U cuộn mạch dưới móng: Khi nào cần can thiệp y tế?

U cuộn mạch dưới móng có thể là nguyên nhân khiến nhiều người đau buốt dữ dội ở đầu ngón tay, dễ nhầm với viêm móng hay chấn thương nhẹ. Hiểu rõ dấu hiệu, nguyên nhân và mức độ nguy hiểm giúp người bệnh chủ động thăm khám sớm.

1. U cuộn mạch dưới móng là gì và vì sao thường xuất hiện dưới móng?

U cuộn mạch dưới móng là một bệnh lý lành tính nhưng dễ bị bỏ sót do khối u nhỏ, nằm sâu và triệu chứng không điển hình. Việc hiểu đúng khái niệm, đặc điểm cấu trúc vùng móng và mức độ nguy hiểm giúp người bệnh phát hiện sớm, tránh nhầm lẫn với các tổn thương móng thông thường.

1.1. Khái niệm bệnh u cuộn mạch dưới móng

U cuộn mạch là một dạng khối u lành tính hiếm gặp, phát sinh từ thể cuộn mạch – Một cấu trúc thần kinh cơ có nhiệm vụ điều hòa thân nhiệt và lưu thông máu tại các đầu chi. Tổn thương thường nằm ở lớp hạ bì, kích thước nhỏ nhưng gây đau rõ rệt do mật độ thần kinh cao.

Phần lớn u cuộn mạch xuất hiện dưới dạng u cuộn mạch dưới móng chân và u cuộn mạch dưới móng tay, trong đó vị trí dưới móng tay chiếm tỷ lệ cao hơn vì khu vực này tập trung nhiều thể cuộn mạch. Do đặc điểm nằm sâu dưới bản móng, khối u thường khó phát hiện bằng quan sát thông thường.

1.2. Vì sao u cuộn mạch thường xuất hiện tại vùng dưới móng?

Vùng đầu ngón tay và ngón chân có mật độ thể cuộn mạch dày đặc, giữ vai trò quan trọng trong điều hòa thân nhiệt và lưu lượng máu ngoại vi. Khu vực dưới móng lại thường xuyên tiếp xúc với tác động cơ học như va đập, tỳ đè, chấn thương nhẹ làm tăng sinh mô cuộn mạch, từ đó hình thành u cuộn mạch tại vị trí đặc thù này.

1.3. U cuộn mạch dưới móng có nguy hiểm không?

U cuộn mạch dưới móng là khối u lành tính, hầu như không có nguy cơ ác tính và không đe dọa tính mạng. Tuy nhiên do vị trí đặc biệt dưới móng, khối u thường gây đau dữ dội, nhạy cảm với thay đổi nhiệt độ và đau tăng khi va chạm, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, lao động và chất lượng cuộc sống.

Nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm, cơn đau kéo dài lâu có thể khiến tình trạng bệnh phát triển nặng hơn. Việc phẫu thuật cắt bỏ triệt để thường giúp giảm đau hoàn toàn và tỷ lệ tái phát thấp chỉ 5 – 15%.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây u cuộn mạch dưới móng

Nguyên nhân hình thành u cuộn mạch hiện vẫn chưa được xác định rõ. Một số nghiên cứu cho rằng bệnh có thể liên quan đến chấn thương lặp lại vùng đầu ngón hoặc yếu tố di truyền. Tình trạng suy yếu cấu trúc của thể cuộn mạch sau chấn thương có thể kích thích mô tăng sinh bất thường, dẫn đến hình thành khối u.
Ngoài ra, một số bằng chứng khoa học cũng cho thấy, đột biến gen globulin liên quan đến nhiễm sắc thể 1p21 – 22 cũng có thể góp phần vào cơ chế bệnh sinh.

Cơ chế gây đau trong u cuộn mạch cũng chưa được làm rõ hoàn toàn. Các giả thuyết cho rằng vỏ khối u nhạy cảm với áp lực, kết hợp với sự phóng thích các chất trung gian như histamin, heparin và serotonin, làm tăng độ nhạy của thụ thể cảm giác với nhiệt độ và áp lực, từ đó gây nên những cơn đau dữ dội đặc trưng.

3. Dấu hiệu và triệu chứng điển hình của u cuộn mạch móng tay, móng chân

U cuộn mạch móng tay hay móng chân thường biểu hiện bằng những triệu chứng khá đặc trưng, giúp gợi ý chẩn đoán sớm nếu được nhận biết đúng. Các dấu hiệu điển hình bao gồm tam chứng kinh điển cùng một số biểu hiện lâm sàng dễ quan sát dưới móng, phản ánh rõ tính chất và vị trí của khối u.

3.1. Tam chứng kinh điển u cuộn mạch dưới móng

U cuộn mạch móng tay thường biểu hiện bằng một nhóm triệu chứng điển hình bao gồm:

• Đau kịch phát, khu trú: Cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, tập trung tại một điểm cố định ở đầu ngón, có thể tái diễn nhiều lần trong ngày.
• Đau tăng khi chạm: Chỉ cần va chạm nhẹ hoặc ấn vào vùng dưới móng cũng đủ gây đau rõ rệt.
• Nhạy cảm với lạnh: Tiếp xúc với nước lạnh, thời tiết lạnh hoặc môi trường nhiệt độ thấp thường khiến cơn đau bùng phát mạnh hơn.

3.2. Các biểu hiện lâm sàng dễ nhận biết khác 

Bên cạnh tam chứng kinh điển, u cuộn mạch dưới móng có thể biểu hiện bằng những dấu hiệu thực thể rõ ràng tại vùng móng. Người bệnh có thể quan sát thấy hoặc sờ thấy một khối nhỏ dưới móng, màu đỏ hồng hoặc xanh tím nhạt, ranh giới khá rõ.
Khối u làm tăng độ cong và biến dạng bản móng, khiến móng phồng nhẹ, lồi không đều hoặc đổi màu cục bộ. Trong một số trường hợp, rối loạn hình thái móng có thể là biểu hiện duy nhất, khiến bệnh dễ bị bỏ sót nếu không thăm khám kỹ càng.

U cuộn mạch dưới móng tuy là bệnh lý lành tính nhưng có thể gây đau kéo dài và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt nếu không được phát hiện kịp thời. Khi nhận biết các dấu hiệu đặc trưng, người bệnh cần chủ động đi thăm khám với chuyên gia, tránh tự chẩn đoán tại nhà vì có thể nhầm lẫn với các loại tổn thương móng khác.