Bé bú nằm có gây viêm tai giữa?
Việc cho trẻ bú nằm là thói quen của nhiều bà mẹ, đặc biệt là vào ban đêm để mẹ và bé cùng được nghỉ ngơi. Tuy nhiên, có rất nhiều lo ngại xung quanh vấn đề bú nằm có gây viêm tai giữa hay không. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chính xác thắc mắc này dựa trên các nghiên cứu khoa học.
1. Bé bú nằm có gây viêm tai giữa không?
Câu trả lời phụ thuộc rất lớn vào việc trẻ đang bú mẹ trực tiếp hay bú bình.
Theo nghiên cứu trên trang web Kellymom có chỉ ra rằng, đối với trẻ bú mẹ hoàn toàn, việc nằm bú không gây ra viêm tai giữa. Ngược lại, sữa mẹ còn chứa các kháng thể giúp bảo vệ trẻ khỏi các bệnh nhiễm trùng tai và đường hô hấp.
Tuy nhiên, đối với trẻ bú bình, câu trả lời là có. Nếu trẻ nằm phẳng khi bú bình, nguy cơ sữa chảy ngược vào tai là rất cao, dẫn đến tình trạng bé bú nằm bị viêm tai giữa.
2. Trường hợp bú nằm nào có nguy cơ bị viêm tai giữa?
Mối liên hệ giữa tư thế cho ăn và các bệnh lý về tai đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu thực nghiệm. Vậy tại sao bú nằm bị viêm tai giữa lại thường xảy ra ở trẻ bú bình?
2.1.Sự khác biệt giữa sữa mẹ và sữa công thức
- Sữa mẹ: Theo thông tin được đăng tải trên blog Lactapp, sữa mẹ là chất lỏng sống, có khả năng ức chế sự nhân lên của vi khuẩn và virus, không gây viêm mô ngay cả khi vô tình lọt vào tai.
- Sữa công thức: Không có tính kháng khuẩn như sữa mẹ, thậm chí có thể tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển nếu đọng lại trong tai.
2.2. Cơ chế sinh lý của tai và họng
Ở trẻ nhỏ, vòi Eustachian nằm ngang, ngắn và hẹp hơn so với người lớn. Khi trẻ bú bình ở tư thế nằm ngang, sữa công thức dễ dàng chảy từ họng qua vòi Eustachian vào tai giữa. Điều này dẫn đến sự xuất hiện của chất lỏng trong tai, gây ra tình trạng bé bú nằm có bị viêm tai giữa.
2.3. Nguy cơ từ việc bú bình khi nằm
Nghiên cứu cho thấy khi trẻ bú bình ở tư thế nằm ngửa, tỷ lệ đo nhĩ lượng bất thường lên tới 59.6% do sữa lọt vào tai. Do đó, việc giải đáp thắc mắc bú nằm có bị viêm tai giữa không cần được phân biệt rõ ràng giữa bú mẹ và bú bình để cha mẹ có cách chăm sóc phù hợp.
3. Tư thế cho bé bú đúng để giảm nguy cơ viêm tai giữa
Để đảm bảo an toàn và sức khỏe cho trẻ, các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ nên điều chỉnh tư thế cho bú như sau:
3.1. Ưu tiên tư thế đầu cao
Dựa trên những thông tin được đăng tải trên trang web PMC. Việc cho trẻ bú với đầu ở vị trí thẳng đứng hoặc nghiêng cao giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh tai giữa và các bệnh hô hấp.
3.2. Điều chỉnh góc độ khi bú bình
Cha mẹ nên giữ đầu bé cao hơn thân người. Các nghiên cứu cho thấy trẻ được bú ở tư thế đầu thẳng đứng có ít đợt sốt kéo dài và ít phải sử dụng kháng sinh hơn so với trẻ bú nằm.
3.3. Nguyên tắc “Lưng ngủ – Đầu bú”
Các bác sĩ thường khuyên trẻ nên “nằm ngửa khi ngủ nhưng phải nâng cao đầu khi ăn” để bảo vệ trẻ khỏi các biến chứng về tai.
3.4. Vệ sinh sau khi bú
Đối với trẻ bú bình, nên giữ bé ở tư thế đứng hoặc bế vác một lúc sau khi bú để sữa trôi xuống dạ dày, tránh trào ngược lên tai.
Tóm lại, bé bú nằm có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm tai giữa nếu sữa trào ngược vào vòi nhĩ, đặc biệt khi bé bú sai tư thế hoặc sau khi bú không được vỗ ợ hơi. Vì vậy, cha mẹ nên cho bé bú ở tư thế đầu cao vừa phải, theo dõi các dấu hiệu bất thường ở tai và vệ sinh tai mũi họng đúng cách. Việc chăm sóc đúng cách ngay từ đầu không chỉ giúp hạn chế nguy cơ viêm tai giữa mà còn bảo vệ sức khỏe tai – mũi – họng và sự phát triển thính lực của trẻ. Nếu nhận thấy các triệu chứng nghi ngờ, cha mẹ nên đưa bé đi thăm khám sớm tại cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời
