Ăn mặn có bị suy thận không?

Ăn mặn là thói quen khá phổ biến trong khẩu phần của nhiều người Việt, đặc biệt với các món như dưa muối, cá kho hay nước chấm đậm vị. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài có thể ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, đặc biệt là chức năng của thận. Vậy ăn mặn có bị suy thận không và mức độ ảnh hưởng của muối đối với thận thực sự như thế nào?

1. Ăn mặn có gây suy thận không? Đối tượng nào có nguy cơ suy thận cao khi ăn mặn?

Ăn mặn có bị suy thận không? Câu trả lời là: Ăn mặn không gây suy thận ngay lập tức, nhưng nếu duy trì thói quen này trong thời gian dài, nó có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận và dẫn đến suy thận mạn tính.

Sở dĩ ăn mặn làm tăng nguy cơ suy thận vì:

• Làm tăng áp lực lên thận: Thận có nhiệm vụ lọc máu và điều hòa lượng nước trong cơ thể. Khi ăn nhiều muối, cơ thể giữ nước nhiều hơn để cân bằng natri. Điều này làm tăng thể tích máu và khiến huyết áp tăng. Huyết áp cao kéo dài sẽ làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, khiến khả năng lọc máu suy giảm. Đây là một trong những con đường chính khiến ăn mặn gây suy thận về lâu dài.
• Tăng protein trong nước tiểu: Chế độ ăn nhiều muối có thể làm tăng lượng protein trong nước tiểu (protein niệu). Đây là dấu hiệu sớm cho thấy thận đang bị tổn thương và cũng là yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch. Vì vậy, khi đặt câu hỏi ăn mặn có suy thận không, các chuyên gia thường cảnh báo rằng lượng muối cao có thể làm bệnh thận tiến triển nhanh hơn.
• Làm tăng nguy cơ sỏi thận: Ăn quá mặn làm tăng lượng canxi thải qua nước tiểu. Khi canxi trong nước tiểu tăng cao, nguy cơ hình thành sỏi thận cũng tăng. Sỏi thận nếu gây tắc nghẽn kéo dài có thể làm tổn thương nhu mô thận và ảnh hưởng đến chức năng lọc của thận.

Không phải ai ăn mặn cũng bị suy thận ngay, nhưng một số nhóm có nguy cơ cao hơn nếu duy trì chế độ ăn nhiều muối gồm:

• Người bị tăng huyết áp;
• Người đã mắc bệnh thận hoặc có protein niệu;
• Người từng bị sỏi thận;
• Người mắc các bệnh chuyển hóa như đái tháo đường;
• Người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận.

2. Dấu hiệu cảnh báo tổn thương thận do ăn mặn kéo dài

Ăn mặn kéo dài có thể làm tăng gánh nặng cho thận và dần dần gây tổn thương chức năng lọc của cơ quan này. Khi thận bị ảnh hưởng, cơ thể có thể xuất hiện một số dấu hiệu cảnh báo sau:

• Mệt mỏi, suy nhược, khó tập trung: Khi chức năng lọc của thận suy giảm, các chất thải và độc tố không được loại bỏ hết khỏi máu, khiến cơ thể luôn cảm thấy uể oải, thiếu năng lượng.
• Rối loạn giấc ngủ: Người bệnh có thể khó ngủ, ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc hoặc hay mộng mị. Một số trường hợp có bệnh nền như béo phì, tăng huyết áp hoặc tiểu đường còn có thể gặp tình trạng ngưng thở khi ngủ.
• Da khô và ngứa: Khi thận hoạt động kém, độc tố và khoáng chất trong máu mất cân bằng, khiến da thiếu dưỡng chất, trở nên khô, bong tróc và ngứa.
• Thay đổi khi đi tiểu: Có thể xuất hiện tình trạng tiểu nhiều lần, tiểu đêm, nước tiểu có nhiều bọt, thậm chí có lẫn máu. Đây cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý tiết niệu khác như nhiễm trùng, sỏi thận hoặc khối u.
• Phù chân hoặc sưng mắt cá chân: Khi thận không lọc và đào thải nước hiệu quả, cơ thể dễ bị giữ nước, gây sưng ở bàn chân, cổ chân hoặc cẳng chân.
• Chán ăn, ăn uống kém: Chức năng thận suy giảm có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, khiến người bệnh giảm cảm giác thèm ăn.
• Chuột rút: Sự mất cân bằng điện giải, đặc biệt là tình trạng giảm canxi trong máu do thải nhiều qua nước tiểu, có thể gây chuột rút ở cơ.

Những dấu hiệu này có thể xuất hiện khi thận bị tổn thương trong thời gian dài. Nếu gặp các triệu chứng kéo dài, nên đi khám để được kiểm tra và đánh giá chức năng thận kịp thời.

3. Ăn bao nhiêu muối là “quá nhiều” gây suy thận?

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), lượng muối tối đa một người trưởng thành nên tiêu thụ mỗi ngày là khoảng 2,3g natri, tương đương khoảng 1 muỗng cà phê muối. Tuy nhiên, mức được khuyến nghị tốt hơn cho sức khỏe chỉ khoảng 1,5g natri/ngày, đặc biệt với người có tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc nguy cơ mắc bệnh thận.

Việc tiêu thụ muối vượt quá mức này trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp, gây áp lực lên hệ mạch máu của thận và dần làm suy giảm chức năng lọc. Vì vậy, khi lượng muối ăn vào thường xuyên vượt ngưỡng khuyến cáo, nguy cơ ăn mặn gây suy thận sẽ tăng lên.

Để kiểm soát lượng muối nạp vào mỗi ngày, có thể áp dụng một số cách đơn giản như:

• Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp vì thường chứa nhiều muối khó kiểm soát.
• Ưu tiên nấu ăn từ nguyên liệu tươi và giảm các gia vị nhiều natri như hạt nêm, mì chính, nước tương, nước sốt.
• Tăng hương vị món ăn bằng hành, tỏi, tiêu hoặc các loại thảo mộc thay vì thêm muối.
• Rửa thực phẩm đông lạnh hoặc đồ hộp trước khi chế biến để giảm bớt natri.
• Ưu tiên các món luộc, hấp thay cho chiên xào đậm gia vị.
• Bổ sung thực phẩm giàu kali như khoai tây, khoai lang, rau xanh, các loại đậu, trái cây hoặc sữa chua để hỗ trợ đào thải natri.

Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ ăn mặn có bị suy thận không? Việc điều chỉnh chế độ ăn, giảm muối trong bữa ăn hằng ngày, kết hợp với lối sống lành mạnh sẽ giúp bảo vệ thận tốt hơn và hạn chế nguy cơ suy giảm chức năng thận, duy trì sức khỏe lâu dài.