Biểu hiện bệnh rò luân nhĩ ở người lớn và những điều cần biết
Rò luân nhĩ là một tình trạng dị tật bẩm sinh nhưng các triệu chứng của nó có thể khởi phát và tiến triển phức tạp trong giai đoạn trưởng thành. Nhận biết sớm các triệu chứng bệnh rò luân nhĩ ở người lớn đóng vai trò quan trọng trong việc can thiệp y tế kịp thời, ngăn chặn các biến chứng viêm nhiễm nghiêm trọng tới cấu trúc tai ngoài.
1. Vì sao người lớn cũng bị rò luân nhĩ?
Thực chất, rò luân nhĩ ở người lớn không phải là một bệnh lý mới mắc phải, mà là một dị tật bẩm sinh lành tính đã tồn tại từ khi người bệnh mới sinh ra. Dị tật này bắt đầu hình thành từ tuần thứ 6 của thai kỳ, xuất phát từ sự kết hợp lỗi giữa các cung mang trong quá trình tạo ra tai ngoài của bào thai. Đặc điểm nhận diện cơ bản nhất là một lỗ nhỏ bằng đầu tăm nằm ở vị trí ngay cạnh bờ trước của vành tai.
Do tính chất bẩm sinh, lỗ rò này đồng hành cùng người bệnh từ nhỏ cho đến khi trưởng thành. Nếu không xảy ra tình trạng viêm nhiễm, các lỗ rò luân nhĩ thường duy trì trạng thái khô ráo và hoàn toàn không bộc lộ bất kỳ triệu chứng bất thường nào trong suốt thời gian dài.
2. Chi tiết các biểu hiện bệnh rò luân nhĩ ở người lớn
Biểu hiện lâm sàng của rò luân nhĩ được phân chia thành hai trạng thái: bình thường (chưa nhiễm trùng) và khi đã xảy ra biến chứng viêm nhiễm.
- Ở trạng thái bình thường: Lỗ rò xuất hiện như một chấm nhỏ trên da, khi có tác động lực nặn nhẹ có thể thấy tiết ra chất bã màu trắng đục tương tự như nhân trứng cá. Tại khu vực cạnh lỗ rò có thể xuất hiện một khối u nang nhỏ dưới da, tuy nhiên khối u này lành tính và hoàn toàn không gây đau nhức.
- Khi xảy ra tình trạng viêm nhiễm: Quá trình vệ sinh kém có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn (phổ biến nhất là các loại vi khuẩn tụ cầu) xâm nhập và gây nhiễm trùng lỗ rò. Lúc này, bệnh rò luân nhĩ ở người lớn sẽ bộc lộ qua các triệu chứng rõ rệt và nghiêm trọng hơn:
- Khu vực da xung quanh lỗ rò và tai ngoài bị sưng tấy, tấy đỏ và đau nhức.
- Tại vị trí lỗ rò bắt đầu có hiện tượng sưng, tụ dịch hoặc rỉ mủ.
- Nếu dịch mủ bị bít tắc không thoát ra được, ổ viêm sẽ tiến triển thành áp-xe, sờ vào thấy một cục nhỏ sưng cứng, gây đau đớn dữ dội và có thể đi kèm triệu chứng sốt.
3. Cần làm gì khi có các biểu hiện rò luân nhĩ?
Việc xác định phương pháp chăm sóc và điều trị phụ thuộc trực tiếp vào mức độ triệu chứng viêm nhiễm của từng cá nhân.
3.1. Chăm sóc tại nhà khi không có dấu hiệu viêm
Nếu lỗ rò luân nhĩ không sưng đau hay chảy mủ, người bệnh không cần thiết phải áp dụng các can thiệp y tế phức tạp. Việc cần làm là duy trì thói quen vệ sinh hàng ngày bằng cách dùng khăn sạch hoặc xà phòng bình thường để rửa mặt và tai. Tuyệt đối không dùng tay bóp, nặn mủ hay dùng vật sắc nhọn tác động vào lỗ rò để tránh tạo đường dẫn cho vi khuẩn xâm nhập sâu gây viêm.
3.2. Can thiệp y khoa khi có dấu hiệu nhiễm trùng
Ngay khi xuất hiện biểu hiện sưng, viêm và tiết dịch mủ, người bệnh cần đến ngay các chuyên khoa Tai Mũi Họng tại các cơ sở y tế uy tín như Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI để được bác sĩ đánh giá và có phác đồ xử lý chuẩn xác.
- Điều trị nội khoa: Đối với các trường hợp nhiễm trùng cấp tính, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ thuốc Tây bao gồm kháng sinh, kháng viêm và thuốc giảm đau, có thể kết hợp thêm việc chườm ấm tại nhà để giảm sưng tấy. Khi khối áp-xe lớn, bác sĩ sẽ dùng kim nhọn để rạch, chọc và hút dịch mủ nhằm giải phóng áp lực cho vết thương.
- Can thiệp ngoại khoa: Trong trường hợp lỗ rò bị nhiễm trùng, tái phát thường xuyên hoặc tạo thành ổ áp-xe kéo dài, phương pháp phẫu thuật rò luân nhĩ ở người lớn sẽ được ưu tiên chỉ định nhằm cắt bỏ hoàn toàn xoang cùng đường dẫn viêm nhiễm. Quá trình phẫu thuật thường kéo dài khoảng 1 giờ đồng hồ. Sau mổ, người bệnh tiếp tục dùng thuốc kháng sinh trong khoảng 5 ngày, vết thương sẽ được cắt chỉ sau 7 ngày và cần khoảng 30 ngày để phục hồi hoàn toàn.
Bệnh rò luân nhĩ ở người lớn tuy là một dị tật bẩm sinh lành tính nhưng có thể tiến triển phức tạp và trở nên nguy hiểm nếu xuất hiện các biểu hiện viêm nhiễm như sưng tấy, đau nhức hay chảy mủ. Việc chủ động theo dõi, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ và tuyệt đối không tự ý nặn mủ là cách tốt nhất để phòng ngừa biến chứng. Khi nhận thấy các dấu hiệu nhiễm trùng, người bệnh cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa kịp thời để có phương pháp can thiệp phù hợp. Điều trị đúng cách, kịp thời không chỉ giúp xử lý triệt để ổ viêm mà còn ngăn chặn nguy cơ tái phát, mang lại sự an toàn cho sức khỏe thính lực của người bệnh.
