Các biến chứng gout nguy hiểm nếu không khám kịp thời

Gout thường khởi phát bằng những cơn đau khớp đột ngột, sưng nóng và khó vận động. Người bệnh có nguy cơ gặp biến chứng gout tại khớp, thận, nếu không được kiểm soát đúng cách. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết sớm các dấu hiệu và tính nguy hiểm của gout.

1. Hiểu đúng về bệnh gout

1.1. Bệnh gout là gì? Giải đáp

Gout là một dạng viêm khớp liên quan đến tình trạng acid uric trong máu tăng cao kéo dài. Khi lượng acid uric vượt khả năng đào thải, các tinh thể urat có thể hình thành trong cơ thể. Những tinh thể sắc nhọn này thường tích tụ quanh khớp và kích hoạt phản ứng viêm. Gout có thể xuất hiện ở nhiều khớp khác nhau, nhưng ngón chân cái thường là vị trí khởi phát điển hình. Nếu không kiểm soát gout phù hợp, các đợt viêm có thể tái diễn với tần suất ngày càng tăng.

1.2. Triệu chứng gout thường gặp phải

Triệu chứng gout thường xuất hiện rõ rệt trong những đợt gout cấp, bao gồm:

• Đau khớp dữ dội, khởi phát nhanh
• Khớp sưng to, nóng và đỏ
• Da quanh khớp trở nên căng, nhạy cảm
• Khó cử động hoặc chịu lực tại vùng khớp đau
• Các cơn đau tái phát sau những khoảng thời gian không có triệu chứng

Cơn gout cấp thường kéo dài trong một khoảng thời gian rồi thuyên giảm. Tuy nhiên, triệu chứng giảm không đồng nghĩa bệnh đã được kiểm soát hoàn toàn. Nếu acid uric tiếp tục tăng cao, các đợt gout có thể tái phát và gây tổn thương tích lũy.

2. Biến chứng gout nguy hiểm

2.1. Sỏi thận

Nếu không được chẩn đoán và kiểm soát gout đúng cách, tinh thể urat có thể tiếp tục lắng đọng trong nhiều cơ quan. Acid uric dư thừa được đào thải chủ yếu qua thận, vì vậy cơ quan này có thể chịu ảnh hưởng khi nồng độ acid uric tăng kéo dài. Tinh thể urat có khả năng tích tụ trong đường tiết niệu và góp phần hình thành sỏi. Sỏi thận có thể gây đau dữ dội tại vùng lưng, hông hoặc bụng dưới. Người bệnh cũng có thể xuất hiện tiểu buốt, tiểu đau hoặc nước tiểu chuyển màu bất thường.

2.2. Bệnh thận

Thận có vai trò quan trọng trong việc lọc và đào thải acid uric khỏi cơ thể. Khi lượng acid uric tăng cao kéo dài, quá trình xử lý và bài tiết có thể gặp nhiều khó khăn hơn. Tình trạng này tạo thành vòng xoắn khiến nồng độ acid uric tiếp tục tăng. Khi chức năng thận suy giảm hơn, người bệnh có thể mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn hoặc xuất hiện phù. Ở giai đoạn sớm, bệnh thận có thể chưa gây triệu chứng rõ ràng và dễ bị bỏ qua.

2.3. Tổn thương khớp và tăng nguy cơ gãy xương

Gout tái phát nhiều lần có thể khiến tình trạng viêm tại khớp kéo dài hoặc diễn biến phức tạp hơn. Tinh thể urat tích tụ lâu ngày còn có thể tạo thành hạt tophi quanh khớp. Sự lắng đọng này có khả năng gây đau, cứng khớp và hạn chế vận động. Ở giai đoạn tiến triển, cấu trúc khớp có thể bị tổn thương, dẫn đến biến dạng và suy giảm chức năng.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên quan giữa gout và nguy cơ gãy xương. Tuy nhiên, mối liên hệ này còn phụ thuộc nhiều yếu tố khác như tuổi, bệnh lý đi kèm và tình trạng xương. Vì vậy, người bệnh gout lâu năm cần được đánh giá toàn diện thay vì chỉ tập trung kiểm soát những cơn đau cấp.

3. Khám và các phương pháp chẩn đoán gout

3.1. Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ khai thác tiền sử sức khỏe, thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống của người bệnh. Các yếu tố như uống nhiều rượu bia, thừa cân hoặc mắc bệnh chuyển hóa có thể được đánh giá cùng để chỉ định thêm các phương pháp cận lâm sàng

3.2. Xét nghiệm máu

Xét nghiệm acid uric máu thường được thực hiện khi nghi ngờ gout. Nồng độ acid uric trên khoảng 420 µmol/L được xem là tăng và có thể làm tăng nguy cơ hình thành tinh thể urat. Tuy nhiên, acid uric máu bình thường không hoàn toàn loại trừ gout. Một số người bệnh vẫn có thể xuất hiện cơn gout cấp dù chỉ số acid uric tạm thời không tăng. Do đó, kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ đánh giá cùng triệu chứng và chẩn đoán hình ảnh.

3.3. Xét nghiệm dịch khớp

Phân tích dịch khớp là phương pháp có giá trị trong việc xác định tinh thể urat. Bác sĩ có thể lấy một lượng nhỏ dịch từ khớp đang viêm để thực hiện xét nghiệm. Mẫu dịch được quan sát dưới kính hiển vi chuyên dụng nhằm tìm tinh thể urat đặc trưng. Dịch khớp trong tình trạng viêm thường có số lượng tế bào tăng. Đây là căn cứ quan trọng giúp phân biệt gout với một số nguyên nhân gây viêm khớp khác.

3.4. Siêu âm khớp

Siêu âm khớp sử dụng sóng âm để khảo sát các cấu trúc phần mềm quanh khớp. Phương pháp này có thể hỗ trợ phát hiện dịch khớp, tình trạng viêm và những bất thường tại mô mềm. Đặc biệt, siêu âm có khả năng ghi nhận một số dấu hiệu liên quan đến lắng đọng tinh thể urat. Hình ảnh hạt tophi cũng có thể được quan sát trong những trường hợp phù hợp.

3.5. Chụp X-quang khớp

X-quang thường không phát hiện được tổn thương đặc hiệu của gout trong giai đoạn sớm. Khi bệnh kéo dài, hình ảnh X-quang có thể cho thấy những thay đổi tại cấu trúc xương và khớp. Một số biểu hiện có thể gặp gồm khuyết xương dạng hốc, hẹp khe khớp hoặc biến đổi cấu trúc xương. Ngoài ra, X-quang cũng giúp bác sĩ loại trừ một số nguyên nhân khác gây đau và tổn thương.

4. Cách phòng ngừa gout

4.1. Kiểm soát chế độ ăn

Người bệnh cần hạn chế thực phẩm giàu purin, nội tạng động vật, một số loại hải sản, rượu bia và đồ uống nhiều đường. Ưu tiên chế độ ăn cân bằng, đa dạng và phù hợp với tình trạng sức khỏe.

4.2. Duy trì cân nặng hợp lý và tăng cường vận động

Kiểm soát cân nặng giúp hạn chế các rối loạn chuyển hóa liên quan đến tăng acid uric. Ngoài ra, duy trì hoạt động thể chất thường xuyên giúp kiểm soát cân nặng và cải thiện sức khỏe chuyển hóa. Người thừa cân, béo phì nên giảm cân từ từ và tránh các chế độ giảm cân quá mức.

4.3. Theo dõi chức năng thận

Kiểm tra chức năng thận định kỳ giúp phát hiện sớm những bất thường có thể liên quan đến quá trình đào thải acid uric. Đây cũng là cơ sở để bác sĩ điều chỉnh hướng kiểm soát gout phù hợp.

4.4. Thăm khám định kỳ

Người có acid uric tăng, từng bị gout hoặc thường xuyên tái phát cơn đau khớp nên được kiểm tra định kỳ. Chẩn đoán và theo dõi sớm giúp phát hiện nguy cơ biến chứng gout trước khi tổn thương tiến triển.

Gout có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện và điều trị đúng hướng ngay từ sớm. Ngược lại, tình trạng acid uric tăng kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ tổn thương khớp và thận. Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, khách hàng có thể lựa chọn gói tầm soát gout từ cơ bản tới chuyên sâu với chuyên gia. Gói khám kết hợp xét nghiệm và hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại gồm X-quang và siêu âm khớp. Người bệnh được đánh giá sức khỏe phù hợp với tình trạng thực tế, hỗ trợ phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến gout.