Dấu hiệu thoái hóa khớp gối cần nhận biết ngay

Thoái hóa khớp gối có thể được nhận biết thông qua triệu chứng lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng, tuy nhiên mức độ tổn thương không phải lúc nào cũng rõ ràng. Bài viết dưới đây tổng hợp những dấu hiệu thường gặp, giúp người bệnh nhận diện sớm tình trạng thoái hóa. Đặc biệt chủ động thăm khám chuyên khoa khi xuất hiện đau, cứng khớp hoặc nghi ngờ bệnh lý để được chẩn đoán và đánh giá chính xác mức độ tiến triển.

1. Thông tin chung về bệnh thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối là hiện tượng sụn khớp và xương dưới sụn thay đổi, hình thành các gai xương, cuối cùng dẫn đến biến dạng khớp; có thể kèm theo tổn thương các cấu trúc khác trong khớp như màng hoạt dịch, dây chằng, sụn chêm.

Khi tổn thương khớp ngày càng nghiêm trọng, chất lượng hoạt dịch ngày càng kém, lực ma sát giữa các đầu khớp tăng lên, bề mặt sụn khớp gối ngày càng bị mòn dẫn đến tình trạng khớp bị thu hẹp. Lúc này khớp gối có thể đau dẫn tới khó di chuyển.

2. Dấu hiệu thoái hóa khớp gối lâm sàng

2.1. Đau đầu gối là dấu hiệu thoái hóa khớp gối

Đau đầu gối là dấu hiệu thoái hóa khớp gối phổ biến nhất được báo cáo bởi bệnh nhân. Cơn đau xảy ra và trầm trọng hơn khi di chuyển hoặc thay đổi tư thế nhưng giảm bớt hoặc không xảy ra khi nghỉ ngơi vào ban đêm hoặc khi ngủ.

Đau đầu gối thường phát triển dần dần và xảy ra trong một khoảng thời gian khác nhau. Nếu viêm xương khớp đầu gối do nguyên nhân thứ phát, cơn đau có thể tiếp tục trở nên tồi tệ hơn.

2.2. Triệu chứng thoái hóa khớp gối là phá gỉ khớp

Triệu chứng phá gỉ khớp là cứng khớp buổi sáng kéo dài 15-30 phút. Hoặc cứng khớp sau khi nghỉ ngơi là điều thường gặp. Bệnh nhân phải cử động khớp gối trong một khoảng thời gian để hoạt động trơn tru hơn và thực hiện các động tác đi lại bình thường. Thời gian cứng khớp thường là 15 phút. Nói chung không quá 30 phút.

2.3. Các khớp phát ra âm thanh khi di chuyển

Trong khi tập thể dục, bệnh nhân có thể nghe thấy âm thanh “lục cục” hoặc “ding-dong” từ khớp gối. Tình trạng này xảy ra do thoái hóa khớp gối nguyên phát hoặc sau viêm gây bào mòn sụn ở các đầu xương khiến hai bề mặt xương cọ sát trực tiếp vào nhau.

2.4. Hạn chế hoạt động báo hiệu thoái hóa khớp gối

Dấu hiệu thoái hóa khớp gối lâm sàng như khả năng vận động của khớp gối bị hạn chế và khó vận động như khó gập, duỗi khớp gối, xoay khớp… dẫn đến cản trở sinh hoạt hàng ngày. Ngoài ra, bệnh nhân có thể cảm thấy đau khi ngồi, đứng hoặc đi lại. Trong trường hợp hạn chế vận động nghiêm trọng, thường là do phản ứng co cơ đi kèm.

2.5. Biến dạng khớp cũng là một triệu chứng thoái hóa khớp gối

Bệnh nhân có thể bị biến dạng trục đầu gối hoặc cảm thấy gai xương quanh khớp gối. Nếu tình trạng tiến triển, bệnh nhân có thể bị sưng khớp gối do tích tụ dịch. Đôi khi bạn ấn vào xương bánh chè rồi thả ra, bạn có thể thấy xương bánh chè nổi trong dịch khớp.

3. Dấu hiệu thoái hóa khớp gối cận lâm sàng

Dấu hiệu thoái hóa khớp gối được phát hiện qua các chẩn đoán cận lâm sàng:

3.1. Chụp X-quang đầu gối

Chụp X-quang có thể giúp phát hiện các tổn thương viêm xương khớp đầu gối, chẳng hạn như:

• Thu hẹp không gian khớp
• Mật độ xương dưới sụn
• Xẹp vùng dưới sụn.
• Hình ảnh quá trình hình thành xương mới như gai xương, gai xương.
• Khoang xương dưới sụn.
• Đôi khi thấy hình ảnh hủy hoại khớp tiến triển nhưng hiếm gặp.

3.2. Siêu âm khớp

Siêu âm khớp có thể đánh giá tình trạng thu hẹp không gian khớp, gai xương và tràn dịch khớp. Ngoài ra, siêu âm khớp có thể chẩn đoán thoái hóa khớp gối bằng cách đo độ dày sụn khớp, màng hoạt dịch và phát hiện các mảnh sụn thoái hóa rơi vào ổ khớp.

3.3. Chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp cộng hưởng từ khớp gối tạo ra hình ảnh đầy đủ nhất của khớp theo ba chiều. Nó cũng giúp phát hiện rõ ràng các dấu hiệu thoái hóa khớp gối cận lâm sàng ở sụn khớp, dây chằng và màng hoạt dịch.

3.4. Nội soi khớp gối

Nội soi khớp gối giúp quan sát trực tiếp tình trạng thoái hóa sụn khớp ở nhiều mức độ khác nhau. Sinh thiết hoạt dịch được thực hiện để xét nghiệm tế bào học để phân biệt chẩn đoán với các rối loạn khớp khác. Nội soi khớp gối cũng có thể được kết hợp với phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối hiệu quả.

3.5. Các xét nghiệm khác

• Xét nghiệm tốc độ lắng hồng cầu b và bilan viêm..
• Xét nghiệm dịch khớp: Số lượng tế bào dịch khớp

Theo thống kê, thoái hóa khớp gối là căn bệnh có tỷ lệ tàn tật lên tới 25% ở người cao tuổi, đứng thứ hai trên thế giới. Nếu bệnh không được điều trị kịp thời có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến các khớp, liệt chi dưới, mất khả năng vận động và đi lại.

4. Điều trị thoái hóa khớp gối bằng cách kết hợp nhiều phương pháp

Mục tiêu chính trong điều trị thoái hóa khớp gối là giảm đau và phục hồi khả năng vận động của người bệnh. Người bệnh có thể áp dụng các phương pháp chữa trị sau:

4.1. Giảm cân

Giảm cân có nghĩa là giảm trọng lượng cơ thể giúp cho khớp gối thư giãn hơn. Điều này sẽ cải thiện đáng kể cơn đau đầu gối do viêm xương khớp gây ra.

4.2. Tập thể dục thường xuyên

Các bài tập thoái hóa khớp gối có thể giúp tăng tính linh hoạt các cơ xung quanh đầu gối, đồng thời giúp khớp ổn định và giảm đau hơn.

4.3. Thuốc giảm đau, chống viêm

Các loại thuốc chống viêm, giảm đau không kê đơn chỉ nên dùng tối đa 10 ngày. Nếu sử dụng chúng trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ. Nếu thuốc không có tác dụng sau 10 ngày sử dụng, người bệnh nên báo với bác sĩ để được kê đơn thuốc chống viêm.

4.4. Tiêm corticosteroid hay hyaluronic axit

Steroid là thuốc giảm đau, thuốc chống viêm mạnh. Đồng thời, hyaluronic axit có tác dụng như chất bôi trơn cho khớp. Tiêm trực tiếp thuốc vào khớp giúp hỗ trợ giảm triệu chứng đau khớp gối

4.5. Các liệu pháp thay thế

Một số liệu pháp khác có thể hiệu quả đối với tình trạng viêm xương khớp gối mức độ nhẹ hoặc trung bình. Các liệu pháp thay thế bao gồm kem thoa có capsaicin, châm cứu hoặc chất bổ sung (glucosamine, chondroitin…).

4.6. Vật lý trị liệu là một trong phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối

Nếu tình trạng thoái hóa khớp khiến bạn gặp trở ngại trong sinh hoạt, các bài tập vật lý trị liệu sẽ vô cùng có ích. Chuyên gia sẽ hướng dẫn bạn cách phát triển cơ bắp và tăng cường sự dẻo dai cho khớp. Ngoài ra, họ cũng chỉ bạn cách thực hiện các hoạt động hàng ngày, ví dụ như làm việc nhà, sao cho ít gây đau khớp nhất.

4.7. Phẫu thuật

Khi mọi phương pháp điều trị trên đều không mang lại tác dụng, bác sĩ có thể chỉ định bạn phẫu thuật. Những phương pháp phổ biến để điều trị thoái hóa khớp đầu gối là: Thay khớp, phẫu thuật ghép sụn, phẫu thuật treo khớp hoặc thay khớp.

Thoái hóa khớp gối là bệnh lý tiến triển âm thầm nhưng gây tổn thương lâu dài nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời. Dựa trên mức độ đau, khả năng vận động và tổn thương cấu trúc, bác sĩ sẽ phối hợp nhiều phương pháp điều trị. Nếu bạn đang gặp đau khớp kéo dài, cứng khớp buổi sáng hoặc hạn chế vận động, hãy thăm khám chuyên khoa cơ xương khớp sớm.