Dấu hiệu thoát vị đĩa đệm cổ cần phải khám sớm

Thoát vị đĩa đệm cổ có thể gây đau mỏi vùng cổ, tê tay hoặc yếu cơ, ảnh hưởng đáng kể đến vận động hàng ngày. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết sớm các dấu hiệu thoát vị đĩa đệm cổ để chủ động thăm khám và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

1. Thoát vị đĩa đệm cổ là gì? Giải đáp chi tiết

1.1. Tìm hiểu về thoát vị đĩa đệm cổ

Cột sống cổ gồm 7 đốt sống, được ký hiệu lần lượt từ C1 đến C7 theo hướng từ trên xuống dưới. Mỗi đĩa đệm gồm hai phần chính là vòng sợi bên ngoài và nhân nhầy bên trong. Vòng sợi có cấu trúc chắc chắn, giúp bảo vệ phần nhân nhầy trước các tác động cơ học. Nhân nhầy có tính đàn hồi, giúp đĩa đệm hấp thụ lực và phân bổ áp lực lên cột sống.

Theo thời gian, đĩa đệm có thể bị thoái hóa, mất dần nước và giảm khả năng đàn hồi. Khi vòng sợi bị tổn thương, phần nhân nhầy có thể dịch chuyển ra khỏi vị trí bình thường. Tình trạng này được gọi là thoát vị đĩa đệm cổ. Thoát vị đĩa đệm cổ đôi khi xuất hiện sau chấn thương hoặc vận động sai tư thế. Tuy nhiên, nhiều trường hợp tiến triển từ từ và người bệnh khó xác định chính xác thời điểm khởi phát.

1.2. Nguyên nhân thoát vị đĩa đệm cổ

Xác định chính xác nguyên nhân thoát vị đĩa đệm cổ thường gặp nhiều khó khăn do bệnh tiến triển âm thầm. Một số yếu tố dẫn đến tình trạng suy thoái đĩa đệm cổ gồm có:

Tuổi tác và quá trình thoái hóa

Đây là một trong những nguyên nhân thoát vị đĩa đệm cổ thường gặp. Khi tuổi tăng, đĩa đệm dần mất nước, giảm độ đàn hồi và dễ tổn thương hơn.

Vận động sai tư thế

Tư thế cúi đầu lâu, ngồi gù lưng hoặc giữ cổ ở một vị trí kéo dài có thể làm tăng áp lực lên cột sống.

Nâng vật nặng hoặc vận động đột ngột

Động tác nâng vật nặng sai kỹ thuật, xoay cổ hoặc vặn người quá nhanh có thể tạo lực lớn lên đĩa đệm. Nguy cơ tổn thương sẽ cao hơn khi cột sống đã thoái hóa.

Chấn thương vùng cổ

Tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt hoặc chấn thương khi chơi thể thao có thể làm tổn thương cấu trúc đĩa đệm. Một số trường hợp có thể xuất hiện triệu chứng ngay sau chấn thương.

2. Nhận biết các dấu hiệu thoát vị đĩa đệm cổ

2.1. Đau vùng cổ lan xuống vai, cánh tay

Các dấu hiệu thoát vị đĩa đệm cổ phụ thuộc vào vị trí tổn thương và mức độ chèn ép rễ thần kinh. Người bệnh có thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng với mức độ khác nhau. Đau cổ là biểu hiện thường gặp ở người bị thoát vị đĩa đệm cổ. Cơn đau có thể khu trú ở vùng gáy hoặc lan xuống vai, cánh tay và bàn tay. Một số người có cảm giác đau âm ỉ, trong khi trường hợp khác có thể xuất hiện đau nhói khi vận động cổ, ho, hắt hơi hoặc thực hiện một số động tác nhất định.

2.2. Tê bì, châm chích ở tay hoặc ngón tay

Khi rễ thần kinh bị kích thích hoặc chèn ép, người bệnh có thể cảm thấy tê, châm chích hoặc kiến bò. Vị trí tê thường liên quan đến rễ thần kinh chịu ảnh hưởng. Triệu chứng có thể xuất hiện ở vai, cánh tay, bàn tay hoặc một số ngón tay. Đôi khi người bệnh cảm thấy bàn tay giảm cảm giác khi cầm nắm đồ vật.

2.3. Yếu cơ, giảm khả năng vận động

Chèn ép thần kinh kéo dài có thể ảnh hưởng đến chức năng vận động của cơ. Người bệnh có thể cảm thấy tay yếu hơn, cầm nắm khó hoặc dễ làm rơi đồ vật. Một số hoạt động thường ngày như nâng tay, mặc quần áo hoặc đưa tay ra phía sau cũng có thể trở nên khó khăn hơn.

2.4. Hạn chế vận động vùng cổ

Người bệnh có thể cảm thấy khó cúi, ngửa hoặc xoay cổ như bình thường. Cảm giác căng cứng vùng gáy thường rõ hơn sau khi ngồi lâu hoặc duy trì một tư thế.

2.5. Xuất hiện triệu chứng thần kinh bất thường

Trong trường hợp tổn thương ảnh hưởng đến tủy sống, triệu chứng có thể nghiêm trọng hơn. Người bệnh có thể gặp khó khăn khi đi lại, phối hợp động tác hoặc xuất hiện yếu ở nhiều chi. Một số biểu hiện bất thường liên quan đến kiểm soát tiểu tiện hoặc đại tiện cũng cần được đánh giá khẩn cấp.

3. Phương pháp chẩn đoán thoát vị đĩa đệm

3.1. Khám lâm sàng và đánh giá chức năng thần kinh

Bác sĩ sẽ khai thác thời điểm xuất hiện triệu chứng, vị trí đau và các yếu tố khiến triệu chứng tăng lên. Tiền sử chấn thương, bệnh lý cột sống hoặc những vấn đề sức khỏe liên quan cũng được xem xét. Trong quá trình khám, bác sĩ đánh giá khả năng vận động của vùng cổ và xác định vị trí đau hoặc hạn chế vận động. Các dấu hiệu thần kinh như sức cơ, cảm giác và phản xạ cũng được kiểm tra để đánh giá khả năng kích thích rễ thần kinh.

3.2. Chẩn đoán hình ảnh

Chẩn đoán hình ảnh giúp xác định vị trí, mức độ tổn thương để có hướng điều trị thoát vị đĩa đệm cổ phù hợp:

• X-quang cột sống cổ có thể hỗ trợ đánh giá cấu trúc xương, đường cong sinh lý và những thay đổi liên quan đến thoái hóa. Hình ảnh có thể cho thấy gai xương hoặc tình trạng hẹp khe, lỗ liên hợp.
• Chụp cắt lớp vi tính CT cột sống cổ cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về cấu trúc xương. Phương pháp này có thể được chỉ định trong một số trường hợp cần đánh giá tổn thương hoặc khi MRI không phù hợp.
• Chụp cộng hưởng từ MRI cột sống cổ có giá trị trong đánh giá đĩa đệm, rễ thần kinh và tủy sống. Hình ảnh MRI giúp xác định vị trí thoát vị, mức độ chèn ép và những tổn thương mô mềm liên quan.

4. Biến chứng thoát vị đĩa đệm cổ nếu không thăm khám kịp thời

4.1. Chèn ép rễ thần kinh cánh tay

Đĩa đệm thoát vị có thể chèn ép các rễ thần kinh đi từ tủy sống ra cánh tay. Người bệnh có thể xuất hiện đau lan, tê bì, giảm cảm giác hoặc yếu cơ ở tay. Bác sĩ có thể chỉ định mổ thoát vị đĩa đệm cổ phụ thuộc vào mức độ đau, yếu cơ và đáp ứng với điều trị bảo tồn. Việc có cần phẫu thuật hay không cần dựa trên thăm khám trực tiếp và kết quả chẩn đoán hình ảnh.

4.2. Hẹp ống sống cổ

Thoái hóa cột sống kết hợp với thoát vị đĩa đệm có thể làm giảm không gian bên trong ống sống. Khi ống sống bị thu hẹp, tủy sống và các cấu trúc thần kinh có thể bị chèn ép. Hẹp ống sống cổ có thể gây đau, tê, yếu tay chân hoặc ảnh hưởng đến khả năng vận động.

4.3. Rối loạn chức năng thần kinh

Khi các cấu trúc thần kinh vùng cổ bị ảnh hưởng, người bệnh có thể xuất hiện nhiều biểu hiện bất thường về cảm giác và vận động. Một số triệu chứng có thể tiến triển âm thầm trước khi trở nên rõ rệt.

4.4. Suy giảm vận động, nguy cơ tàn phế

Chèn ép thần kinh hoặc tủy sống kéo dài có thể làm suy giảm chức năng vận động. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể bị yếu hoặc liệt các chi, gây hạn chế nghiêm trọng khả năng sinh hoạt. Vì vậy, không nên chủ quan với tình trạng đau cổ kèm tê yếu tay chân kéo dài.

Thoát vị đĩa đệm cổ có thể khởi phát âm thầm với những biểu hiện dễ nhầm với đau mỏi cổ thông thường. Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, khách hàng có thể lựa chọn khám cơ xương khớp với chuyên gia. Hệ thống chẩn đoán hình ảnh gồm X-quang, siêu âm khớp và MRI hiện đại hỗ trợ đánh giá tình trạng cột sống cổ.

Người bệnh có thể chủ động đặt lịch qua ứng dụng TCI Hospital: app.thucuc.vn để được thăm khám, tư vấn và lựa chọn hướng xử trí phù hợp với tình trạng của mình.