Các thuốc điều trị viêm vùng chậu

1. Mục tiêu của điều trị viêm vùng chậu là gì?

Viêm vùng chậu là tình trạng nhiễm trùng diễn tiến rất nhanh và nặng nề nếu không được can thiệp. Vì vậy, việc điều trị viêm vùng chậu cần được tiến hành tích cực và khẩn trương ngay từ đầu nhằm bảo vệ tối đa chức năng sinh sản của phái nữ. Các mục tiêu cốt lõi của quá trình điều trị bao gồm:

• Giải quyết tình trạng nhiễm trùng cấp tính: Mục tiêu đầu tiên là làm thuyên giảm nhanh chóng các triệu chứng cấp tính gây đau đớn cho người bệnh như đau vùng chậu, đau hạ vị, sốt và ớn lạnh.

• Thu gọn và loại bỏ ổ viêm nhiễm: Sử dụng thuốc hoặc các biện pháp can thiệp nhằm tiêu diệt và loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn tại vị trí nhiễm trùng hiện tại (tử cung, ống dẫn trứng, buồng trứng), đồng thời làm sạch mủ và thu gọn các khối áp xe vùng chậu (nếu có).
• Ngăn chặn di chứng lâu dài: Đây là mục tiêu quan trọng nhất. Nếu không điều trị triệt để, viêm nhiễm sẽ để lại các dải băng dính và sẹo tại vòi trứng. Việc điều trị hiệu quả giúp giảm thiểu tối đa các nguy cơ như: vô sinh do tắc nghẽn ống dẫn trứng, mang thai ngoài tử cung, đau vùng chậu mãn tính và viêm phúc mạc ổ bụng.

2. Vì sao cần phối hợp nhiều loại thuốc khi điều trị viêm vùng chậu?

Khác với một số bệnh lý chỉ do một loại vi khuẩn gây ra, viêm vùng chậu là một bệnh lý đa nhiễm trùng (polymicrobic).

• Tác nhân gây bệnh rất đa dạng, thường bao gồm các vi khuẩn lây truyền qua đường tình dục như lậu cầu (Neisseria gonorrhoeae) và Chlamydia trachomatis.
• Bên cạnh đó, bệnh còn có sự tham gia của các vi khuẩn yếm khí, vi khuẩn gram âm và các vi khuẩn thuộc hệ vi sinh vật âm đạo (như Gardnerella vaginalis).

Do sự phức tạp này, một loại thuốc thường không thể tiêu diệt hết các mầm bệnh. Vì vậy, các phác đồ thuốc điều trị viêm vùng chậu bắt buộc phải là thuốc phổ rộng và thường được phối hợp từ hai loại trở lên để đảm bảo bao phủ được toàn bộ các tác nhân gây bệnh.

3. Các thuốc điều trị viêm vùng chậu thường được sử dụng

Phác đồ sử dụng thuốc điều trị viêm vùng chậu sẽ được bác sĩ chỉ định dựa trên mức độ nghiêm trọng của bệnh.

3.1. Điều trị ngoại trú (Dành cho thể nhẹ đến trung bình)

Đối với phần lớn bệnh nhân, điều trị bằng thuốc ngoại trú mang lại hiệu quả cao:

• Phác đồ ưu tiên: Tiêm bắp một liều duy nhất Ceftriaxone (hoặc Cefoxitin kết hợp Probenecid uống), sau đó duy trì uống Doxycycline trong vòng 14 ngày.
• Kết hợp: Bác sĩ thường chỉ định kết hợp thêm Metronidazole đường uống trong 14 ngày để tăng cường tiêu diệt vi khuẩn yếm khí, đặc biệt khi nghi ngờ có viêm âm đạo kèm theo.

3.2. Điều trị nội trú (Dành cho thể nặng)

Bệnh nhân cần nhập viện truyền tĩnh mạch nếu có các dấu hiệu nặng như: sốt cao, nôn mửa không thể uống thuốc, có khối áp xe vùng chậu, đang mang thai, hoặc không đáp ứng với thuốc uống sau 72 giờ.

• Phác đồ tĩnh mạch: Thường sử dụng Cefoxitin hoặc Cefotetan kết hợp với Doxycycline.
• Phác đồ thay thế: Clindamycin tiêm tĩnh mạch kết hợp với Gentamicin tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp.
• Sau khi triệu chứng lâm sàng cải thiện được 24 giờ, bệnh nhân có thể được chuyển sang dùng thuốc uống để hoàn thành đủ liệu trình 14 ngày.

4. Lưu ý khi dùng thuốc điều trị viêm vùng chậu

Để kháng sinh điều trị viêm vùng chậu phát huy tối đa tác dụng và tránh tình trạng kháng thuốc hay tái phát, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Tuyệt đối tuân thủ phác đồ: Phải uống thuốc đúng giờ và đủ liều (thường là 14 ngày liên tục). Không tự ý ngưng thuốc ngay cả khi các triệu chứng đau hay sốt đã thuyên giảm và phải tuân thủ theo lời của bác sĩ về cách dùng thuốc sao cho phù hợp.

• Kiêng quan hệ tình dục: Cần kiêng hoàn toàn các hoạt động tình dục trong suốt thời gian điều trị cho đến khi hết hẳn triệu chứng và hoàn thành phác đồ.
• Điều trị song song cho đối phương: Việc tầm soát và điều trị cho đối phương là vô cùng quan trọng để ngăn ngừa lây nhiễm chéo và nguy cơ tái phát, ngay cả khi họ không có triệu chứng.
• Theo dõi sát sao: Nếu sau 48 đến 72 giờ dùng thuốc mà các triệu chứng không thuyên giảm (vẫn sốt, ớn lạnh, đau bụng), bạn cần liên hệ ngay với bác sĩ để được đánh giá lại và đổi phác đồ nếu cần.

Việc sử dụng đúng thuốc điều trị viêm vùng chậu là “chìa khóa” để bảo vệ chức năng sinh sản của phái đẹp. Nếu nhận thấy các triệu chứng bất thường nghi ngờ viêm vùng chậu, bạn nên đến các cơ sở y tế uy tín như Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và tư vấn hướng điều trị phù hợp.