Rắc/ bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở có sao không?

Bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở là thói quen phổ biến của nhiều người nhằm ngăn ngừa nhiễm trùng và hỗ trợ quá trình lành da. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần dùng kháng sinh tại chỗ, việc sử dụng sai cách có thể gây kích ứng, chậm liền thương hoặc tăng nguy cơ kháng thuốc. Vì vậy, hiểu đúng khi nào nên bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở, loại nào phù hợp và cách dùng an toàn là điều rất quan trọng.

1. Vết thương hở là gì?

Vết thương hở là tình trạng da hoặc mô mềm bị tổn thương, rách ra khiến phần bên trong như mô, cơ hoặc gân tiếp xúc trực tiếp với môi trường bên ngoài. Tình trạng này thường đi kèm chảy máu, đau, sưng đỏ và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng cao nếu không được xử lý đúng cách.

Các dạng vết thương hở thường gặp gồm trầy xước, vết cắt, rách da, vết đâm, vết bỏng hoặc vết thương sau phẫu thuật. Dấu hiệu nhận biết rõ nhất là da bị rách, có máu chảy và vùng xung quanh sưng đỏ.

2. Bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở có nên không?

Bôi kháng sinh lên vết thương hở hoặc rắc thuốc kháng sinh vào vết thương thường không được khuyến khích. Việc rắc hoặc bôi trực tiếp kháng sinh dễ gây kích ứng da, dị ứng, thậm chí sốc phản vệ nguy hiểm.

Ngoài ra, bột kháng sinh nhanh khô, không thấm sâu vào mô tổn thương nên hầu như không có tác dụng ngừa nhiễm trùng, thậm chí còn làm vết thương sưng mủ, chậm lành. Lớp bột hoặc thuốc mỡ kháng sinh còn tạo màng che, cản trở máu, bạch cầu và kháng thể tiếp cận vết thương, khiến da non khó hình thành.

Việc bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở chỉ nên áp dụng trong một số trường hợp như vết thương nhỏ nhưng có nguy cơ nhiễm khuẩn cao và có chỉ định rõ ràng từ nhân viên y tế. Với các vết trầy xước, cắt nhẹ thông thường chỉ cần rửa sạch với nước và xà phòng là đủ. Trường hợp vết thương lớn, sâu, chảy máu nhiều hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, tốt nhất nên đến cơ sở y tế để được xử lý an toàn và đúng cách.

3. Các loại thuốc kháng sinh thường dùng cho vết thương hở

Các loại thuốc kháng sinh thường dùng cho vết thương hở chủ yếu là thuốc bôi hoặc dung dịch sát trùng tại chỗ, giúp làm sạch vết thương và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, không phải cứ bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở là tốt, và nhiều người cũng băn khoăn bôi thuốc mỡ vào vết thương hở có sao không. Việc sử dụng cần đúng loại, đúng tình trạng vết thương để tránh tác dụng ngược.

Các loại thuốc kháng sinh thường được chỉ định dùng cho vết thương hở bao gồm:

Thuốc kháng sinh bôi ngoài da (dạng mỡ/kem):

Neomycin, Bacitracin hoặc Polymyxin B (Neosporin): Thường dùng cho vết trầy xước, vết cắt nhỏ, bỏng nhẹ để phòng nhiễm trùng.
Mupirocin: Hiệu quả với tụ cầu vàng, phù hợp vết thương nhiễm khuẩn nhẹ hoặc nhiễm trùng thứ phát.
Acid fusidic: Hay dùng cho vết thương nông, chốc lở, mụn nhọt, bỏng nhỏ.
Erythromycin hoặc Clindamycin (bôi): Áp dụng cho viêm da, viêm nang lông hoặc nhiễm khuẩn nhẹ trên da.

Kháng sinh uống: Amoxicillin, Cephalexin… chỉ dùng khi vết thương có dấu hiệu nhiễm trùng rõ, cần bác sĩ kê đơn và theo dõi.

4. Cách bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở đúng cách

Để bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở đúng cách và giúp vết thương nhanh lành, cần chú trọng đến việc làm sạch và vấn đề vệ sinh. Dưới đây là các bước thực hiện, dễ áp dụng tại nhà và phù hợp với đa số vết thương hở nhẹ.

Bước 1: Rửa tay sạch bằng xà phòng kháng khuẩn hoặc đeo găng tay dùng một lần trước khi xử lý vết thương.
Bước 2: Rửa vết thương bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý để loại bỏ dị vật, bụi bẩn. Sau đó nhẹ nhàng làm sạch bằng nước và xà phòng kháng khuẩn, có thể dùng nhíp gắp dị vật nếu sót.
Bước 3: Với vết thương nhẹ chỉ cần xà phòng và nước. Trường hợp vết thương nặng hơn có thể dùng thêm dung dịch sát trùng, lưu ý thấm vào gạc sạch và lau quanh vết thương, không đổ trực tiếp nếu không có chỉ định.
Bước 4: Bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở với lượng mỏng, vừa đủ; có thể dùng kem kháng sinh hoặc mỡ bảo vệ như Petroleum Jelly.
Bước 5: Băng vết thương lại bằng gạc hoặc băng cá nhân để tránh vi khuẩn xâm nhập. Nếu vết thương sưng, nhiễm trùng thì nên để thoáng theo hướng dẫn y tế.
Bước 6: Thực hiện thay băng và kiểm tra ít nhất 1 lần/ngày, theo dõi các dấu hiệu bất thường như đỏ, sưng, đau, chảy mủ; tránh bóc vảy để hạn chế sẹo.

Bôi thuốc kháng sinh vào vết thương hở chỉ thực sự cần thiết với các vết thương có nguy cơ nhiễm khuẩn, không nên lạm dụng hay tự ý sử dụng kéo dài. Việc làm sạch đúng cách, bôi thuốc với lượng vừa đủ và theo dõi dấu hiệu bất thường sẽ giúp vết thương lành nhanh hơn và hạn chế biến chứng. Nếu vết thương sâu, sưng đau, chảy mủ hoặc lâu lành, bạn nên đi khám để được tư vấn và điều trị phù hợp.