Rối loạn chức năng vòi nhĩ là gì?

Ù tai, đau nhức, nghe kém tạm thời hay cảm giác tai bị bịt kín là những triệu chứng vô cùng khó chịu, làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống hàng ngày. Đây chính là những dấu hiệu cảnh báo phổ biến của hội chứng rối loạn chức năng vòi nhĩ.

1. Vòi nhĩ là gì? Ý nghĩa hoạt động của vòi nhĩ

Vòi nhĩ (hay còn gọi là vòi tai, vòi Eustache) là một ống nhỏ có nhiệm vụ kết nối giữa tai giữa và vòm mũi họng. Ở người lớn, cấu trúc này có chiều dài dao động khoảng 31 – 38mm.

Trong điều kiện bình thường, vòi nhĩ luôn ở trạng thái đóng kín và chỉ mở ra khi chúng ta thực hiện các hoạt động như nhai, ngáp hoặc nuốt nước bọt . Vai trò chính của vòi nhĩ là thông khí để cân bằng áp suất giữa tai giữa và môi trường bên ngoài, dẫn lưu dịch ứ đọng từ tai giữa xuống họng, đồng thời đóng vai trò như một lớp áo giáp bảo vệ tai giữa khỏi vi khuẩn đi ngược dòng từ vòm họng .

2. Thế nào là rối loạn chức năng vòi nhĩ?

Rối loạn chức năng vòi nhĩ xảy ra khi cấu trúc này gặp trục trặc, không thể đóng hoặc mở đúng cách như bình thường. Sự bất thường này làm cản trở quá trình lưu thông không khí và thoát dịch của tai giữa, dẫn đến mất cân bằng áp lực.

2.1. Phân loại rối loạn chức năng vòi nhĩ

Dựa trên các đặc điểm bệnh lý, tình trạng này được chia thành 3 loại chính:

Tắc nghẽn vòi nhĩ: Vòi nhĩ bị hẹp và không thể mở ra để cân bằng áp lực.
Vòi nhĩ giãn rộng: Vòi nhĩ luôn trong trạng thái mở liên tục.
Rối loạn do chấn thương áp lực: Thường xảy ra khi người bệnh trải qua sự thay đổi độ cao (ví dụ: khi cất cánh/hạ cánh máy bay, lặn biển).

2.2. Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Nhiều bệnh nhân thường lo lắng tìm hiểu rối loạn chức năng vòi nhĩ có chữa được không vì các triệu chứng đem lại cảm giác vô cùng khó chịu, bao gồm:

Cảm giác ù tai, đầy tai hoặc thấy tai bị tắc nghẽn.
Thính lực suy giảm, âm thanh truyền đến tai bị bóp nghẹt như đang ở dưới nước.
Đau tai hoặc cảm nhận rõ có áp lực đè nén bên trong màng nhĩ.

Nghe thấy tiếng lạo xạo, lục cục mỗi khi nhai hoặc nuốt.
Xuất hiện tình trạng chóng mặt, hoa mắt hoặc mất thăng bằng.
Đặc biệt, trong trường hợp vòi nhĩ giãn rộng, bệnh nhân có thể nghe thấy rất rõ tiếng nói, tiếng nhịp tim hoặc tiếng thở của chính mình (hiện tượng tự thính).

3. Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân gây tắc nghẽn hoặc làm suy giảm hoạt động của vòi nhĩ chủ yếu xuất phát từ:

Các bệnh lý viêm nhiễm đường hô hấp trên như cảm lạnh, cúm, viêm xoang cấp và mạn tính.
Sự tấn công của các yếu tố dị ứng môi trường hoặc bệnh lý viêm mũi dị ứng.
Bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản (GERD) gây viêm mạn tính.
Sự thay đổi áp lực môi trường quá nhanh, thường gặp ở phi công, thợ lặn hoặc người đi máy bay.
Khối u ở vòm mũi họng hoặc tình trạng phì đại VA (đặc biệt phổ biến ở trẻ em).

4. Giải pháp điều trị rối loạn vòi nhĩ

Để trả lời cho câu hỏi rối loạn chức năng vòi nhĩ có chữa được không, tin vui là bệnh thường có xu hướng tự thuyên giảm sau khoảng một đến hai tuần. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng dai dẳng kéo dài trên hai tuần, việc điều trị rối loạn chức năng vòi nhĩ bằng y khoa là bắt buộc để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm như rách màng nhĩ hay mất thính lực vĩnh viễn.

4.1. Chăm sóc tại nhà và vật lý trị liệu

Một cách chữa rối loạn chức năng vòi nhĩ đơn giản tại nhà đối với các ca bệnh nhẹ là khuyến khích người bệnh nhai kẹo cao su, ngáp to, nuốt liên tục hoặc dùng bình xịt nước muối sinh lý. Bạn cũng có thể thực hiện nghiệm pháp Valsalva (ngậm chặt miệng, bịt nhẹ hai lỗ mũi và thở ra từ từ) nhằm tạo áp lực đẩy luồng khí mở vòi nhĩ.

4.2. Can thiệp ngoại khoa

Khi bệnh diễn tiến mạn tính và không còn đáp ứng với thuốc, phẫu thuật là chỉ định cần thiết. Các phương pháp can thiệp có thể bao gồm nong vòi nhĩ bằng bóng nội soi hoặc chích rạch màng nhĩ để thoát dịch.

Đặc biệt, đặt ống thông khí màng nhĩ là một giải pháp can thiệp ngoại khoa triệt để, an toàn và hiện đang được cung cấp tại Thu Cúc TCI. Với kỹ thuật này, một ống nhỏ sẽ được đặt trực tiếp vào màng nhĩ, giúp duy trì sự lưu thông không khí ổn định cho tai giữa liên tục, từ đó giải quyết tận gốc tình trạng ứ đọng dịch và bảo vệ thính lực toàn diện một cách hiệu quả.

4.3. Điều trị nội khoa (sử dụng thuốc)

Việc điều trị rối loạn chức năng vòi nhĩ thông qua đơn thuốc thường được áp dụng cho trường hợp viêm nhiễm hoặc dị ứng. Bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc xịt mũi chứa corticosteroid, thuốc kháng histamin, thuốc giảm đau hoặc thuốc kháng sinh nếu phát hiện có ổ nhiễm trùng. Bệnh nhân cần lưu ý không lạm dụng các loại thuốc xịt thông mũi co mạch quá 7 ngày để tránh tác dụng ngược.

Tóm lại, rối loạn chức năng vòi nhĩ là một bệnh lý tai mũi họng khá phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và chữa trị dứt điểm. Hãy chủ động thăm khám để bác sĩ chẩn đoán nguyên nhân và tư vấn cách chữa rối loạn chức năng vòi nhĩ phù hợp. Nếu tình trạng của bạn cần đến sự can thiệp của ngoại khoa, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI luôn sẵn sàng đồng hành với giải pháp đặt ống thông khí màng nhĩ an toàn, giúp bạn nhanh chóng giải quyết triệt để vấn đề và tìm lại đôi tai khỏe mạnh.