Quy trình kỹ thuật chích áp xe phần mềm lớn

Quy trình kỹ thuật chích áp xe phần mềm lớn được chỉ định khi ổ áp xe sưng to, đau nhiều hoặc có nguy cơ biến chứng. Đây là thủ thuật cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vô khuẩn, dẫn lưu đầy đủ và theo dõi sát sau can thiệp. Thực hiện đúng quy trình không chỉ giúp loại bỏ mủ triệt để mà còn giảm nguy cơ tái phát, nhiễm trùng lan rộng và tổn thương mô xung quanh.

1. Chỉ định chích áp xe phần mềm lớn/ chống chỉ định và thận trọng

Chích áp xe phần mềm lớn là thủ thuật ngoại khoa nhằm dẫn lưu mủ khi ổ áp xe đã khu trú, sưng đau rõ và có nguy cơ lan rộng. Can thiệp đúng chỉ định giúp loại bỏ ổ nhiễm trùng, giảm biến chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục an toàn cho người bệnh.

Trường hợp cần chích áp xe phần mềm lớn:

Ổ áp xe đã khu trú, rõ rệt: Có dấu hiệu lùng nhùng, mềm, sưng, nóng, đỏ, đau tại vị trí phần mềm (da, cơ, mô dưới da).
Áp xe có kích thước lớn, tiến triển: Các ổ viêm không tự tan sau điều trị kháng sinh, cần dẫn lưu để tránh lan rộng.
Áp xe vùng nách, chi hoặc các vùng mô mềm sâu: Cần rạch rộng để dẫn lưu mủ.
Áp xe ở người bệnh đái tháo đường: Khi đã khu trú và nhuyễn mủ.

quy trình kỹ thuật chích áp xe phần mềm lớn — Trường hợp cần chỉ định chích áp xe phần mềm lớn

Chống chỉ định và thận trọng:

Rối loạn đông cầm máu: Nguy cơ chảy máu không cầm được.
Ổ áp xe sát mạch máu, thần kinh lớn: Nguy cơ gây thương tổn nặng (như vùng cổ, nách sâu).
Ổ viêm/áp xe ở vị trí sâu, không xác định được trên lâm sàng hoặc chưa có hình ảnh siêu âm rõ ràng.
Áp xe vùng hàm mặt, quanh hậu môn/sinh dục: Cần cân nhắc chuyên khoa sâu do cấu trúc giải phẫu phức tạp.

2. Quy trình kỹ thuật chích áp xe phần mềm lớn

Quy trình kỹ thuật chích áp xe phần mềm lớn được thực hiện trong điều kiện vô khuẩn, với đầy đủ đội ngũ y bác sĩ, phương tiện và các bước chuẩn nhằm dẫn lưu mủ an toàn, hạn chế biến chứng. Nội dung thực hiện như sau:

Chuẩn bị cho thủ thuật chọc hút áp xe:

Phòng thủ thuật đạt tiêu chuẩn vô khuẩn.
Máy siêu âm với đầu dò Linear tần số 5 – 9 MHz.
Bộ dụng cụ vô khuẩn: găng, săng có lỗ, gạc, bông, panh, băng dính y tế.
Kim chọc hút (18G, 20G), bơm tiêm 10 – 20 ml.
Dung dịch sát khuẩn (cồn 70°, Betadine).
Thuốc gây tê Lidocain 2%, hộp chống sốc.
Lam kính, ống nghiệm vô khuẩn (có/không Heparin).

Giải thích kỹ cho người bệnh hiểu, kiểm tra đầy đủ hồ sơ – xét nghiệm, thăm khám lại và đặt tư thế phù hợp với vị trí ổ áp xe trước khi tiến hành.

Các bước tiến hành:

Kiểm tra chỉ định, chống chỉ định và thiết bị trước thủ thuật.
Siêu âm xác định rõ vị trí ổ áp xe phần mềm.
Sát khuẩn rộng vùng chọc hút, bác sĩ mang găng và trải săng vô khuẩn.
Bọc đầu dò siêu âm bằng túi/găng vô khuẩn.
Đưa kim song song đầu dò, chọc vào ổ áp xe dưới hướng dẫn siêu âm và hút mủ.
Đánh giá dịch hút được, gửi xét nghiệm khi cần (tế bào, nuôi cấy, PCR…)

Kết thúc và theo dõi:

Rút kim, sát khuẩn lại và băng ép vị trí chọc.
Dặn người bệnh giữ khô 24 giờ, theo dõi sưng đau, chảy dịch hoặc sốt và tái khám khi có bất thường.

3. Chăm sóc và theo dõi sau chích áp xe phần mềm lớn

Để vết thương nhanh lành và hạn chế tái nhiễm trùng, việc chăm sóc và theo dõi là rất quan trọng. Sau khi thực hiện quy trình kỹ thuật chích áp xe phần mềm lớn, người bệnh cần chú ý những điều sau:

Giữ vết thương sạch, khô: Thay băng đúng thời gian (thường sau 24 – 48 giờ). Rửa nhẹ bằng NaCl 0,9%, có thể sát khuẩn bằng Povidone Iodine hoặc Chlorhexidine; không lạm dụng oxy già.
Dẫn lưu mủ: Để vết thương hở hoặc băng nhẹ, không băng quá chặt. Giữ gạc/ống dẫn lưu (nếu có) đúng vị trí để mủ thoát ra.
Vận động: Hạn chế cử động mạnh vùng tổn thương, nâng cao chi bị áp xe để giảm sưng.
Dùng thuốc: Uống kháng sinh, giảm đau, chống viêm đúng và đủ liều theo đơn.
Dinh dưỡng: Ăn đủ chất, bổ sung vitamin C để hỗ trợ lành thương.
Tái khám sau 24 – 48 giờ hoặc theo lịch hẹn của bác sĩ. Trường hợp thấy có các dấu hiệu như sốt, rét run, đau tăng, sưng đỏ lan rộng, chảy máu nhiều… phải đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.

4. Biến chứng có thể gặp nếu làm sai kỹ thuật

Khi thực hiện quy trình kỹ thuật chích áp xe phần mềm lớn không đúng chuẩn (không vô khuẩn, rạch quá hẹp, dẫn lưu không hết mủ), nguy cơ biến chứng sẽ tăng cao do vi khuẩn dễ phát tán sâu và rộng. Những biến chứng thường gặp nhất bao gồm:

Nhiễm trùng huyết (sốc nhiễm khuẩn): Vi khuẩn từ ổ mủ xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng toàn thân, có thể đe doạ tính mạng.
Viêm mô tế bào, hoại tử mô: Nhiễm trùng lan ra mô xung quanh, làm tổn thương rộng và khó kiểm soát.
Áp xe kéo dài hoặc tái phát: Dẫn lưu không triệt để khiến mủ còn sót, vết thương lâu lành và dễ hình thành ổ mủ mới.
Sẹo xấu, co kéo biến dạng: Rạch không đúng cách có thể để lại sẹo lồi/lõm, ảnh hưởng thẩm mỹ và vận động.
Viêm xương, viêm hạch: Nhiễm trùng lan sâu xuống xương hoặc đến hạch bạch huyết lân cận.

Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật chích áp xe phần mềm lớn giúp xử lý ổ mủ hiệu quả, giảm đau nhanh và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Chích rạch đúng kỹ thuật không chỉ đảm bảo dẫn lưu hết mủ mà còn hạn chế sẹo xấu và nguy cơ tái phát. Người bệnh tuyệt đối không tự xử lý tại nhà, cần thực hiện thủ thuật tại cơ sở y tế uy tín và theo dõi sát sau chích để đảm bảo an toàn.