy thận không chỉ ảnh hưởng đến chức năng lọc máu mà còn tác động đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể, trong đó có đôi mắt. Những ảnh hưởng này không xảy ra ngẫu nhiên mà liên quan trực tiếp đến các thay đổi sinh lý khi chức năng thận suy giảm. Cụ thể:

Tăng huyết áp kéo dài: Làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong võng mạc, gây nhìn mờ hoặc giảm thị lực.
Giữ nước và phù nề: Thận có nhiệm vụ đào thải nước dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi chức năng này suy giảm, dịch dễ tích tụ trong các mô mềm, đặc biệt là vùng quanh mắt. Vì vậy, mắt của người suy thận thường có biểu hiện sưng mí mắt hoặc phù mặt, rõ hơn vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.
Thiếu máu do suy thận: Làm mắt dễ mỏi, hoa mắt, khó tập trung và nhìn không rõ.
Tích tụ chất thải trong máu: Có thể khiến mắt khô, đỏ, kích ứng hoặc nhạy cảm với ánh sáng.
Bệnh nền đi kèm: Đái tháo đường và tăng huyết áp ở người suy thận làm tăng nguy cơ tổn thương võng mạc.
Tổn thương mắt tiến triển âm thầm: Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã giảm thị lực hoặc xuất hiện chấm đen, chớp sáng trong tầm nhìn.

mắt của người suy thận — Suy thận ảnh hưởng đến mắt do nhiều cơ chế

Do mối liên hệ chặt chẽ giữa thận và hệ mạch máu nuôi dưỡng mắt, các biểu hiện ở mắt đôi khi có thể phản ánh mức độ tiến triển của bệnh thận. Việc theo dõi sớm các dấu hiệu bất thường ở mắt giúp hạn chế nguy cơ biến chứng thị lực lâu dài ở người bệnh suy thận.

2. Những biểu hiện ở mắt thường gặp ở người suy thận

Trên thực tế, mắt của người suy thận thường xuất hiện nhiều thay đổi liên quan đến tình trạng rối loạn tuần hoàn, tích tụ chất thải và mất cân bằng khoáng chất trong cơ thể. Một số dấu hiệu ban đầu thường khá nhẹ nên dễ bị bỏ qua. Nhiều người còn truyền tai nhau về tình trạng “mắt trắng suy thận”, tuy nhiên thông tin này là không đúng.

Dưới đây là những vấn đề về mắt người bị suy thận thường gặp:

2.1. Khô mắt, đỏ mắt và đau rát

Đây là tình trạng khá phổ biến ở mắt người bị suy thận. Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể có thể giảm khả năng sản xuất nước mắt, khiến mắt dễ khô, đỏ, cộm và khó chịu. Ngoài ra, sự tích tụ canxi và phốt phát trong cơ thể cũng có thể gây kích ứng mắt. Nhiều người thường cảm thấy mắt mỏi, rát hoặc nhạy cảm hơn với ánh sáng.

2.2. Mắt của người suy thận sưng hoặc phù

Người suy thận thường bị giữ nước do khả năng đào thải dịch kém, từ đó gây phù ở nhiều vị trí, đặc biệt là vùng quanh mắt. Tình trạng này thường rõ hơn vào buổi sáng sau khi ngủ dậy, khiến mắt trông nặng nề và kém linh hoạt.

2.3. Mờ mắt, giảm thị lực

Suy thận có thể làm ảnh hưởng đến hệ mạch máu nuôi dưỡng võng mạc, đặc biệt ở những người có kèm đái tháo đường hoặc tăng huyết áp. Người bệnh có thể nhìn mờ, khó nhìn rõ chi tiết hoặc thị lực giảm dần theo thời gian.

2.4. Bệnh võng mạc

Đây là biến chứng nghiêm trọng liên quan đến tổn thương các mạch máu ở võng mạc. Bệnh thường tiến triển âm thầm và không có triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu. Khi nặng hơn, người bệnh có thể thấy chấm đen, ánh sáng nhấp nháy hoặc vùng nhìn bị che khuất. Nếu không điều trị sớm, bệnh có nguy cơ dẫn đến bong võng mạc hoặc mất thị lực.

2.5. Tăng nhãn áp

Mắt của người suy thận cũng có nguy cơ cao bị tăng nhãn áp do áp lực chất lỏng trong mắt tăng lên. Tình trạng này có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác và ảnh hưởng đến khả năng nhìn nếu không được kiểm soát.

2.6. Mắt nhợt nhạt, thiếu sức sống

Ở nhiều người bệnh, mắt có thể trông mệt mỏi, quầng thâm rõ hoặc niêm mạc nhợt nhạt do thiếu máu liên quan đến suy thận mạn tính. Đây cũng là một trong những điểm khác biệt giữa mắt của người suy thận và người bình thường.

3. Phù mắt có phải dấu hiệu suy thận không?

Phù mắt có thể là một trong những dấu hiệu sớm liên quan đến bệnh thận, đặc biệt khi tình trạng này xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường khác của cơ thể. Ở nhiều trường hợp, mắt của người suy thận thường bị sưng nhẹ quanh mí mắt vào buổi sáng do cơ thể giữ nước và rối loạn đào thải dịch.

Thận có vai trò lọc máu và loại bỏ lượng nước dư thừa ra ngoài qua nước tiểu. Khi chức năng thận suy giảm, nước và muối có thể tích tụ trong cơ thể, gây phù ở nhiều vị trí, trong đó vùng quanh mắt thường là nơi dễ nhận thấy nhất vì mô mềm và nhạy cảm với tình trạng ứ dịch.

Ban đầu, người bệnh có thể chỉ thấy:

Mí mắt sưng nhẹ sau khi ngủ dậy
Vùng quanh mắt nặng và khó mở mắt
Tình trạng phù giảm dần trong ngày.

Tuy nhiên, khi bệnh thận tiến triển nặng hơn, phù mắt có thể:

Kéo dài cả ngày
Lan rộng ra toàn bộ khuôn mặt
Đi kèm phù chân, phù bụng hoặc tăng cân nhanh do giữ nước.

Điều đáng chú ý là nhiều người dễ nhầm lẫn phù mắt do suy thận với thiếu ngủ, dị ứng hoặc mệt mỏi thông thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng sưng mắt lặp lại thường xuyên, đặc biệt kèm tiểu ít, nước tiểu nhiều bọt, mệt mỏi kéo dài, phù chân, yăng huyết áp thì người bệnh nên đi khám sớm để kiểm tra chức năng thận.

So với mắt của người bình thường, mắt người suy thận thường dễ sưng, thiếu linh hoạt và mệt mỏi hơn do ảnh hưởng từ tình trạng giữ nước và rối loạn chuyển hóa trong cơ thể. Việc phát hiện sớm các thay đổi ở mắt có thể giúp nhận biết bệnh thận sớm hơn và hạn chế nguy cơ biến chứng lâu dài.

4. Dấu hiệu ở mắt cần đi khám ngay

Không phải mọi biểu hiện ở mắt đều nguy hiểm ngay lập tức, nhưng người bệnh cũng không nên chủ quan vì nhiều tổn thương có thể tiến triển âm thầm. Khi mắt suy thận phù mí nhẹ hoặc mỏi mắt thoáng qua, việc theo dõi và trao đổi với bác sĩ vẫn rất cần thiết để xác định nguyên nhân.

Người bệnh nên đi khám mắt sớm nếu có các dấu hiệu như:

Nhìn mờ kéo dài, giảm thị lực nhanh
Đau nhức mắt
Xuất hiện chấm đen, chớp sáng hoặc khó nhìn vào ban đêm.

Đây có thể là dấu hiệu tổn thương võng mạc, rối loạn mạch máu hoặc biến chứng liên quan đến tăng huyết áp và đái tháo đường.

Đối với người suy thận mạn, đặc biệt khi có bệnh nền như tăng huyết áp hoặc đái tháo đường, khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm biến chứng và theo dõi tình trạng mạch máu trong cơ thể. Việc chú ý những thay đổi ở mắt cũng góp phần hỗ trợ nhận biết sớm mức độ tiến triển của bệnh thận để có hướng điều trị phù hợp.

5. Cách chăm sóc mắt cho người suy thận

Mắt của người suy thận thường dễ bị ảnh hưởng do rối loạn huyết áp, giữ nước, thiếu máu và tổn thương mạch máu kéo dài. Vì vậy, việc chăm sóc mắt đúng cách không chỉ giúp giảm khó chịu mà còn hỗ trợ hạn chế nguy cơ suy giảm thị lực và biến chứng ở mắt.

Một số cách chăm sóc mắt cho người suy thận gồm:

Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu theo hướng dẫn của bác sĩ để giảm nguy cơ tổn thương võng mạc và mạch máu ở mắt.
Tuân thủ phác đồ điều trị suy thận, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều dùng.
Duy trì chế độ ăn lành mạnh, hạn chế muối, thực phẩm nhiều phospho, kali và protein theo khuyến cáo của bác sĩ.
Tăng cường thực phẩm tốt cho mắt như cá hồi, rau xanh, các loại hạt và trái cây giàu vitamin A, C, E.
Sử dụng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản nếu thường xuyên bị khô mắt hoặc kích ứng.
Đeo kính râm khi ra ngoài để bảo vệ mắt khỏi tia UV, gió bụi và môi trường ô nhiễm.
Hạn chế nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài, áp dụng quy tắc 20 – 20 – 20 để giảm mỏi mắt.
Theo dõi tác dụng phụ của thuốc điều trị, đặc biệt là corticosteroid vì có thể ảnh hưởng đến mắt.
Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và duy trì tinh thần thoải mái để hỗ trợ tuần hoàn máu đến mắt.
Tập thể dục nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng để cải thiện lưu thông máu và ổn định huyết áp.
Khám mắt định kỳ 6 tháng/lần hoặc theo lịch hẹn để theo dõi sớm các bất thường ở mắt của người suy thận.
Đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như nhìn mờ, đau mắt, chớp sáng, thấy đốm đen hoặc giảm thị lực bất thường.

Mắt của người suy thận có thể xuất hiện nhiều thay đổi như phù mí mắt, khô rát, nhìn mờ hoặc suy giảm thị lực do ảnh hưởng từ rối loạn huyết áp, giữ nước và tổn thương mạch máu. Một số biểu hiện có thể tiến triển âm thầm nhưng lại là dấu hiệu cảnh báo bệnh thận đang nặng hơn hoặc đã xuất hiện biến chứng. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan khi mắt có dấu hiệu bất thường và cần khám mắt định kỳ để theo dõi sức khỏe thị lực cũng như hỗ trợ kiểm soát bệnh thận hiệu quả hơn.