U xơ tử cung có nguy hiểm không? Những ảnh hưởng sức khỏe cần lưu ý
U xơ tử cung có nguy hiểm không và mức độ ảnh hưởng phụ thuộc yếu tố nào? Phần lớn u xơ là khối u lành tính phát triển từ cơ trơn tử cung và không đồng nghĩa với ung thư. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào vị trí, kích thước, số lượng và tốc độ phát triển của khối u. Khi tiến triển, bệnh có thể gây rong kinh, thiếu máu, đau vùng chậu, chèn ép đường tiết niệu – tiêu hóa hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Vì vậy, hiểu đúng u xơ tử cung là gì và chủ động theo dõi là cách quan trọng để hạn chế biến chứng.
1. Những triệu chứng u xơ tử cung thường gặp.
Biểu hiện lâm sàng của u xơ tử cung không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nhiều phụ nữ chỉ tình cờ phát hiện u xơ tử cung khi khám phụ khoa hoặc siêu âm định kỳ. Những dấu hiệu u xơ tử cung thường gặp gồm rong kinh, lượng máu kinh nhiều, đau hoặc tức nặng vùng bụng dưới, bụng dưới tăng kích thước, tiểu nhiều, tiểu khó, táo bón hoặc đau khi quan hệ.
Rong kinh kéo dài có thể dẫn đến thiếu máu, khiến người bệnh mệt mỏi, chóng mặt và suy nhược. Khi khối u lớn, tình trạng chèn ép niệu quản, bàng quang hoặc trực tràng còn có thể gây rối loạn tiểu tiện, táo bón hoặc ảnh hưởng chức năng đường tiết niệu.
Vì vậy, câu hỏi u xơ tử cung có nguy hiểm cần được đánh giá dựa trên triệu chứng, vị trí và mức độ ảnh hưởng của khối u thay vì chỉ nhìn vào kích thước.
2. Phân loại u xơ tử cung.
Nhân xơ tử cung là gì và có đặc điểm như thế nào? Đây thường là cách gọi khác của khối u cơ trơn lành tính tại tử cung. Trong thực hành, nhân xơ tử cung và u xơ tử cung có thể được sử dụng để mô tả cùng nhóm bệnh lý.
Dựa trên vị trí, u xơ tử cung có thể được chia thành u dưới niêm mạc, u trong cơ và u dưới thanh mạc. U dưới niêm mạc phát triển về phía lòng tử cung nên dễ gây rong kinh và ảnh hưởng quá trình làm tổ của phôi. U trong cơ nằm trong thành tử cung, có thể làm tử cung tăng kích thước. U dưới thanh mạc hướng ra phía ngoài tử cung; một số khối u có cuống và có nguy cơ xoắn gây đau cấp.
Ngoài ra còn có u xơ cổ tử cung, tức khối u xuất hiện ở vùng cổ tử cung. Vị trí này có thể gây chảy máu bất thường, đau khi quan hệ hoặc triệu chứng chèn ép đường tiết niệu và trực tràng.
Trong đời sống, một số người gọi bệnh là u sơ tử cung, tuy nhiên thuật ngữ chuyên môn phù hợp là u xơ tử cung.
3. Điểm khác biệt giữa u xơ tử cung và u nang buồng trứng.
U xơ tử cung và u nang buồng trứng đều có thể gây đau hoặc nặng vùng bụng dưới nhưng khác nhau về vị trí hình thành. U xơ xuất phát từ mô cơ tử cung, trong khi u nang buồng trứng hình thành tại buồng trứng.
U xơ thường liên quan đến rong kinh, kinh kéo dài, biến dạng buồng tử cung hoặc chèn ép các cơ quan lân cận. U nang buồng trứng có thể không có triệu chứng hoặc gây đau vùng chậu, đầy bụng và rối loạn kinh nguyệt tùy từng loại.
Do các biểu hiện có thể tương đồng, người bệnh không nên tự phân biệt tại nhà. Khám phụ khoa kết hợp siêu âm giúp bác sĩ xác định vị trí và đặc điểm của khối bất thường.
4. Theo dõi và phát hiện u xơ tử cung qua thăm khám phụ khoa.
Nhiều khối u có thể phát triển âm thầm nên phụ nữ cần duy trì khám phụ khoa định kỳ. Siêu âm bụng và siêu âm đầu dò âm đạo thường được sử dụng để xác định số lượng, vị trí và kích thước khối u.
Trong những trường hợp phức tạp, bác sĩ có thể chỉ định thêm MRI hoặc nội soi buồng tử cung để đánh giá tổn thương chi tiết hơn. Đặc biệt, khối u phát triển nhanh, đau bất thường hoặc chảy máu âm đạo không theo chu kỳ cần được thăm khám để loại trừ những bệnh lý khác.
Ngay cả khi chưa có biểu hiện rõ, người đã được chẩn đoán nhân xơ tử cung vẫn cần theo dõi định kỳ để đánh giá sự thay đổi của khối u.
5. Ảnh hưởng của u xơ tử cung đối với khả năng mang thai và thai kỳ.
Phụ nữ có u xơ vẫn có khả năng mang thai, nhưng mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào kích thước và vị trí khối u. Khi u dưới niêm mạc phát triển vào lòng tử cung hoặc khối u làm thay đổi hình dạng buồng tử cung, quá trình phôi bám và làm tổ có thể bị ảnh hưởng, từ đó làm giảm khả năng thụ thai.
Trong thai kỳ, u xơ có thể liên quan đến nguy cơ đau do thoái hóa u, sảy thai, sinh non, ngôi thai bất thường hoặc khó khăn trong quá trình chuyển dạ. Những biến chứng thai kỳ liên quan đến u xơ khiến phụ nữ có kế hoạch mang thai hoặc đang mang thai cần được bác sĩ Sản khoa theo dõi chặt chẽ hơn.
6. U xơ tử cung khi nào cần phẫu thuật và chỉ định dựa trên những yếu tố nào?
Việc phát hiện u xơ tử cung không đồng nghĩa người bệnh bắt buộc phải can thiệp phẫu thuật. Với khối u nhỏ, chưa gây triệu chứng hay biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ.
Phẫu thuật u xơ tử cung thường được cân nhắc khi người bệnh rong kinh hoặc băng huyết gây thiếu máu, u tăng kích thước nhanh, u lớn gây chèn ép cơ quan lân cận, đau kéo dài, ảnh hưởng khả năng sinh sản hoặc có biến chứng xoắn – hoại tử.
Mức độ nguy hiểm của nhân xơ tử cung được đánh giá như thế nào? Một nhân nhỏ, không triệu chứng có thể chỉ cần theo dõi. Ngược lại, khối u ở vị trí bất lợi dù chưa quá lớn vẫn có thể gây rong huyết hoặc ảnh hưởng đến chức năng sinh sản.
7. Những hướng điều trị u xơ tử cung đang được áp dụng hiện nay.
Phương pháp điều trị được lựa chọn dựa trên tuổi, triệu chứng, kích thước – vị trí khối u, sức khỏe tổng thể và nhu cầu sinh con của người bệnh.
7.1. Theo dõi định kỳ
Những khối u nhỏ, chưa gây triệu chứng đáng kể có thể được theo dõi bằng khám phụ khoa và siêu âm định kỳ.
7.2. Điều trị nội khoa
Thuốc có thể được bác sĩ chỉ định nhằm kiểm soát rong kinh, đau vùng chậu hoặc các biểu hiện liên quan. Điều trị nội khoa chủ yếu giúp kiểm soát triệu chứng và cần được sử dụng đúng chỉ định, không nên tự mua thuốc.
7.3. Điều trị can thiệp và các phương pháp phẫu thuật u xơ tử cung.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc bóc u xơ để bảo tồn tử cung, nội soi buồng tử cung đối với u dưới niêm mạc, nội soi ổ bụng, mổ mở hoặc cắt tử cung khi có chỉ định.
Một số phương pháp ít xâm lấn như thuyên tắc động mạch tử cung, siêu âm hội tụ cường độ cao hoặc các kỹ thuật sử dụng năng lượng cũng có thể được cân nhắc ở những trường hợp phù hợp.
8. Chế độ dinh dưỡng phù hợp đối với người mắc u xơ tử cung.
Chế độ ăn không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa hay làm khối u biến mất. Người bệnh nên duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối nhằm kiểm soát cân nặng và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Có thể ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, các loại đậu và hạt; đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, thực phẩm nhiều chất béo bão hòa và rượu bia.
Nếu rong kinh gây thiếu máu, người bệnh cần chú ý bổ sung các thực phẩm giàu sắt và vi chất cần thiết theo hướng dẫn chuyên môn. Không nên tự áp dụng chế độ ăn kiêng khắt khe hoặc sử dụng thực phẩm, sản phẩm quảng cáo có khả năng “làm teo u”.
U xơ tử cung có nguy hiểm không? Đa số trường hợp lành tính nhưng bệnh không nên bị xem nhẹ. Khối u lớn hoặc nằm ở vị trí bất lợi có thể gây mất máu kéo dài, chèn ép các cơ quan lân cận, ảnh hưởng khả năng sinh sản và làm tăng một số nguy cơ trong thai kỳ. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu u xơ tử cung như rong kinh, đau vùng chậu, bụng dưới to bất thường, tiểu khó hoặc khó mang thai, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa Sản Phụ khoa tại Thu Cúc TCI để được đánh giá tình trạng và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
