Thoái hóa khớp gối có châm cứu được không và những điều cần biết

Thoái hóa khớp gối là bệnh lý thường gặp ở người trung niên, cao tuổi hoặc người vận động quá tải, gây đau nhức, cứng khớp và đi lại khó khăn. Bên cạnh thuốc và phục hồi chức năng, nhiều người băn khoăn thoái hóa khớp gối có châm cứu được không, thoái hóa khớp gối có nên châm cứu không và hiệu quả thực tế ra sao.

1. Châm cứu có hiệu quả với thoái hóa khớp gối không?

Châm cứu là một phương pháp quan trọng của y học cổ truyền và được ứng dụng rộng rãi trong hỗ trợ điều trị các bệnh cơ xương khớp, trong đó có thoái hóa khớp gối.

Theo y học cổ truyền, châm cứu thoái hóa khớp gối có tác dụng thông kinh lạc, hành khí hoạt huyết, giúp giảm đau, giảm sưng và cải thiện tình trạng hạn chế vận động. Đồng thời, phương pháp này còn hướng tới điều hòa cơ thể, hỗ trợ gân xương và giảm nguy cơ tái phát triệu chứng.

Theo y học hiện đại, nhiều nghiên cứu cho thấy châm cứu thoái hoá khớp gối có thể hỗ trợ giảm đau nhờ nhiều cơ chế như:

• Ức chế dẫn truyền cảm giác đau
• Kích thích cơ thể sản sinh chất giảm đau nội sinh như endorphin
• Thư giãn cơ quanh khớp gối
• Tăng tuần hoàn máu vùng khớp
• Hỗ trợ cải thiện chức năng vận động

Ngoài châm cứu truyền thống, châm cứu khớp gối còn có thể kết hợp điện châm. Đây là phương pháp sử dụng dòng xung điện nhẹ qua kim châm để tăng hiệu quả kích thích huyệt và giảm đau, đặc biệt trong các trường hợp đau mạn tính.

Một số huyệt châm cứu khớp gối thường được sử dụng có thể gồm: Độc tỵ, Tất nhãn, Huyết hải, Lương khâu, Túc tam lý, Dương lăng tuyền… Tùy từng tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn huyệt phù hợp.

Nhìn chung, thoái hóa khớp gối có nên châm cứu không thì câu trả lời là có thể, nếu được chỉ định đúng và kết hợp cùng các phương pháp điều trị khác như tập luyện, kiểm soát cân nặng và dùng thuốc khi cần.

2. Khi nào nên châm cứu cho thoái hóa khớp gối?

Nhiều người băn khoăn thoái hóa khớp gối có nên châm cứu không. Thực tế, châm cứu có thể phù hợp với nhiều trường hợp nếu được bác sĩ thăm khám và chỉ định đúng. Châm cứu thoái hóa khớp gối thường được áp dụng cho các đối tượng như:

• Người bị thoái hóa khớp gối giai đoạn nhẹ đến trung bình
• Người đau khớp gối mạn tính, tái phát nhiều lần
• Người không muốn hoặc không thể dùng thuốc giảm đau kéo dài
• Người cần hỗ trợ giảm đau để tăng khả năng vận động
• Người sau phẫu thuật khớp gối hoặc sau chấn thương cần phục hồi chức năng
• Người có tình trạng cứng khớp, đi lại khó khăn do thoái hóa

Tuy nhiên, không phải ai bị đau gối cũng phù hợp để châm cứu. Phương pháp này thường không nên thực hiện hoặc cần cân nhắc kỹ trong các trường hợp:

• Khớp gối đang sưng nóng đỏ nhiều, nghi viêm cấp hoặc nhiễm khuẩn
• Có vết thương hở, viêm da, lở loét vùng gối
• Gãy xương, chấn thương cấp tính chưa ổn định
• Rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông cần theo dõi đặc biệt
• Sốt cao, cơ thể suy kiệt, sức khỏe không ổn định
• Phụ nữ mang thai (một số huyệt cần tránh)
• Người quá sợ kim hoặc không hợp tác điều trị

Vì vậy, trước khi châm cứu thoái hoá khớp gối, người bệnh nên được khám chuyên khoa để xác định mức độ thoái hóa và lựa chọn phương pháp an toàn, hiệu quả.

3. Châm cứu có chữa khỏi thoái hóa khớp gối không?

Câu trả lời là không, châm cứu thoái hóa khớp gối là phương pháp hỗ trợ điều trị, không thể đảo ngược hoàn toàn quá trình thoái hóa sụn khớp hay chữa khỏi dứt điểm bệnh. Nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy châm cứu thoái hoá khớp gối có thể giúp cải thiện triệu chứng khá tốt, đặc biệt về:

• Giảm đau khớp gối
• Giảm cứng khớp
• Cải thiện khả năng đi lại
• Tăng chức năng vận động hàng ngày

Tuy nhiên, hiệu quả có thể khác nhau ở từng người. Có người đáp ứng tốt, giảm đau rõ rệt; cũng có trường hợp chỉ cải thiện tạm thời và triệu chứng có thể tái phát nếu ngừng điều trị hoặc không kiểm soát nguyên nhân nền. Vì vậy, thoái hóa khớp gối có châm cứu được không thì câu trả lời là có thể, nhưng nên hiểu đây là một phần trong kế hoạch điều trị tổng thể. Để kiểm soát bệnh hiệu quả lâu dài, người bệnh cần phối hợp thêm:

• Tập phục hồi chức năng, tăng sức mạnh cơ đùi
• Giảm cân nếu thừa cân
• Điều chỉnh vận động, tránh quá tải khớp gối
• Dùng thuốc theo chỉ định bác sĩ
• Tiêm khớp hoặc can thiệp khác khi cần thiết

4. Quy trình châm cứu điều trị thoái hóa khớp gối

Châm cứu thoái hóa khớp gối cần được thực hiện bởi bác sĩ hoặc kỹ thuật viên có chuyên môn tại cơ sở y tế uy tín để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Tùy tình trạng đau, mức độ thoái hóa và thể trạng người bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ huyệt phù hợp.

Các bước thực hiện chi tiết:

Bước 1: Xác định huyệt và sát khuẩn vùng điều trị

Bác sĩ xác định các huyệt châm cứu khớp gối phù hợp, sau đó sát khuẩn sạch vùng da quanh khớp gối và các vị trí cần châm.

Bước 2: Châm kim vào huyệt

• Tay trái cố định và căng nhẹ da vùng huyệt
• Tay phải đưa kim nhanh qua da, đúng vị trí huyệt
• Sau đó đẩy kim từ từ đến độ sâu phù hợp
• Điều chỉnh kim đến khi đạt cảm giác “đắc khí” – Người bệnh cảm thấy căng tức, nặng nhẹ hoặc tê lan vừa phải, không đau buốt

Bước 3: Lưu kim và kích thích huyệt thủ công

Sau khi đạt đắc khí, bác sĩ có thể vê kim hoặc điều chỉnh kim nhẹ nhàng trong quá trình lưu kim để tăng tác dụng điều trị. Với châm cứu thông thường, không sử dụng dòng điện như điện châm.

Bước 4: Rút kim và sát khuẩn lại

Sau thời gian điều trị, kim được rút ra nhẹ nhàng, vùng da được sát khuẩn lại và kiểm tra phản ứng sau châm.

Thời gian và liệu trình cho điều trị thoái hóa khớp gối bằng châm cứu thường diễn ra:

• Mỗi buổi châm cứu thường kéo dài khoảng 20 – 30 phút
• Có thể thực hiện 1 lần/ngày hoặc theo lịch hẹn của bác sĩ
• Một liệu trình thường từ 15 – 30 buổi, tùy mức độ thoái hóa và đáp ứng điều trị

Sau buổi điều trị, người bệnh được theo dõi toàn trạng. Một số phản ứng nhẹ như chóng mặt, vã mồ hôi hoặc chảy máu ít tại vị trí châm thường có thể xử trí ngay nếu được thực hiện đúng kỹ thuật.

Thoái hóa khớp gối có nên châm cứu không? Nếu được chỉ định đúng, đây là phương pháp hỗ trợ giảm đau và cải thiện vận động khá tốt. Tại Thu Cúc TCI, chuyên khoa Y học cổ truyền quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, kết hợp châm cứu, điện châm và phục hồi chức năng trong phác đồ cá thể hóa, giúp người bệnh kiểm soát đau gối an toàn và nâng cao chất lượng sống.