Viêm điểm bám gân: Nhận biết nguyên nhân và dấu hiệu thế nào?

Viêm điểm bám gân là tình trạng viêm tại vị trí gân hoặc dây chằng tiếp giáp với xương, có thể gây đau nhức và hạn chế vận động trong sinh hoạt hằng ngày. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu dấu hiệu viêm điểm bám gân, cách chẩn đoán và những phương pháp điều trị phù hợp.

1. Giải đáp về viêm điểm bám gân

1.1. Viêm điểm bám gân là gì?

Viêm điểm bám gân là tình trạng viêm xảy ra tại vùng tiếp nối giữa gân hoặc dây chằng với xương. Khu vực này chịu lực kéo thường xuyên khi cơ thể vận động, do đó có thể bị kích ứng hoặc tổn thương khi chịu áp lực kéo dài. Người bệnh thường cảm thấy đau tại chỗ tổn thương, đặc biệt khi vận động hoặc tạo áp lực lên vùng bị ảnh hưởng.

1.2. Những vị trí thường bị viêm điểm bám gân

• Điểm bám gân Achilles tại gót chân: Tình trạng viêm có thể gây đau ở phía sau gót chân, đặc biệt khi đi bộ, chạy, leo cầu thang hoặc nhón chân.
• Điểm bám cân gan chân tại xương gót: Người bệnh có thể cảm thấy đau ở mặt dưới gót chân, rõ rệt khi bước những bước đầu tiên vào buổi sáng hoặc sau thời gian nghỉ ngơi.
• Điểm bám gân vùng khuỷu tay: Tổn thương tại vùng mỏm trên lồi cầu ngoài hoặc trong xương cánh tay có thể gây đau khi cầm nắm, xoay cổ tay hoặc thực hiện các động tác sử dụng lực ở bàn tay.
• Các điểm bám gân quanh khớp gối: Một số vị trí như điểm bám gân bánh chè hoặc gân cơ tứ đầu đùi có thể bị ảnh hưởng, gây đau khi chạy, nhảy, leo cầu thang hoặc gập duỗi khớp gối.
• Các điểm bám gân vùng chậu và cột sống: Người bệnh có thể xuất hiện đau quanh vùng chậu, mông hoặc những vị trí bám gân liên quan. Nếu triệu chứng đi kèm đau lưng kéo dài, cứng khớp buổi sáng hoặc đau tại nhiều điểm bám gân

2. Nguyên nhân viêm điểm bám gân và các yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân viêm điểm bám gân khá đa dạng, bao gồm tác động cơ học tại chỗ và những bất thường liên quan đến hoạt động của hệ miễn dịch. Xác định đúng yếu tố khởi phát giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp, hạn chế tình trạng đau kéo dài hoặc tái phát.

2.1. Quá tải cơ học và vận động lặp đi lặp lại

Những hoạt động đòi hỏi sử dụng gân liên tục, tăng cường độ tập luyện đột ngột hoặc thực hiện sai kỹ thuật có thể khiến điểm bám gân chịu áp lực quá mức. Tình trạng này thường gặp ở người chơi thể thao, người lao động thường xuyên mang vác hoặc người duy trì một tư thế trong thời gian dài.

2.2. Các bệnh lý viêm khớp

Viêm điểm bám gân là biểu hiện thường gặp trong nhóm bệnh lý viêm cột sống thể trục, viêm khớp vảy nến, viêm khớp phản ứng và viêm khớp liên quan đến bệnh viêm ruột. Những bệnh lý này có thể kích hoạt phản ứng viêm tại điểm bám gân thông qua các cơ chế miễn dịch phức tạp.

2.3. Yếu tố di truyền và phản ứng miễn dịch

Một số người có khuynh hướng di truyền khiến cơ thể dễ phát triển các bệnh lý viêm hệ thống. Sự hoạt hóa bất thường của những chất trung gian gây viêm như TNF và IL-17 có thể góp phần duy trì phản ứng viêm tại các mô quanh điểm bám gân.

2.4. Yếu tố làm tăng áp lực lên gân

Thói quen vận động không phù hợp, thời gian phục hồi sau tập luyện chưa đầy đủ hoặc việc tăng tải quá nhanh có thể làm tăng nguy cơ tổn thương.

3. Các dấu hiệu viêm điểm bám gân thường gặp

3.1. Đau tại vị trí gân bám vào xương

Đau khu trú là biểu hiện nổi bật của viêm điểm bám gân, thường xuất hiện tại nơi gân hoặc dây chằng tiếp xúc với xương. Cơn đau có thể âm ỉ, nhức buốt hoặc mang cảm giác nóng rát, nhất là khi vùng tổn thương phải chịu lực.

3.2. Đau tăng khi vận động hoặc chịu áp lực

Cơn đau thường rõ rệt hơn khi người bệnh thực hiện những hoạt động tạo lực kéo lên gân bị viêm. Chẳng hạn, viêm điểm bám gân Achilles có thể gây đau khi đi bộ hoặc nhón chân, trong khi tổn thương quanh khuỷu tay có thể khiến việc cầm nắm trở nên khó khăn

3.3. Cứng khớp và hạn chế vận động

Cảm giác cứng tại vùng khớp hoặc gân liên quan có thể xuất hiện sau khi ngủ dậy hoặc nghỉ ngơi trong thời gian dài. Người bệnh đôi khi cần vận động nhẹ nhàng một lúc mới cảm thấy dễ chịu hơn, đặc biệt khi tình trạng viêm đi kèm bệnh lý viêm khớp.

4. Chẩn đoán viêm điểm bám gân như thế nào?

4.1. Khám lâm sàng và đánh giá triệu chứng

Bác sĩ sẽ tìm hiểu thời điểm xuất hiện cơn đau, tính chất đau, mức độ ảnh hưởng đến vận động và những hoạt động có thể làm triệu chứng nặng hơn. Trong quá trình khám, bác sĩ kiểm tra vị trí đau, độ nhạy cảm khi ấn và khả năng vận động của vùng tổn thương. Việc đánh giá nhiều điểm bám gân có thể được cân nhắc khi người bệnh có biểu hiện đau tại nhiều vị trí hoặc nghi ngờ bệnh viêm cột sống thể trục.

4.2. Siêu âm cơ xương khớp

Siêu âm là phương pháp thường được sử dụng để khảo sát điểm bám gân nhờ khả năng quan sát mô mềm theo thời gian thực. Hình ảnh có thể cho thấy gân dày lên, cấu trúc giảm âm, tổn thương bề mặt xương hoặc tình trạng tăng sinh mạch máu quanh vùng viêm. Phương pháp siêu âm Doppler có thể hỗ trợ phát hiện tình trạng tăng tưới máu tại điểm bám gân. Dựa trên kết quả thu được, bác sĩ có thêm cơ sở đánh giá vị trí và đặc điểm tổn thương, đồng thời xem xét những nguyên nhân khác gây đau.

4.3. Chụp cộng hưởng từ MRI

Chụp cộng hưởng từ có thể được chỉ định khi bác sĩ cần đánh giá sâu hơn những tổn thương tại gân, mô mềm và vùng xương lân cận. Phương pháp này hỗ trợ phát hiện phù tủy xương hoặc những thay đổi viêm khó quan sát bằng thăm khám thông thường.

5. Một số phương pháp điều trị viêm điểm bám gân

5.1. Điều chỉnh hoạt động và giảm tải cho vùng tổn thương

Người bệnh nên tạm thời giảm những hoạt động làm cơn đau tăng lên. Ngoài ra cần tránh tiếp tục tập luyện với cường độ cao khi triệu chứng chưa cải thiện. Nghỉ ngơi tương đối giúp hạn chế áp lực lên điểm bám gân, nhưng bất động kéo dài có thể làm giảm sức mạnh cơ và độ linh hoạt.

5.2. Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Thuốc chống viêm không steroid có thể được cân nhắc nhằm giảm đau và kiểm soát phản ứng viêm ở những người phù hợp. Việc sử dụng thuốc cần tính đến nguy cơ tác dụng phụ, bệnh lý đi kèm và các thuốc người bệnh đang dùng. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc corticosteroid hoặc những phương pháp điều trị khác tùy theo vị trí tổn thương và nguyên nhân gây bệnh.

5.3. Vật lý trị liệu và bài tập phục hồi

Các bài tập phục hồi chức năng có thể bao gồm các bài tập tăng độ linh hoạt, cải thiện sức mạnh cơ và tăng khả năng chịu tải của gân. Cường độ bài tập sẽ được điều chỉnh mức độ vận động dựa trên vị trí tổn thương, khả năng chịu đau và tiến triển của người bệnh.

Việc phát hiện và điều trị phù hợp từ sớm giúp hạn chế biến chứng viêm điểm bám gân như hình thành gai xương, tổn thương xương. Ngoài ra, thăm khám giúp kiểm soát triệu chứng, và hỗ trợ duy trì khả năng vận động. Tại Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI, khách hàng có thể lựa chọn khám với chuyên gia cơ xương khớp và được tư vấn phương án kiểm tra phù hợp. Hệ thống hỗ trợ quá trình đánh giá từ xét nghiệm đến chẩn đoán hình ảnh bằng siêu âm, X-quang và MRI, giúp bác sĩ có thêm thông tin phục vụ chẩn đoán theo chỉ định chuyên môn.