Loạn sắc tố mống mắt là gì? Nguyên nhân và dấu hiệu cần khám

Loạn sắc tố mống mắt có thể khiến một bên mắt khác màu mắt còn lại, xuất hiện vùng màu bất thường hoặc làm mống mắt không đều màu. Một số trường hợp chỉ là đặc điểm bẩm sinh, những rối loạn sắc tố mống mắt xuất hiện đột ngột có thể liên quan đến chấn thương, viêm mắt, thuốc nhỏ mắt hoặc một số bệnh lý khác. Vậy loạn sắc tố mống mắt là gì, nguyên nhân do đâu và khi nào cần đi khám? Cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây. 

1. Loạn sắc tố mống mắt là gì?

Loạn sắc tố mống mắt là tình trạng màu sắc của hai mắt khác nhau hoặc xuất hiện nhiều màu trong cùng một mống mắt. Màu mống mắt phụ thuộc chủ yếu vào lượng và sự phân bố sắc tố melanin, vì vậy mỗi người có thể có màu mắt khác nhau. Tình trạng này thường được gọi là dị sắc mống mắt và có thể xuất hiện dưới 3 dạng:

• Dị sắc hoàn toàn: Hai mắt có màu sắc khác nhau, chẳng hạn một mắt xanh và một mắt nâu.
• Dị sắc từng phần: Một vùng của mống mắt có màu khác với phần còn lại.
• Dị sắc trung tâm: Xuất hiện một vòng màu khác quanh đồng tử, tạo cảm giác mống mắt có nhiều lớp màu.

Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là đặc điểm bẩm sinh và không ảnh hưởng đến thị lực hay sức khỏe. Tuy nhiên, nếu mống mắt không đều màu hoặc màu mắt thay đổi mới xuất hiện, đặc biệt kèm đau mắt, đỏ mắt hoặc nhìn mờ, bạn nên khám chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân.

2. Thay đổi sắc tố mống mắt do nguyên nhân nào?

Loạn sắc tố mống mắt có thể xuất hiện do yếu tố di truyền, bẩm sinh hoặc phát sinh sau này bởi bệnh lý và tác động từ bên ngoài. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Di truyền: Sự khác biệt về gen có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất và phân bố melanin, khiến hai mắt hoặc từng vùng mống mắt có màu khác nhau. Trường hợp xuất hiện từ nhỏ và ổn định thường không gây ảnh hưởng đến thị lực.
• Bẩm sinh: Loạn sắc tố mống mắt có thể liên quan đến một số hội chứng hiếm gặp như Horner, Waardenburg, Sturge-Weber hoặc u xơ thần kinh type 1.
• Bệnh lý mắc phải: Một số bệnh về mắt như viêm mống mắt dị sắc Fuchs, viêm màng bồ đào, tăng nhãn áp hoặc tổn thương sắc tố trong mắt có thể gây thay đổi sắc tố mống mắt.
• Chấn thương hoặc thuốc: Chấn thương mắt và một số thuốc nhỏ mắt điều trị tăng nhãn áp, điển hình như latanoprost, có thể làm thay đổi màu mống mắt.

Nếu mống mắt không đều màu xuất hiện mới hoặc thay đổi dần theo thời gian, đặc biệt kèm đau mắt, đỏ mắt hoặc nhìn mờ, nên khám chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân.

3. Mống mắt không đều màu có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp mống mắt không đều màu xuất hiện từ khi sinh ra hoặc ổn định trong thời gian dài thường không gây ảnh hưởng đến thị lực. Tuy nhiên, nếu màu mống mắt thay đổi đột ngột, xuất hiện vùng sẫm màu, đốm bất thường hoặc kèm đau, đỏ mắt, nhìn mờ, người bệnh nên đi khám chuyên khoa mắt để tìm nguyên nhân. Loạn sắc tố mống mắt có thể nhận biết qua sự khác biệt về màu sắc giữa hai mắt hoặc giữa các vùng trong cùng một mống mắt, chẳng hạn:

• Hai mắt khác màu: Mỗi mắt có một màu khác nhau, thường được gọi là dị sắc hoàn toàn.
• Một mắt có nhiều màu: Một phần mống mắt có màu khác rõ rệt so với phần còn lại.
• Mống mắt loang màu: Màu sắc phân bố không đồng đều, xuất hiện các vùng hoặc vòng màu khác nhau.
• Kèm triệu chứng bất thường: Đau, đỏ mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc thay đổi đồng tử có thể gợi ý bệnh lý mắt cần được kiểm tra.

Vì vậy, nếu bất thường sắc tố mống mắt mới xuất hiện hoặc tiến triển theo thời gian, bạn không nên chỉ theo dõi tại nhà mà nên khám mắt để xác định nguyên nhân.

4. Bất thường sắc tố mống mắt được chẩn đoán thế nào?

Để xác định loạn sắc tố mống mắt là đặc điểm bẩm sinh hay liên quan đến bệnh lý, bác sĩ sẽ dựa vào tiền sử và thực hiện khám mắt chuyên sâu.

• Trẻ có loạn sắc tố: Nên được khám nhãn khoa để đánh giá màu sắc mống mắt và kiểm tra các bất thường liên quan. Nhiều trường hợp chỉ là đặc điểm màu mắt lành tính.
• Loạn sắc tố xuất hiện ở người trưởng thành: Cần kiểm tra sớm, đặc biệt khi màu mắt thay đổi theo thời gian. Bác sĩ có thể đánh giá tình trạng mống mắt, nhãn áp và các cấu trúc bên trong mắt để tìm nguyên nhân.
• Trường hợp nghi ngờ bệnh lý: Có thể cần thực hiện thêm các xét nghiệm hoặc phương tiện chẩn đoán hình ảnh phù hợp để loại trừ viêm, chấn thương, tăng nhãn áp hoặc tổn thương trong mắt.

Việc thăm khám giúp phân biệt thay đổi sắc tố mống mắt lành tính với những bất thường cần theo dõi hoặc điều trị.

5. Chăm sóc và điều trị loạn sắc tố mống mắt

Thay đổi sắc tố mống mắt thường không cần điều trị nếu chỉ là đặc điểm bẩm sinh, ổn định và không ảnh hưởng đến thị lực. Tuy nhiên, nếu tình trạng này liên quan đến bệnh lý mắt, bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân và điều trị theo từng trường hợp.

• Loạn sắc tố lành tính: Không cần điều trị đặc hiệu. Nếu có nhu cầu thay đổi màu mắt vì mục đích thẩm mỹ, có thể sử dụng kính áp tròng màu theo tư vấn của chuyên gia mắt.
• Loạn sắc tố do bệnh lý: Cần điều trị nguyên nhân như viêm, tăng nhãn áp, chấn thương hoặc các bất thường khác theo chỉ định của bác sĩ.
• Kính áp tròng màu: Nên được khám và đo mắt trước khi sử dụng, đồng thời lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và vệ sinh đúng cách để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng hoặc tổn thương giác mạc.

Loạn sắc tố mống mắt có thể biểu hiện dưới nhiều dạng như hai mắt khác màu, mống mắt có vùng màu không đồng nhất hoặc màu mắt thay đổi theo thời gian. Tình trạng này đôi khi chỉ là đặc điểm bẩm sinh, nhưng cũng có thể liên quan đến chấn thương, thuốc nhỏ mắt, viêm mắt, rối loạn sắc tố hoặc một số bệnh lý khác. Nếu nhận thấy mống mắt không đều màu mới xuất hiện, thay đổi nhanh hoặc đi kèm đau mắt, đỏ mắt, sợ ánh sáng hay giảm thị lực, bạn nên khám chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.