Phẫu thuật màn hầu lưỡi gà: Giải pháp vàng cho người ngưng thở khi ngủ và ngáy ngủ

Ngủ ngáy kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến người bên cạnh mà còn có thể cảnh báo đường thở bị thu hẹp khi ngủ. Khi vị trí tắc nghẽn được xác định tại khẩu cái mềm, lưỡi gà hoặc thành họng và điều trị bảo tồn không hiệu quả, phẫu thuật màn hầu lưỡi gà có thể được bác sĩ cân nhắc nhằm mở rộng đường thở, cải thiện hô hấp và chất lượng giấc ngủ.

1. Nguyên nhân gây tắc nghẽn đường thở vùng họng

Khi ngủ, trương lực cơ giảm khiến mô mềm vùng hầu họng dễ rung hoặc xẹp vào lòng đường thở. Nguy cơ tăng ở người có màn hầu thấp, lưỡi gà dài, amidan quá phát, hẹp eo họng, thừa cân hoặc tích tụ mỡ quanh vùng cổ. Tắc nghẽn mũi, vẹo vách ngăn và bất thường vùng đáy lưỡi cũng có thể góp phần gây ngáy, giảm oxy và hội chứng ngưng thở khi ngủ.

2. Chỉ định và chống chỉ định của phẫu thuật màn hầu lưỡi gà

2.1. Chỉ định

Can thiệp thường được xem xét ở người ngáy kèm tắc nghẽn đường thở đã được xác định, buồn ngủ quá mức vào ban ngày, chỉ số ngưng thở – giảm thở từ 15 lần/giờ hoặc giảm độ bão hòa oxy. Bác sĩ cũng có thể chỉ định khi CPAP và những biện pháp không phẫu thuật không đạt hiệu quả mong muốn.

2.2. Chống chỉ định

Người bị hở màn hầu, rối loạn đông máu, nhiễm trùng mũi họng cấp, bệnh phổi mạn hoặc bệnh nội khoa chưa được kiểm soát có thể chưa phù hợp để mổ. Phẫu thuật cũng không được chỉ định nếu màn hầu không phải vị trí gây tắc nghẽn.

3. Các phương pháp phẫu thuật màn hầu lưỡi gà

3.1. Phẫu thuật chỉnh hình màn hầu lưỡi gà tiêu chuẩn (UPPP)

UPPP loại bỏ hoặc tái tạo mô mềm dư thừa ở khẩu cái mềm, lưỡi gà và thành bên họng. Trong trường hợp amidan quá phát gây hẹp, bác sĩ có thể kết hợp cắt amidan.

3.2. Phẫu thuật bằng laser

Phẫu thuật laser màn hầu sử dụng laser CO2 để tác động lên mô, tạo sẹo co kéo và giảm rung. Phương pháp thường phù hợp hơn với người ngáy đơn thuần, không phải mọi trường hợp ngưng thở khi ngủ.

3.3. Phẫu thuật bằng sóng cao tần (Coblator)

Phẫu thuật sóng cao tần màn hầu sử dụng năng lượng để xử lý mô và hỗ trợ cầm máu. Kỹ thuật có ưu điểm ít ảnh hưởng mô xung quanh, giảm đau và có thể rút ngắn quá trình phục hồi.

3.4. Phẫu thuật tạo hình vạt lưỡi gà màn hầu (UPF)

Với UPF, một phần lưỡi gà được tạo thành vạt, kéo lên khẩu cái mềm và khâu cố định. Cách làm này giúp mở rộng đường thở nhưng vẫn hướng tới bảo tồn chức năng của vùng màn hầu.

3.5. Cấy trụ màn hầu

Bác sĩ đặt các trụ nhỏ dưới cơ khẩu cái mềm để tăng độ vững, giảm rung và hạn chế xẹp mô. Hiệu quả tùy thuộc đặc điểm giải phẫu và mức độ bệnh.

4. Quy trình phẫu thuật màn hầu lưỡi gà

Chuẩn bị trước phẫu thuật

Người bệnh được khám Tai Mũi Họng, nội soi đường thở, xét nghiệm tiền phẫu và đo đa ký giấc ngủ. Các thuốc ảnh hưởng đông máu chỉ được ngừng khi có hướng dẫn; người bệnh cần nhịn ăn theo chỉ định gây mê.

Thực hiện phẫu thuật

Trong quá trình phẫu thuật họng, người bệnh thường được gây mê toàn thân. Bác sĩ bộc lộ vùng khẩu cái mềm, xử lý mô gây hẹp, cầm máu và khâu tái tạo. Ca mổ tiêu chuẩn có thể kéo dài khoảng 60 phút, tùy phạm vi can thiệp.

Theo dõi sau phẫu thuật

Người bệnh được theo dõi hô hấp, đau, chảy máu và khả năng nuốt tại phòng hậu phẫu trước khi chuyển về buồng bệnh.

5. Chăm sóc sau phẫu thuật màn hầu lưỡi gà

Nên uống đủ nước, ăn mềm và nguội, tránh thức ăn nóng, cay, chua hoặc cứng. Người bệnh cần vệ sinh miệng họng, dùng thuốc đúng đơn, không ho khạc mạnh và hạn chế vận động nặng trong khoảng hai tuần đầu.

6. Phục hồi sau phẫu thuật

Đau họng, nuốt vướng thường rõ hơn trong tuần đầu. Phần lớn người bệnh phục hồi dần trong 3–4 tuần, tùy kỹ thuật và phạm vi can thiệp.

7. Những lợi ích của phẫu thuật màn hầu lưỡi gà

Khi chỉ định đúng, phẫu thuật ngáy ngủ có thể mở rộng đường thở, giảm cường độ ngáy, giảm số lần ngừng thở và cải thiện cảm giác mệt mỏi vào buổi sáng. Tuy nhiên, kết quả còn phụ thuộc cân nặng, bệnh nền và tình trạng tắc nghẽn đa tầng.

8. Biến chứng có thể xảy ra và cách xử lý

Biến chứng phẫu thuật màn hầu lưỡi gà có thể gồm chảy máu, nhiễm trùng, nuốt sặc, thay đổi giọng hoặc vị giác. Người bệnh cần đến viện ngay khi sốt từ 38°C, chảy máu miệng – mũi, đau tăng, mất nước hoặc không thể ăn uống.

9. Chi phí phẫu thuật màn hầu lưỡi gà

Mức phí phụ thuộc kỹ thuật, xét nghiệm tiền phẫu, có kết hợp xử lý amidan hoặc vị trí tắc nghẽn khác hay không, thời gian lưu viện và chính sách bảo hiểm. Người bệnh cần được khám trực tiếp để nhận dự toán phù hợp.

10. Lựa chọn bệnh viện uy tín

Nên lựa chọn cơ sở có bác sĩ Tai Mũi Họng giàu kinh nghiệm, khả năng nội soi và đo đa ký giấc ngủ, hệ thống gây mê – hồi sức cùng quy trình theo dõi sau mổ chặt chẽ.

Người bị ngáy kéo dài, ngủ không sâu hoặc nghi ngờ ngưng thở nên đặt lịch khám Tai Mũi Họng tại Thu Cúc TCI để xác định nguyên nhân và được tư vấn phương pháp chỉnh hình màn hầu phù hợp. Đặt lịch nhanh qua ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn.