Thuốc tránh thai có thể gây ra các vấn đề về tuyến giáp không?
Thuốc tránh thai ngày càng được sử dụng phổ biến, nhưng thuốc tránh thai có ảnh hưởng tuyến giáp hay không vẫn là băn khoăn của nhiều phụ nữ, đặc biệt là người đang có bệnh lý về nội tiết. Việc hiểu rõ mối liên hệ giữa thuốc tránh thai và chức năng tuyến giáp sẽ giúp chị em lựa chọn biện pháp tránh thai an toàn, phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.
1. Thuốc tránh thai có ảnh hưởng đến tuyến giáp không?
Một số loại thuốc tránh thai, đặc biệt là thuốc tránh thai đường uống chứa estrogen, có ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp. Nguyên nhân là vì Estrogen trong thuốc tránh thai làm tăng globulin gắn hormone tuyến giáp (TBG). Khi TBG tăng, hormone tuyến giáp sẽ bị “giữ chặt” nhiều hơn, khiến lượng hormone tuyến giáp tự do (đặc biệt là T4 tự do) trong máu giảm xuống. Hậu quả là hormone tuyến giáp khó phát huy tác dụng, cơ thể có thể xuất hiện tình trạng giống suy giáp.
Với người đang mắc suy giáp hoặc có bệnh tuyến giáp tiềm ẩn, việc dùng thuốc tránh thai có ảnh hưởng tuyến giáp sẽ rõ rệt hơn. Khi bắt đầu dùng thuốc tránh thai đường uống, nồng độ TBG thường tăng sau khoảng 2 tuần và hormone tuyến giáp ổn định sau 4-8 tuần. Trong giai đoạn này, bác sĩ có thể phải điều chỉnh liều thuốc điều trị tuyến giáp.
Sử dụng thuốc tránh thai nội tiết tố trong thời gian dài, đặc biệt trên 10 năm, có liên quan đến nguy cơ suy giáp. Estrogen không chỉ làm giảm hormone tuyến giáp tự do mà còn có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ i-ốt – yếu tố thiết yếu để tuyến giáp hoạt động bình thường.
Không phải mọi loại tránh thai nội tiết đều gây ảnh hưởng đến tuyến giáp. Ảnh hưởng này chủ yếu gặp ở estrogen dạng uống. Các biện pháp khác như vòng tránh thai nội tiết, vòng âm đạo hoặc miếng dán hiện chưa ghi nhận mối liên hệ rõ ràng với việc tăng TBG hay rối loạn hormone tuyến giáp.
Người bị bệnh tuyến giáp vẫn có thể dùng thuốc tránh thai cho người bị tuyến giáp, nhưng cần được bác sĩ tư vấn kỹ, theo dõi hormone định kỳ và điều chỉnh liều điều trị khi cần. Vì vậy, nếu đang băn khoăn thuốc tránh thai có ảnh hưởng đến tuyến giáp không, thì câu trả lời là có và việc lựa chọn đúng loại thuốc là rất quan trọng.
2. Các vấn đề với tuyến giáp mà thuốc tránh thai có thể gây ra là gì?
Thuốc tránh thai có thể ảnh hưởng đến tuyến giáp theo một số cách nhất định, chủ yếu liên quan đến sự thay đổi hormon trong cơ thể. Trước hết, estrogen trong thuốc tránh thai có thể làm tăng nồng độ hormon tuyến giáp T3 và T4 trong máu, nhưng thường không làm thay đổi TSH – hormon điều hòa do tuyến yên tiết ra, nên chức năng tuyến giáp nhìn chung vẫn được kiểm soát.
Bên cạnh đó, thuốc tránh thai có ảnh hưởng tuyến giáp thông qua việc làm thay đổi nồng độ các protein vận chuyển hormon giáp trong máu. Sự thay đổi này có thể khiến kết quả xét nghiệm hormon giáp bị biến động và ảnh hưởng gián tiếp đến hoạt động của tuyến giáp.
Cuối cùng, nếu sử dụng thuốc tránh thai không phù hợp hoặc không đúng liều, quá trình chuyển hóa hormon giáp có thể bị rối loạn, dẫn đến mất cân bằng nội tiết và làm nặng thêm các bệnh lý tuyến giáp sẵn có. Vì vậy, khi lựa chọn thuốc tránh thai cho người bị tuyến giáp, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn và phù hợp với tình trạng sức khỏe.
3. Thuốc tránh thai cho người bị tuyến giáp nên dùng loại nào?
Thuốc tránh thai cho người bị tuyến giáp nên được lựa chọn dựa trên loại bệnh và mức độ rối loạn chức năng tuyến giáp. Ưu tiên hàng đầu là các thuốc tránh thai chỉ chứa progestin (thuốc một thành phần, không có estrogen), vì ít gây ảnh hưởng đến hormon tuyến giáp và an toàn hơn cho người có bệnh lý nền.
Các thuốc tránh thai phối hợp chứa estrogen vẫn có thể sử dụng trong một số trường hợp, đặc biệt ở người bị cường giáp đã được kiểm soát ổn định. Tuy nhiên, khi dùng nhóm thuốc này cần thận trọng và nên kiểm tra lại chức năng tuyến giáp sau khoảng 6-8 tuần để theo dõi sự thay đổi hormon.
Đối với người mắc cường giáp, việc sử dụng thuốc tránh thai hằng ngày hoặc thuốc tránh thai khẩn cấp có chứa estrogen nhìn chung vẫn khả thi nếu không có chống chỉ định khác và có theo dõi y tế phù hợp.
Riêng bệnh nhân suy giáp đang cần điều trị, nên ưu tiên các biện pháp tránh thai không nội tiết như bao cao su hoặc vòng tránh thai. Trong nhóm này, việc dùng thuốc tránh thai nội tiết hoặc que cấy tránh thai thường không được khuyến khích để tránh làm ảnh hưởng thêm đến quá trình điều hòa hormon tuyến giáp.
4. Lưu ý khi sử dụng thuốc tránh thai ở bệnh nhân có bệnh lý tuyến giáp
Khi sử dụng thuốc tránh thai ở người có bệnh lý tuyến giáp, cần đặt yếu tố an toàn và theo dõi y tế lên hàng đầu. Nếu đang điều trị các bệnh về tuyến giáp, người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn loại thuốc tránh thai phù hợp, liều dùng và cách sử dụng an toàn, đặc biệt với các biện pháp tránh thai nội tiết.
Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy bệnh nhân suy giáp không được dùng thuốc tránh thai hormon. Tuy vậy, trong quá trình sử dụng, người bệnh vẫn cần được theo dõi định kỳ các chỉ số hormon tuyến giáp để kịp thời phát hiện và điều chỉnh nếu có thay đổi bất thường.
Trong một số trường hợp đang điều trị suy giáp, có thể cân nhắc các biện pháp tránh thai khác ít ảnh hưởng đến nội tiết như bao cao su, tính ngày an toàn hoặc đặt vòng tránh thai.
Tóm lại, việc lựa chọn và sử dụng biện pháp tránh thai cần được cân nhắc kỹ lưỡng, đặc biệt với những người đang gặp vấn đề về nội tiết. Thực tế cho thấy thuốc tránh thai có ảnh hưởng tuyến giáp ở một số đối tượng nhất định, mức độ ảnh hưởng tùy thuộc vào loại thuốc, liều lượng và tình trạng tuyến giáp sẵn có. Vì vậy, để đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài, người dùng nên chủ động thăm khám, trao đổi với bác sĩ chuyên khoa trước khi sử dụng, tránh tự ý dùng thuốc gây xáo trộn nội tiết và ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
