Hình ảnh áp xe lưỡi – có nguy hiểm không?

Mặc dù khoang miệng thường xuyên tiếp xúc với hệ vi sinh vật phức tạp, nhưng nhờ cấu trúc giải phẫu đặc thù, lưỡi có khả năng đề kháng tự nhiên khá tốt với các tình trạng nhiễm trùng. Tuy nhiên, khi hàng rào bảo vệ này suy giảm, áp xe lưỡi có thể hình thành và tiến triển. Việc nhận diện sớm hình ảnh lâm sàng của bệnh là cơ sở quan trọng để chẩn đoán và phòng ngừa biến chứng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ từng giai đoạn phát triển của bệnh và mức độ nguy hiểm đi kèm.

1. Hình ảnh áp xe lưỡi qua từng giai đoạn

Đặc điểm lâm sàng của khối áp xe thường thay đổi tùy thuộc vào vị trí tổn thương (nông hay sâu) và thời gian ủ bệnh. Theo Clin Med International Library, các khối áp xe nằm ở 2/3 trước của lưỡi chủ yếu khởi phát do những chấn thương vô tình như tự cắn vào lưỡi, thủ thuật nha khoa hoặc do hóc dị vật.

1.1. Giai đoạn khởi phát (Tình trạng viêm chưa lan rộng)

Theo Sage Journals, đối với các ổ áp xe nằm nông, quá trình viêm thường khởi phát ngay dưới lớp niêm mạc.

Bề mặt lưỡi xuất hiện khối sưng tấy và sung huyết cục bộ, nhưng lớp niêm mạc phủ bên trên vẫn có thể giữ nguyên vẹn.
Người bệnh bắt đầu cảm thấy đau nhức tại chỗ, đặc biệt gia tăng khi thè lưỡi, giao tiếp hoặc nhai nuốt.
Lưỡi có biểu hiện gia tăng kích thước, mật độ mô chắc lại và nhạy cảm đau khi thăm khám lâm sàng.

áp xe lưỡi — Áp xe lưỡi giai đoạn đầu đặc trưng bởi tình trạng sưng tấy, gia tăng kích thước và đau nhức cục bộ tại vùng niêm mạc bị tổn thương

1.2. Giai đoạn viêm mưng mủ (Hình thành ổ áp xe)

Khi tổn thương tiến triển, ổ dịch mủ sẽ hình thành rõ rệt bên trong cấu trúc mô cơ.

Theo American Journal of Neuroradiology, hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) ở giai đoạn này thường cho thấy một khối tổn thương dạng nang, chứa dịch trung tâm và được bao bọc bởi một lớp vỏ màng áp xe.
Khối sưng có ranh giới rõ ràng, nhô gồ lên bề mặt lưỡi và có thể có dấu hiệu chuyển động dạng dịch khi sờ nắn.
Tình trạng viêm nhiễm lan rộng có thể dẫn đến sự hình thành áp xe dưới lưỡi hoặc ảnh hưởng đến các khoang sâu vùng cổ lân cận.

1.3. Giai đoạn nguy hiểm (Nhiễm trùng lan rộng)

Thể áp xe sâu thường đi kèm với diễn biến lâm sàng nặng nề hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến các lớp cơ sâu của lưỡi.

Theo National Library of Medicine, bệnh nhân thường xuất hiện hội chứng nhiễm trùng rõ rệt, bao gồm sốt cao 38 – 39 độ C, mệt mỏi toàn thân kèm theo tình trạng sưng phù lưỡi nghiêm trọng.
Người bị áp xe lưỡi ở giai đoạn này thường bị hạn chế vận động vùng hàm miệng, nuốt vướng và tăng tiết nước bọt liên tục.
Các hạch bạch huyết vùng dưới hàm có xu hướng phát triển nhanh, sưng to và gây chèn ép đau đớn.

2. Bệnh áp xe lưỡi có nguy hiểm không?

Theo Shareef Araidy (2020), đây là một bệnh lý hiếm gặp nhưng tiềm ẩn rủi ro đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Nguy cơ lớn nhất của bệnh lý này là khả năng gây bít tắc đường thở trên cấp tính. Khối sưng nề ở gốc lưỡi tiến triển có thể chèn ép nắp thanh quản, làm hẹp lòng họng và cản trở sự lưu thông của không khí. Đồng thời, theo Clin Med International Library, nếu ổ viêm không được làm sạch hoặc nguyên nhân gốc rễ (như dị vật) không được loại bỏ triệt để, nhiễm trùng có thể lan tỏa gây nhiễm trùng đa khoang vùng cổ hoặc dẫn đến nhiễm trùng huyết đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Mặc dù vậy, với sự phát triển của các phác đồ kháng sinh hiện đại, phần lớn các trường hợp đều đáp ứng tích cực và hồi phục sức khỏe hoàn toàn sau khi được thực hiện các thủ thuật y khoa như chọc hút mủ hoặc rạch dẫn lưu phẫu thuật mở.

3. Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám y tế ngay

Bởi tính chất tiến triển nhanh và có khả năng ảnh hưởng đến chức năng hô hấp, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến các thay đổi bất thường của cơ thể. Theo ScienceDirect, các triệu chứng cảnh báo có thể khác nhau tùy thuộc vào vị trí khối mủ:

Cảm giác khó thở, thở rít hoặc có biểu hiện tắc nghẽn ở cổ họng.
Đau buốt khi nuốt, khó nuốt hoặc không thể kiểm soát việc tiết nước bọt.
Hạn chế mở miệng, cứng hàm hoặc cơn đau lan rộng lên vùng tai.
Sưng tấy lan rộng xuống vùng dưới hàm, kèm theo sốt cao.

Việc trì hoãn thăm khám, tự ý chọc nặn mủ hoặc dùng thuốc sai cách tại nhà có thể dẫn đến những biến chứng khó lường, tạo điều kiện cho vi khuẩn lan rộng. Thay vì tự xử lý, người bệnh nên đi thăm khám kịp thời. Việc can thiệp y tế kịp thời sẽ giúp giải quyết triệt để tình trạng nhiễm trùng, bảo vệ an toàn đường thở và đẩy nhanh quá trình hồi phục cho người bệnh.