Các nguyên nhân tiền sản giật khi mang thai

Tiền sản giật là một biến chứng thai kỳ nghiêm trọng đặc trưng bởi huyết áp cao và sự xuất hiện protein trong nước tiểu. Tuy nhiên, cơ chế bệnh sinh chính xác của tình trạng này vẫn là một thách thức đối với y học. Việc hiểu rõ nguyên nhân tiền sản giật khi mang thai sẽ giúp mẹ bầu chủ động hơn trong việc theo dõi và quản lý thai kỳ an toàn.

1. Các nguyên nhân tiền sản giật khi mang thai chủ yếu

Theo Tổ chức Preeclampsia Foundation, mặc dù nguyên nhân chính xác của tiền sản giật chưa được xác định rõ ràng, các chuyên gia y tế thống nhất rằng sự phát triển bất thường của nhau thai là yếu tố then chốt khởi phát bệnh.

– Sự bất thường tại nhau thai: Nhau thai là cơ quan nuôi dưỡng thai nhi. Trong giai đoạn đầu thai kỳ, các mạch máu cần thay đổi hình dạng và mở rộng để cung cấp đủ máu cho nhau thai. Ở người bị tiền sản giật, các mạch máu này không phát triển hoặc chuyển dạng đúng cách, dẫn đến việc nhau thai bị thiếu máu (thiếu máu cục bộ tử cung – nhau).

Sự phát triển bất thường của mạch máu nhau thai là nguyên nhân tiền sản giật khi mang thai phổ biến nhất.

– Phản ứng viêm và tổn thương mạch máu: Khi nhau thai không nhận đủ máu, nó sẽ giải phóng các yếu tố (như protein bất thường) vào máu mẹ. Các yếu tố này gây ra phản ứng viêm toàn thân và tổn thương lớp lót các mạch máu của người mẹ, dẫn đến co mạch và tăng huyết áp . Đây được coi là cơ chế sinh học chính giải thích nguyên nhân tiền sản giật khi mang thai tiến triển từ nhau thai sang cơ thể mẹ.

Ngoài ra, một số giả thuyết khác cũng được ghi nhận bao gồm:

Mất cân bằng miễn dịch giữa mẹ và thai.
Yếu tố di truyền trong gia đình

2. Tại sao bị tiền sản giật: Những yếu tố nguy cơ hàng đầu

Không phải tất cả mẹ bầu đều gặp phải tình trạng này. Câu hỏi đặt ra là tại sao bị tiền sản giật lại phổ biến ở một số nhóm đối tượng nhất định? Thực tế, sự cộng hưởng của các yếu tố nguy cơ dưới đây làm tăng khả năng mắc bệnh:

2.1. Yếu tố từ phía người mẹ

Bệnh nền: Người có tiền sử cao huyết áp mãn tính, bệnh thận, đái tháo đường hoặc các bệnh tự miễn như lupus ban đỏ có nguy cơ rất cao .
Tiền sử sản khoa: Từng bị tiền sản giật ở lần mang thai trước là lý do bị tiền sản giật tái phát phổ biến nhất.
Đặc điểm cá nhân: Mang thai con so (lần đầu), mang thai khi lớn tuổi (trên 35 hoặc 40 tuổi), hoặc khoảng cách giữa các lần mang thai trên 10 năm .
Cân nặng: Thừa cân hoặc béo phì (BMI ≥ 30) làm tăng phản ứng viêm và nguy cơ cao huyết áp.

2.2. Yếu tố từ thai kỳ

Mang đa thai (sinh đôi, sinh ba…) làm tăng khối lượng nhau thai và áp lực lên tử cung.
Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

3. Có thể phòng ngừa tiền sản giật từ các nguyên nhân này không?

Hiện nay, phương pháp điều trị triệt để nhất của tiền sản giật là chấm dứt thai kỳ (sinh con). Tuy nhiên, dựa trên các nguyên nhân gây ra tiền sản giật và yếu tố nguy cơ đã xác định, các bác sĩ có thể đưa ra phương án dự phòng để giảm thiểu rủi ro.

Sử dụng Aspirin liều thấp: Đối với những thai phụ có nguy cơ cao, việc sử dụng aspirin liều thấp (81mg hoặc 75-150mg) hàng ngày từ sau tuần thứ 12 của thai kỳ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Lưu ý: Việc dùng thuốc phải tuyệt đối tuân theo chỉ định của bác sĩ.
Kiểm soát lối sống: Duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát đường huyết và huyết áp trước khi mang thai là cách tốt nhất để hạn chế các nguyên nhân tiền sản giật khi mang thai liên quan đến chuyển hóa.
Khám thai định kỳ: Việc đo huyết áp và xét nghiệm protein niệu thường xuyên giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường ngay cả khi mẹ bầu chưa cảm thấy triệu chứng.

Hiểu rõ về nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ giúp mẹ bầu có sự chuẩn bị tốt hơn. Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy thảo luận kỹ với bác sĩ sản khoa tại các cơ sở uy tín như Thu Cúc TCI để có lộ trình theo dõi thai kỳ an toàn nhất.

Nguồn tham khảo: WebMD on Social Media