Xét nghiệm nước tiểu có ra suy thận không?

Nhiều người vẫn nghĩ rằng chỉ cần xét nghiệm nước tiểu là biết ngay bị suy thận. Vậy thực tế xét nghiệm nước tiểu có ra suy thận không hay xét nghiệm nước tiểu có biết bệnh thận không? Hãy cùng tìm câu trả lời rõ ràng trong bài viết dưới đây.

1. Xét nghiệm nước tiểu có ra suy thận không? vì sao?

Xét nghiệm nước tiểu có ra suy thận không? Thực tế, xét nghiệm nước tiểu có thể gợi ý suy thận, nhưng không phải là xét nghiệm khẳng định duy nhất. Vậy xét nghiệm nước tiểu kiểm tra thận có vai trò như thế nào?

Xét nghiệm nước tiểu giúp bác sĩ nhận biết thận có đang bị tổn thương hay không thông qua các bất thường trong nước tiểu. Khi thận suy yếu, bộ lọc của thận bị tổn hại, khiến một số chất vốn không nên có lại xuất hiện trong nước tiểu. Vì vậy, nhiều người thắc mắc xét nghiệm nước tiểu có biết bệnh thận không, câu trả lời là có thể phát hiện dấu hiệu nghi ngờ.

Các dấu hiệu trong xét nghiệm nước tiểu suy thận thường gặp gồm:

Albumin/protein niệu (uACR tăng): Cho thấy cầu thận bị tổn thương, là dấu hiệu sớm và quan trọng của bệnh thận, đặc biệt ở người tiểu đường hoặc tăng huyết áp.
Hồng cầu niệu: Gợi ý tổn thương cầu thận, sỏi thận, viêm hoặc khối u đường tiết niệu.
Bạch cầu niệu: Thường liên quan đến viêm nhiễm đường tiết niệu hoặc viêm thận.
Trụ niệu: Giúp xác định vị trí và mức độ tổn thương thận, nhất là trong bệnh thận mạn.
Tỷ trọng nước tiểu thấp: Cho thấy thận giảm khả năng cô đặc nước tiểu, dấu hiệu hay gặp khi chức năng thận suy giảm.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng xét nghiệm nước tiểu có ra suy thận không thì câu trả lời vẫn là chưa đủ để kết luận. Nguyên nhân là:

Xét nghiệm nước tiểu không đo trực tiếp khả năng lọc máu của thận, nên không thể thay thế creatinin máu hay eGFR.
Ở giai đoạn sớm, suy thận vẫn có thể cho kết quả nước tiểu bình thường.
Một số bất thường trong nước tiểu có thể do nguyên nhân tạm thời như nhiễm trùng, sỏi thận hoặc vận động nặng.

Vì vậy, xét nghiệm nước tiểu có phát hiện suy thận không thì câu trả lời là có giá trị gợi ý, nhưng để chẩn đoán chính xác, bác sĩ cần phối hợp thêm các xét nghiệm máu và đánh giá chức năng thận chuyên sâu.

2. Để đánh giá suy thận, ngoài xét nghiệm nước tiểu thì cần làm thêm những gì?

Xét nghiệm nước tiểu có ra suy thận không? Xét nghiệm nước tiểu không thể đánh giá chính xác suy thận nếu thực hiện đơn lẻ. Để chẩn đoán suy thận, cần kết hợp thêm các xét nghiệm cận lâm sàng khác như:

Xét nghiệm máu (các chỉ số sinh hóa quan trọng):

Creatinine và eGFR: Đây là chỉ số quan trọng nhất để xác định mức độ suy thận. Khi creatinine trong máu tăng, nghĩa là thận đang lọc chất thải kém. Từ chỉ số này, bác sĩ sẽ tính eGFR để biết thận còn hoạt động tốt đến mức nào.
Urea (BUN): Là chất thải do thận đào thải. Nếu urea tăng cao, cho thấy chức năng thận đang bị suy giảm.
Điện giải đồ: Kiểm tra các chất như kali, natri, canxi, phốt pho. Khi thận yếu, các chất này dễ bị mất cân bằng, gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

Chẩn đoán hình ảnh:

Siêu âm thận: Cách làm đơn giản, an toàn, giúp quan sát kích thước và cấu trúc thận, đồng thời phát hiện sỏi, nang hoặc khối u.
CT hoặc MRI: Cho hình ảnh chi tiết hơn, hỗ trợ bác sĩ tìm nguyên nhân phức tạp và đánh giá mức độ tổn thương thận rõ ràng hơn.

Sinh thiết thận:

Áp dụng khi bệnh khó xác định. Bác sĩ lấy một mẫu mô thận nhỏ để soi dưới kính hiển vi, từ đó xác định chính xác loại bệnh và mức độ tổn thương, làm cơ sở xây dựng hướng điều trị phù hợp.

3. Xét nghiệm nước tiểu đánh giá được những vấn đề gì của thận?

Xét nghiệm nước tiểu kiểm tra thận có thể phát hiện nhiều vấn đề quan trọng của thận, bao gồm:

Bệnh thận mạn tính (CKD): Giúp phát hiện sớm protein niệu (đạm trong nước tiểu) và tiểu máu, đặc biệt quan trọng với người tiểu đường hoặc cao huyết áp, từ đó điều chỉnh phác đồ để trì hoãn tiến triển suy thận.
Viêm cầu thận: Xét nghiệm nước tiểu có biết bệnh thận không? Nó ghi nhận protein, hồng cầu và các trụ hồng cầu, là dấu hiệu điển hình cho thấy thận đang bị viêm.
Sỏi thận: Xét nghiệm nước tiểu giúp đo nồng độ canxi, axit uric và đánh giá nguy cơ hình thành sỏi, từ đó hướng dẫn chế độ ăn và lối sống phù hợp.
Nhiễm trùng đường tiết niệu và viêm bể thận: Sự xuất hiện của bạch cầu, vi khuẩn hoặc mủ cho thấy tình trạng viêm nhiễm, đặc biệt nếu kèm sốt hoặc đau lưng, có thể lan lên thận.
Suy thận: Suy thận xét nghiệm nước tiểu có thể đánh giá thông qua protein niệu tăng cao kết hợp chỉ số Creatinine bất thường, phản ánh màng lọc cầu thận bị hư hại.
Ung thư hệ tiết niệu: Tiểu máu là dấu hiệu cảnh báo sớm của khối u ác tính ở thận hoặc bàng quang, cần nội soi và chẩn đoán hình ảnh ngay.

Xét nghiệm nước tiểu có ra suy thận không? Câu trả lời là nó có thể gợi ý các dấu hiệu suy thận, nhưng không thể khẳng định chắc chắn bệnh. Để chẩn đoán chính xác, cần kết hợp với các xét nghiệm khác. Việc theo dõi định kỳ và phối hợp với bác sĩ giúp phát hiện sớm suy thận và quản lý bệnh hiệu quả.

Nguồn tài liệu tham khảo: Livhospital, Kidneyfund