Dấu hiệu thoái hóa khớp gối giai đoạn 3

Thoái hóa khớp gối giai đoạn 3 là thời điểm tổn thương sụn khớp trở nên rõ rệt, khiến người bệnh thường xuyên đau nhức và hạn chế vận động. Các dấu hiệu thoái hóa khớp gối ở giai đoạn này có thể ảnh hưởng đến việc đi lại, leo cầu thang và sinh hoạt hằng ngày. Bài viết này giúp bạn nhận biết triệu chứng sớm giúp người bệnh chủ động thăm khám và đánh giá tổn thương khớp gối.

1. Thoái hóa khớp gối giai đoạn 3 là gì

1.1. Tìm hiểu về thoái hóa khớp gối độ 3

Thoái hóa khớp gối độ 3 thường được xếp vào mức độ trung bình theo phân loại Kellgren – Lawrence trên X-quang. Ở giai đoạn này, sụn khớp bị bào mòn đáng kể, khe khớp thu hẹp và các gai xương có thể xuất hiện rõ hơn. Mức độ tổn thương trên hình ảnh không phải lúc nào cũng tương ứng hoàn toàn với cảm giác đau. Vì vậy, người bệnh cần được bác sĩ đánh giá kết hợp triệu chứng, khám lâm sàng và kết quả chẩn đoán hình ảnh.

Khả năng giảm ma sát giữa các đầu xương giamr làm khe khớp hẹp dần và tăng nguy cơ hình thành gai xương

1.2. Các nguyên nhân dẫn đến giai đoạn 3

Thoái hóa khớp gối thường tiến triển qua thời gian khi sụn khớp chịu tác động của quá trình lão hóa và áp lực cơ học kéo dài. Một số nguyên nhân thoái hóa khớp gối và yếu tố nguy cơ có thể thúc đẩy bệnh tiến triển gồm:

Tuổi tác: Quá trình lão hóa làm giảm khả năng duy trì và phục hồi cấu trúc sụn khớp.
Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể tăng khiến khớp gối phải chịu áp lực lớn hơn khi đứng, đi bộ hoặc leo cầu thang.
Chấn thương khớp gối: Những tổn thương trước đây, chẳng hạn rách sụn chêm hoặc tổn thương dây chằng, có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa.
Sai lệch trục chi và yếu cơ: Những bất thường này làm lực phân bố lên khớp không đồng đều, khiến một số vùng sụn chịu tải nhiều hơn.
Thói quen vận động và nghề nghiệp: Thường xuyên quỳ, ngồi xổm, mang vác nặng hoặc thực hiện động tác gây áp lực lên đầu gối có thể làm triệu chứng nặng hơn.
Yếu tố di truyền và bệnh lý chuyển hóa: Tiền sử gia đình hoặc một số rối loạn chuyển hóa có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Thoái hóa khớp gối giai đoạn 3 thường gặp ở người trung niên và cao tuổi do quá trình lão hóa. Đây không phải tình trạng điển hình trong thoái hóa khớp gối thai kỳ. Phụ nữ mang thai bị đau đầu gối có thể liên quan đến thay đổi cân nặng và áp lực lên khớp, vì vậy người bệnh cần thăm khám để xác định nguyên nhân.

2. Các dấu hiệu độ 3 của thoái hóa khớp gối

2.1. Đau khớp gối khi vận động

Đau là một trong những dấu hiệu thoái hóa khớp gối phổ biến nhất ở giai đoạn 3. Cơn đau thường tăng khi đi bộ lâu, leo cầu thang, đứng lên hoặc ngồi xuống. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể đau ngay cả khi thực hiện những hoạt động nhẹ nhàng. Cơn đau thường giảm khi nghỉ ngơi, nhưng có thể tái phát khi khớp chịu tải trở lại.

Người bệnh thường cảm thấy đau khi đi bộ, đứng lên, ngồi xuống hoặc co duỗi đầu gối

2.2. Cứng khớp sau khi nghỉ ngơi

Cứng khớp buổi sáng do thoái hóa thường kéo dài dưới 30 phút. Người bệnh có thể cảm thấy đầu gối khó co duỗi sau khi thức dậy hoặc ngồi lâu. Nếu tình trạng này kéo dài bất thường hoặc đi kèm sưng nóng rõ rệt, người bệnh nên thăm khám để loại trừ các nguyên nhân khác.

2.3. Sưng đau và phát ra tiếng lạo xạo

Khớp gối có thể sưng nhẹ sau khi vận động nhiều do kích thích các cấu trúc bên trong khớp. Người bệnh đôi khi nghe thấy tiếng lạo xạo hoặc cảm nhận sự cọ xát khi co duỗi đầu gối.

2.4. Hạn chế biên độ vận động

Tổn thương sụn, đau và cứng khớp có thể khiến người bệnh khó gập hoặc duỗi thẳng đầu gối. Những hoạt động như đi chợ, làm việc nhà, đứng lên khỏi ghế thấp hoặc lên xuống cầu thang trở nên khó khăn hơn. Một số trường hợp có cảm giác khớp bị khựng, không vận động trơn tru hoặc đầu gối thiếu vững khi di chuyển.

2.5. Suy giảm khả năng vận động và đi lại

Khi cơn đau tái diễn thường xuyên, người bệnh có xu hướng giảm đi bộ hoặc tránh các hoạt động cần co gập đầu gối. Việc ít vận động kéo dài có thể khiến cơ đùi yếu đi, làm khả năng giữ vững khớp suy giảm. Vì vậy, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về mức độ vận động phù hợp. Không nên tự ý tập luyện quá sức hoặc bất động khớp trong thời gian dài.

3. Các phương pháp chẩn đoán thoái hóa khớp gối độ 3

3.1. Khám lâm sàng

Để chẩn đoán thoái hóa khớp gối, bác sĩ thường khai thác triệu chứng, tiền sử chấn thương và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt. Tiếp đó, bác sĩ kiểm tra tình trạng sưng đau, biên độ vận động, độ vững của khớp và chỉ định phương pháp chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết.

3.2. Chụp X-quang

X-quang thường là phương pháp được sử dụng đầu tiên để đánh giá các thay đổi cấu trúc xương và khe khớp. Ở giai đoạn 3, hình ảnh có thể cho thấy khe khớp hẹp rõ, gai xương và những thay đổi tại đầu xương dưới sụn. Phương pháp này hỗ trợ bác sĩ đánh giá mức độ thoái hóa và theo dõi thay đổi qua thời gian. Tuy nhiên, X-quang không thể quan sát trực tiếp sụn khớp, màng hoạt dịch hoặc phần lớn các cấu trúc mô mềm bên trong khớp.

Chụp X-quang giúp xác định mức độ hẹp khe khớp và mức độ tổn thương cấu trúc xương dưới sụn

3.3. Chụp cộng hưởng từ MRI

Cộng hưởng từ MRI cho phép khảo sát nhiều cấu trúc của khớp gối, bao gồm sụn khớp, sụn chêm, dây chằng và các mô mềm xung quanh. Phương pháp này không sử dụng tia X và có thể được chỉ định khi bác sĩ nghi ngờ tổn thương phối hợp.

3.4. Siêu âm khớp gối

Siêu âm giúp đánh giá dịch khớp, dấu hiệu viêm màng hoạt dịch và một số tổn thương gân, dây chằng nằm gần bề mặt khớp. Bác sĩ cũng có thể quan sát sự thay đổi của các cấu trúc này khi người bệnh thực hiện một số động tác. Phương pháp này thuận tiện, không sử dụng bức xạ và hỗ trợ đánh giá mô mềm. Tuy nhiên, siêu âm không thể khảo sát đầy đủ toàn bộ sụn khớp, sụn chêm hoặc các cấu trúc nằm sâu bên trong khớp gối.

4. Theo dõi thoái hóa khớp gối giai đoạn 3

Tái khám định kỳ: Theo dõi diễn biến triệu chứng, đánh giá chức năng khớp gối và điều chỉnh kế hoạch điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Kiểm soát cân nặng: Duy trì cân nặng phù hợp giúp giảm áp lực lên khớp gối, đặc biệt khi đi bộ, leo cầu thang hoặc đứng lâu.
Luyện tập phù hợp: Ưu tiên các bài tập tăng cường cơ đùi, vận động ít chịu lực và phục hồi chức năng theo hướng dẫn chuyên môn.
Nhận biết dấu hiệu bất thường: Đau dữ dội, sưng nóng khớp đột ngột, kèm sốt hoặc không thể chịu lực là những dấu hiệu cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân.

Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ thoái hóa khớp gối giai đoạn 3, người bệnh nên chủ động thăm khám để xác định tình trạng tổn thương. Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, khách hàng có thể lựa chọn khám với chuyên gia cơ xương khớp và được tư vấn dựa trên triệu chứng thực tế. Hệ thống chẩn đoán hình ảnh gồm X-quang, siêu âm và MRI hỗ trợ bác sĩ khảo sát cấu trúc khớp gối theo chỉ định. Kết hợp kết quả thăm khám với hình ảnh phù hợp giúp bác sĩ đánh giá tổn thương và tư vấn hướng theo dõi, điều trị thích hợp cho từng trường hợp.