Đang cho con bú uống thuốc giảm đau được không?

Đang cho con bú uống thuốc giảm đau được không là băn khoăn của rất nhiều bà mẹ sau sinh. Việc sử dụng thuốc trong giai đoạn này cần đặc biệt thận trọng vì một số hoạt chất có thể đi vào sữa mẹ và ảnh hưởng đến em bé. Vậy mẹ đang cho con bú có thể dùng thuốc giảm đau nào an toàn? Cùng tìm hiểu ngay sau đây.

1. Đang cho con bú uống thuốc giảm đau được không?

Đang cho con bú uống thuốc giảm đau được không là câu hỏi được nhiều mẹ bỉm sữa quan tâm. Phụ nữ đang cho con bú vẫn có thể dùng thuốc giảm đau, nhưng không phải thuốc nào cũng an toàn. Việc lựa chọn thuốc cần được cân nhắc kỹ giữa lợi ích giảm đau cho mẹ và nguy cơ ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ, đồng thời phải xem xét từng trường hợp cụ thể.

Không phải tất cả thuốc mẹ uống đều đi vào sữa mẹ. Lượng thuốc có thể truyền sang trẻ phụ thuộc vào một số đặc điểm của thuốc, như:

Thuốc có phân tử nhỏ thường đi vào sữa mẹ dễ hơn thuốc có phân tử lớn.
Chỉ phần thuốc không gắn với protein trong máu mới có thể vào sữa mẹ; những thuốc gắn protein nhiều thường ít qua sữa.
Thuốc tan trong chất béo có xu hướng đi vào sữa mẹ nhiều hơn.

2. Các loại thuốc dùng giảm đau khi mẹ cho con bú

2.1. Paracetamol (acetaminophen)

Nếu bạn đang băn khoăn đang cho con bú uống thuốc giảm đau được không thì Paracetamol được xem là thuốc giảm đau, hạ sốt an toàn và ưu tiên hàng đầu cho phụ nữ đang cho con bú. Khi sử dụng, chỉ một lượng rất nhỏ paracetamol đi vào sữa mẹ, ở mức không đủ gây ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ.

Ngoài ra, paracetamol còn là lựa chọn điều trị ưu tiên cho cơn đau nửa đầu cấp tính ở phụ nữ cho con bú theo khuyến cáo của ACOG 2022. Theo WHO (2002), paracetamol tương thích với việc cho con bú khi được sử dụng đúng liều khuyến cáo thông thường.

2.2. Nhóm NSAID (thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid)

Nhóm NSAID là các thuốc được sử dụng phổ biến để giảm đau trong giai đoạn hậu sản. Nhìn chung, NSAID có tính axit nhẹ (pH trung bình 7,1–7,2), ít tan trong chất béo và gắn với protein huyết tương ở mức cao (>90%). Nhờ các đặc điểm này, lượng NSAID đi vào sữa mẹ thường rất thấp, với tỷ lệ sữa/huyết tương < 1.

Tuy nhiên, khi sử dụng NSAID cho phụ nữ đang cho con bú, vẫn cần lưu ý một số nguy cơ trên lý thuyết. Một số thuốc trong nhóm này có tác dụng ức chế tiểu cầu, có thể ảnh hưởng đến chức năng đông máu của trẻ sơ sinh. Vì vậy, nên ưu tiên lựa chọn các NSAID có thời gian bán hủy ngắn, dùng với liều thấp và trong thời gian ngắn để đảm bảo an toàn cho trẻ bú mẹ.

2.3. Aspirin

Aspirin có thể đi vào sữa mẹ. Theo WHO (2002), việc sử dụng aspirin liều thấp, không thường xuyên được xem là tương thích với việc cho con bú. Tuy nhiên, không nên dùng aspirin kéo dài và cần theo dõi trẻ sơ sinh để phát hiện sớm các tác dụng không mong muốn như tán huyết, chảy máu kéo dài hoặc nhiễm toan chuyển hóa.

Đối với aspirin liều cao (trên 150 mg/ngày), không được khuyến cáo sử dụng cho phụ nữ đang cho con bú do nguy cơ gây hội chứng Reye ở trẻ.

2.4. Đang cho con bú uống thuốc giảm đau được không? Có thể dùng Indomethacin

Indomethacin có thể qua sữa mẹ nhưng nồng độ rất thấp, thường không gây tác dụng phụ đáng kể, nên có thể dùng khi cho con bú. Tuy nhiên, do đã ghi nhận một trường hợp co giật khi dùng sớm sau sinh, cần thận trọng ở trẻ sơ sinh và trẻ sinh non.

2.5. Nhóm Opioid

Nhóm opioid được chỉ định trong các trường hợp đau vừa đến nặng, nhưng khi sử dụng cho phụ nữ đang cho con bú cần cân nhắc kỹ lợi ích và nguy cơ. Opioid có thể gây một số tác dụng không mong muốn ở trẻ sơ sinh như giảm trương lực cơ, khó bú, buồn ngủ, an thần hoặc suy hô hấp.

Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) khuyến cáo không sử dụng codein và tramadol để kiểm soát đau ở trẻ dưới 12 tuổi và phụ nữ đang cho con bú.

Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, các opioid được ưu tiên hơn trong thời kỳ cho con bú gồm butorphanol, morphine và hydromorphone, do nồng độ trong sữa mẹ rất thấp, ít khả năng ảnh hưởng đến trẻ bú mẹ. Fentanyl cũng được phân loại là tương thích với phụ nữ cho con bú (Brigg’s 2017).

2.6. Nhóm thuốc chống trầm cảm 3 vòng (TCA)

Ngoài điều trị trầm cảm, thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCA) còn được chỉ định trong điều trị đau do nguyên nhân thần kinh, như đau dây thần kinh hoặc tổn thương dây thần kinh ngoại biên. Phần lớn các TCA có thời gian bán hủy dài, vì vậy về mặt lý thuyết có thể tích lũy và làm tăng nguy cơ tác dụng phụ ở trẻ sơ sinh, đặc biệt trong giai đoạn đầu đời khi chức năng thải trừ chưa hoàn thiện.

Tuy nhiên, đa số các nghiên cứu công bố không ghi nhận tác dụng phụ đáng kể ở trẻ bú mẹ có phơi nhiễm với TCA. Ngoài ra, do thuốc trải qua chuyển hóa lần đầu, lượng TCA trẻ thực sự hấp thu thấp hơn nhiều so với nồng độ trong sữa mẹ. Trong thời kỳ cho con bú, imipramine và nortriptyline là hai TCA được ưu tiên lựa chọn.

3. Lưu ý khi uống thuốc giảm đau có cho con bú được không?

Uống thuốc giảm đau có cho con bú được không? Câu trả là có nhưng cần lưu ý như sau:

Khi đang cho con bú, mẹ không nên tự ý dùng thuốc giảm đau. Trước tiên, cần hỏi ý kiến nhân viên y tế để biết thuốc đó có an toàn hay không. Nếu thuốc không phù hợp, bác sĩ có thể gợi ý loại thay thế an toàn hơn hoặc khuyên mẹ uống thuốc ngay sau cữ bú để giảm lượng thuốc vào sữa. Một số trường hợp phải tạm ngừng cho bé bú, mẹ nên hút sữa duy trì nguồn sữa và bỏ phần sữa trong thời gian dùng thuốc.
Trong thời gian dùng thuốc, mẹ cần theo dõi bé. Nếu thấy bé ngủ nhiều hoặc ít bất thường, bú kém, quấy khóc lạ, nổi ban, khó thở, lờ đờ hoặc mềm nhũn, cần đưa bé đi khám ngay.
Ngoài ra, mẹ cũng nên hạn chế dùng thuốc bổ, thảo dược hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có tư vấn y tế.

Kết luận, đang cho con bú uống thuốc giảm đau được không còn phụ thuộc vào loại thuốc và liều dùng. Paracetamol là lựa chọn an toàn ưu tiên cho mẹ đang cho con bú. Với cơn đau nặng, có thể dùng opioid ngắn hạn theo chỉ định bác sĩ, còn đau thần kinh có thể cân nhắc thuốc phù hợp. Quan trọng nhất, mẹ cần tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.

Nguồn tài liệu tham khảo: The Breastfeeding Network, Mayo Clinic