Thuốc huyết áp kết hợp lợi tiểu là gì? Khi nào nên dùng?

Thuốc huyết áp kết hợp lợi tiểu giúp thận đào thải nước và muối dư thừa, từ đó giảm thể tích máu và áp lực lên thành mạch. Chính điều này sẽ giúp cải thiện tình trạng huyết áp trong điều trị tăng huyết áp. Tuy nhiên, khi sử dụng thuốc có thể gặp một số tác dụng phụ không mong muốn, vì vậy cần khám và tuân thủ chỉ định của bác sĩ khi sử dụng thuốc.

1. Thuốc huyết áp kết hợp lợi tiểu là gì?

Thuốc huyết áp kết hợp với lợi tiểu là thuốc tác động nhằm vào cùng một đoạn của ống lượn xa. Khi đó các chất vận chuyển natri-clorua ở phần của ống thận sẽ làm hạ huyết áp và cung lượng tìm bằng cách giảm thể tích.

Cơ chế tác dụng thuốc huyết áp lợi tiểu tương đối phức tạp. Đầu tiên thuốc sẽ khiến huyết áp ban đầu giảm trong khoảng từ 1 đến 2 tuần. Điều này được thực hiện do thận điều hoà, tình trạng giảm thể tích máu nhanh chóng sẽ kích hoạt thuốc chẹn hệ renin-angiotensin, từ đó làm chậm quá trình giảm huyết áp và dẫn đến thể tích và cung lượng tim gần như trở lại ban đâu. Ở giai đoạn thứ hai thì việc điều trị bằng thuốc lợi tiểu nhắm vào sức cản mạch ngoại biên và giãn mạch, đây chính là yếu tố làm giảm huyết áp liên tục trong khoảng 4 đến 8 tuần và có thể lâu dài hơn.

2. Các nhóm thuốc hạ huyết áp kết hợp với lợi tiểu phổ biến

Thuốc lợi tiểu đơn lẻ có thể điều trị tăng huyết áp, nhưng khi dùng thuốc huyết áp kèm lợi tiểu hoặc thuốc hạ áp kết hợp lợi tiểu thường ít tác dụng phụ và kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn. Một số nhóm thuốc huyết áp kết hợp lợi tiểu phổ biến gồm:

Lợi tiểu thiazide: giúp loại bỏ muối và nước dư thừa ra khỏi cơ thể.
Ức chế men chuyển angiotensin (ACEI) + lợi tiểu: thuộc nhóm thuốc hạ huyết áp kết hợp lợi tiểu, thường dùng cho người mắc đái tháo đường hoặc bệnh tim. ACEI ngăn sản xuất angiotensin – hormone gây co mạch, giúp hạ huyết áp.
Chẹn thụ thể angiotensin II (ARB) + lợi tiểu: ngăn tác dụng của angiotensin, tránh tăng huyết áp.
Chẹn beta + lợi tiểu: làm chậm nhịp tim, hạ huyết áp và giảm gánh nặng cho tim.
Chẹn kênh canxi + lợi tiểu: hạ huyết áp, làm chậm nhịp tim, điều trị rối loạn nhịp tim, hỗ trợ điều trị đau thắt ngực và giãn cơ tim.

3. Các thuốc hạ áp kết hợp lợi tiểu thường sử dụng hiện nay

Thiazide: chẳng hạn như hydrochlorothiazide hoặc chlorthalidone
Thuốc quai: furosemide hoặc bumetanide
Thuốc giữ kali: triamterene hoặc amiloride
Triamterene và hydrochlorothiazide

4. Khi nào sử dụng thuốc huyết áp kết hợp lợi tiểu

Điều trị thuốc hạ huyết áp kèm lợi tiểu nghĩa là thêm một loại thuốc khác vào thuốc đầu tiên để tăng hiệu quả điều trị. Ở một số người tăng huyết áp nhẹ có thể đáp ứng tốt với một loại thuốc hoặc có thể thử một vài lần để biết được hậu quả. Tuy nhiên, trong một số trường hợp một loại thuốc không thể thực hiện kiểm soát được huyết áp. Vì vậy bác sĩ ngoài tăng liều, đổi thuốc thì các chỉ số huyết áp vẫn cao. Cho nên cần một loại thuốc thứ hai để thực hiện được chức năng này.

Một số bệnh nhân huyết áp cao cần điều trị thuốc kết hợp lợi tiểu ngày từ đầu để có thể đưa huyết áp về mức bình thường. Việc điều trị thuốc hạ huyết áp kết hợp với lợi tiểu sẽ được cá nhân hóa, đồng thời kiểm soát huyết áp hiệu quả tránh ít tác dụng phụ.

5. Lợi ích thuốc huyết áp kèm lợi tiểu và tác dụng phụ

5.1. Lợi ích của việc sử dụng thuốc huyết áp kết hợp lợi tiểu

Điều trị đơn giản hơn, nhanh hơn: Sử dụng thuốc kết hợp một viên chứa hai hoặc nhiều loại thuốc hạ huyết áp có thể đơn giản hóa quá trình, giúp người lớn bị huyết áp cao đạt được mức huyết áp mục tiêu nhanh hơn.

Quy trình kê đơn được đơn giản hóa: Đối với hầu hết những người bị huyết áp cao cần dùng thuốc, bao gồm cả một số người bị tăng huyết áp giai đoạn 1, khuyến khích các bác sĩ lâm sàng bắt đầu với lựa chọn ưu tiên là thuốc kết hợp, thuốc ức chế men chuyển ACE hoặc thuốc chẹn thụ thể angiotensin ARB kết hợp với thuốc chẹn kênh canxi.

Cải thiện sức khỏe tim mạch lâu dài: Các nghiên cứu quan sát với thời gian theo dõi từ 1-5 năm đã chỉ ra rằng việc sử dụng thuốc kết hợp dạng viên nén duy nhất có liên quan đến nguy cơ mắc các biến cố tim mạch nghiêm trọng thấp hơn 15-30%. Phòng ngừa các biến cố tim mạch cũng giúp kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Giảm chi phí: Việc kiểm soát huyết áp tốt hơn có thể giúp giảm chi phí chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân và các tổ chức chăm sóc sức khỏe theo thời gian. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng, thuốc kết hợp nhiều loại thuốc có hiệu quả về chi phí hơn so với việc dùng cùng một loại thuốc dưới dạng các viên riêng lẻ.

5.2. Tác dụng phụ của thuốc huyết áp kết hợp lợi tiểu

Thuốc thường gây ra tình trạng mất cân bằng điện giải, đi tiểu nhiều, hạ huyết áp, hoa mắt, chóng mặt, chuột rút, gặp các vấn đề về tiêu hoá.
Một số trường hợp khác có thể gặp tác dụng phụ nặng hơn như rối loạn nhịp tim, phát ban, rối loạn chức năng tình dục…

Sử dụng thuốc huyết áp kết hợp lợi tiểu cần theo chỉ định của bác sĩ, tuân thủ đúng liều lượng và thời gian sử dụng. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc tăng liều khi chưa được kiểm tra từ bác sĩ điều trị.