Chỉ số PRO trong xét nghiệm nước tiểu là gì?

Protein trong nước tiểu là chỉ số quan trọng để đánh giá chức năng thận, giúp chẩn đoán sớm và tầm soát một số bệnh lý mạn tính. Vậy pro trong xét nghiệm nước tiểu là gì? Làm gì khi chỉ số protein nước tiểu bất thường?

1. Chỉ số Pro trong xét nghiệm nước tiểu là gì? Pro trong nước tiểu cao có ý nghĩa gì?

Pro trong xét nghiệm nước tiểu hay còn được gọi protein niệu, protein 24h, xét nghiệm đo lượng protein có trong nước tiểu. Đây là những phân tử lớn cần thiết cho hầu hết các hoạt động sống của cơ thể. Trong điều kiện bình thường, thận lọc máu giữ lại protein và thải ra các chất cặn bã, nước tiểu không có protein hoặc có rất ít. Pro trong nước tiểu cao chứng tỏ hệ thống lọc của thận xuất hiện bất thường. Vậy xét nghiệm nước tiểu có protein là bệnh gì?

Nguyên nhân sinh lý – protein trong xét nghiệm nước tiểu dương tính tạm thời, không đáng lo ngại, nó sẽ được cải thiện sau khi cơ thể trở lại trạng thái cân bằng:

Tập luyện cường độ cao, vận động quá sức, lao động nặng, khiến chức năng thận tạm thời suy giảm.
Sốt cao, mất nước do nôn mửa làm suy giảm chức năng lọc cầu thận.
Căng thẳng, stress kéo dài cũng làm suy giảm tạm thời chức năng thận.

Nguyên nhân bệnh lý – khi pro trong nước tiểu cao kéo dài thì đó gợi ý tình trạng bệnh lý. Một số nguyên nhân phổ biến:

Bệnh lý tổn thương cầu thận, viêm cầu thận cấp/ mạn, hội chứng thận hư.
Đường huyết tăng cao kéo dài ở bệnh nhân tiểu đường gây tổn thương mạch máu nhỏ ở thận, dẫn đến xuất hiện protein trong nước tiểu.
Huyết áp có tạo áp lực lên mạch máu của thận, làm tổn thương cầu thận từ đó protein bị rò rỉ qua nước tiểu.
Các bệnh lý viêm nhiễm đường tiết niệu do vi khuẩn cũng có thể làm tăng protein trong xét nghiệm nước tiểu.
Một số loại thuốc nhóm kháng viêm không steroid (NSAID) nếu dùng lâu dài cũng gây ảnh hưởng đến chức năng thận.
Bệnh lý tự miễn dịch Lupus ban đỏ.
Phụ nữ mang thai protein niệu dương tính tăng nguy cơ tiền sản giật.

2. Mức protein trong xét nghiệm nước tiểu như thế nào là bình thường và bất thường?

Sau khi đã hiểu “pro trong xét nghiệm nước tiểu là gì?” cần xác định protein niệu bao nhiêu là bình thường? bao nhiêu là bất thường?

Để xác định pro trong xét nghiệm nước tiểu, cách đơn giản là dùng que thử cho vào mẫu nước tiểu của người bệnh. Bình thường lượng protein cho phép sẽ từ 7.5 – 20 mg/dL, khi chỉ số này lớn hơn 20mg/ dL được kết luận là protein niệu.

Khi cần phát hiện hay định hướng các bệnh lý ở cầu thận, bác sĩ sẽ xác định protein niệu bằng cách lấy mẫu nước tiểu liên tục trong 24 giờ, sau đó xét nghiệm kiểm tra chính xác lượng protein có trong nước tiểu, từ đó đưa ra đánh giá mức độ tổn thương cầu thận:

Protein niệu 0,15g – 1g/ 24h: Có protein trong nước tiểu mức độ nhẹ, thường chưa gây triệu chứng lâm sàng, cần theo dõi.
Protein niệu > 1g/ 24h: Tổn thương cầu thận cấp hoặc mạn tính.
Protein niệu >3,5g/ 24h: Hội chứng thận hư.

3. Làm gì khi có protein trong xét nghiệm nước tiểu?

Xét nghiệm nước tiểu được bác sĩ chỉ định thường quy trong các đợt khám sức khỏe định kỳ hoặc khi nghi ngờ các bệnh lý tổn thương thận. Vậy làm gì khi xuất hiện protein trong xét nghiệm nước tiểu? Nếu chỉ số pro trong nước tiểu cao bác sĩ sẽ phối hợp với các triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh và các cận lâm sàng khác để tìm nguyên nhân, từ đó đưa ra kế hoạch điều trị phù hợp.

Các dấu hiệu nghi ngờ để chỉ định xét nghiệm nước tiểu bao gồm:

Tiểu buốt, tiểu rắt, đi tiểu nhiều lần, nước tiểu có cặn đục, có máu hoặc mủ,… nghi ngờ do nhiễm khuẩn đường tiết niệu.
Đánh giá kiểm tra chức năng thận ở bệnh nhân tiểu đường, bệnh nhân tăng huyết áp.
Sàng lọc tiểu đường thai kỳ, tiền sản giật ở phụ nữ mang thai.
Tăng hoặc giảm lượng nước tiểu kéo dài, nước tiểu có màu sắc bất thường.
Sưng phù tay, chân hoặc bọng mắt.
Mệt mỏi, buồn nôn, nôn mửa, chuột rút liên tục.
Bệnh nhân có tiền sử bệnh lý tim mạch hoặc tiền sử gia định mắc bệnh lý về thận.

Protein trong nước tiểu tuy là một chỉ số đơn giản nhưng lại có giá trị lớn trong việc phát hiện sớm các bệnh lý nghiêm trọng, nhất là liên quan đến bệnh lý thận. Việc hiểu rõ “Pro trong xét nghiệm nước tiểu là gì” giúp chúng ta chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe.

Nguồn tài liệu tham khảo: Medlineplus, Mayoclinic