Hội chứng viêm long đường hô hấp trên

Hội chứng viêm long đường hô hấp trên là tình trạng bệnh lý thường gặp, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc giao mùa. Bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến mũi, họng và xoang, gây ra các triệu chứng như sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng, ho và hắt hơi. Dù đa số trường hợp diễn tiến nhẹ, hội chứng này vẫn gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày nếu không được chăm sóc đúng cách.

1. Hội chứng viêm long đường hô hấp trên là gì?

Viêm long đường hô hấp là gì? Đây là tình trạng viêm cấp tính xảy ra ở các cơ quan thuộc đường hô hấp trên như mũi, họng, xoang và thanh quản. Bệnh có thể do vi khuẩn, virus gây ra hoặc chịu tác động từ các yếu tố môi trường như thời tiết giao mùa, cơ thể tiếp xúc với không khí ô nhiễm.

Phần lớn hội chứng viêm long đường hô hấp trên có diễn tiến nhẹ và tự khỏi sau vài ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu bệnh kéo dài hoặc không được điều trị phù hợp, nguy cơ xuất hiện biến chứng như viêm phế quản, viêm phổi hoặc viêm tai giữa là hoàn toàn có thể xảy ra.

2. Triệu chứng và nguyên nhân gây ra tình trạng bệnh

Hội chứng viêm long đường hô hấp trên thường xuất hiện đột ngột với các biểu hiện khá rõ ràng, tuy nhiên dễ bị nhầm với cảm lạnh thông thường. Các triệu chứng viêm long đường hô hấp trên có thể khác nhau tùy cơ địa và mức độ viêm, nhưng nhìn chung bao gồm:

Ho: Ban đầu thường là ho khan, sau đó có thể xuất hiện đờm loãng với lượng ít.
Sổ mũi, nghẹt mũi: Dịch mũi có thể trong hoặc hơi đục, gây cảm giác bí mũi và khó thở nhẹ.
Đau họng, rát họng: Họng có cảm giác ngứa, khô hoặc nóng rát, tăng lên khi nuốt.
Sốt nhẹ đến vừa: Nhiệt độ thường dao động khoảng 37,5 – 38,5°C, kèm theo mệt mỏi, uể oải.
Hắt hơi, đau đầu, đau nhức cơ thể: Là phản ứng toàn thân khi tình trạng viêm lan rộng.
Khàn giọng hoặc mất tiếng tạm thời: Xảy ra khi thanh quản bị viêm và phù nề.

Về nguyên nhân, phần lớn các trường hợp hội chứng viêm long đường hô hấp trên do virus gây ra (khoảng 80%), thường gặp như virus cúm, rhinovirus hoặc coronavirus. Ngoài ra, bệnh cũng có thể liên quan đến vi khuẩn, dị ứng hoặc các yếu tố kích thích từ môi trường như khói thuốc, hoá chất và không khí ô nhiễm.

Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, viêm long đường hô hấp trên có thể tiến triển thành các biến chứng nghiêm trọng hơn. Trong đó trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền là những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nhất.

3. Cách điều trị hội chứng viêm long đường hô hấp trên

Phần lớn trường hợp hội chứng viêm long đường hô hấp trên do virus gây ra nên thường không cần điều trị đặc hiệu. Người bệnh chủ yếu kiểm soát triệu chứng tại nhà, không nhất thiết phải dùng thuốc hay đi khám bệnh nếu bệnh nhẹ và diễn tiến ổn định.

Việc nghỉ ngơi đầy đủ đóng vai trò rất quan trọng, giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn. Các sinh hoạt hằng ngày nên duy trì ở mức vừa phải, tránh gắng sức. Đồng thời cần uống đủ nước để bù lượng dịch bị mất do sốt, chảy nước mũi và ăn uống kém. Điều trị tập trung vào giảm triệu chứng cho đến khi tình trạng viêm tự khỏi.

Một số loại thuốc được dùng để cải thiện các triệu chứng bệnh bao gồm:

Paracetamol, Ibuprofen: Giúp hạ sốt và giảm đau.
Thuốc kháng Histamin: Hỗ trợ giảm chảy mũi và nghẹt mũi.
Thuốc ho như Dextromethorphan, Guaifenesin hoặc Codein: Giúp giảm ho và long đờm.
Corticosteroid như Dexamethasone, Prednisolone: Dùng trong một số trường hợp để giảm viêm và phù nề đường hô hấp.
Thuốc thông mũi: Giúp cải thiện tình trạng tắc nghẽn mũi tạm thời.

Kháng sinh chỉ được chỉ định khi xác định viêm đường hô hấp trên do vi khuẩn gây ra. Việc lạm dụng kháng sinh có thể gây tác dụng phụ, làm tăng nguy cơ kháng thuốc và nhiễm khuẩn thứ phát, vì vậy cần sử dụng đúng chỉ định của bác sĩ.

Có thể thấy hội chứng viêm long đường hô hấp trên chủ yếu do virus gây ra và không phải lúc nào cũng cần dùng thuốc đặc trị. Điều quan trọng là theo dõi diễn tiến bệnh, giữ gìn sức khỏe và sử dụng thuốc đúng cách khi cần thiết. Khi các triệu chứng kéo dài hoặc nặng lên, việc thăm khám kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng và đảm bảo an toàn cho người bệnh.

Nguồn tham khảo: vinmec.com; gleneagles.com.sg; medlatec.vn; pharmacity.vn; drkam.vn