Biểu hiện của đau mắt đỏ là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý

Đau mắt đỏ là tình trạng thường gặp, đặc biệt khi có sự gia tăng các ca viêm kết mạc trong cộng đồng. Việc nhận biết sớm biểu hiện của đau mắt đỏ giúp người bệnh chủ động chăm sóc mắt, hạn chế lây nhiễm và phát hiện những trường hợp cần thăm khám. Vậy đau mắt đỏ có những dấu hiệu nào và nên xử lý ra sao?

1. Biểu hiện của đau mắt đỏ là gì?

Biểu hiện của đau mắt đỏ có thể khác nhau tùy nguyên nhân, nhưng thường tập trung ở tình trạng kết mạc bị kích thích và viêm. Một số dấu hiệu đau mắt đỏ dễ nhận biết gồm:

• Đỏ mắt: Lòng trắng chuyển sang màu hồng hoặc đỏ, có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai mắt. Đây thường là dấu hiệu nổi bật nhất của đau mắt đỏ.
• Ngứa, cộm hoặc nóng rát: Người bệnh có cảm giác khó chịu như có bụi hoặc dị vật trong mắt. Với trường hợp do virus hoặc vi khuẩn, triệu chứng có thể bắt đầu ở một mắt rồi lan sang mắt còn lại.
• Chảy nước mắt: Mắt tiết nhiều nước mắt hơn bình thường, thường đi kèm cảm giác kích ứng, ngứa hoặc cộm.
• Mắt tiết dịch, nhiều ghèn: Dịch tiết có thể khiến mí mắt dính lại, đặc biệt sau khi ngủ dậy. Dịch màu vàng hoặc xanh thường gặp hơn trong viêm kết mạc do vi khuẩn.
• Nhạy cảm với ánh sáng: Một số người có thể cảm thấy chói hoặc khó chịu khi nhìn ánh sáng mạnh.
• Mí mắt sưng: Tình trạng viêm có thể khiến mí mắt hơi phù, nặng hơn vào những thời điểm triệu chứng đang tiến triển.

Phần lớn biểu hiện của đau mắt đỏ khá nhẹ và có thể cải thiện theo thời gian. Tuy nhiên, nếu mắt đau nhiều, nhìn mờ, sợ ánh sáng rõ rệt hoặc thị lực giảm, người bệnh nên khám chuyên khoa Mắt để loại trừ những tổn thương nghiêm trọng hơn.

2. Đau mắt đỏ do đâu và xử lý ra sao?

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Virus: Adenovirus là tác nhân phổ biến, thường gây đỏ mắt, chảy nước mắt, cộm mắt và có khả năng lây lan nhanh.
• Vi khuẩn: Có thể gây tiết nhiều dịch đặc màu trắng vàng hoặc vàng xanh, khiến mí mắt dễ dính vào nhau.
• Dị ứng: Phấn hoa, bụi, nấm mốc hoặc các tác nhân dị ứng khác có thể khiến mắt đỏ, ngứa và chảy nước mắt.
• Hóa chất, dị vật: Khói, mỹ phẩm, dầu gội, bụi hoặc dị vật rơi vào mắt có thể gây kích ứng kết mạc.
• Kính áp tròng: Đeo kính quá lâu hoặc vệ sinh không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
• Tiếp xúc với người mắc bệnh: Với đau mắt đỏ do virus hoặc vi khuẩn, dịch tiết từ mắt và bàn tay nhiễm tác nhân gây bệnh có thể trở thành nguồn lây.

Với đau mắt đỏ hàn, người bệnh không nên tự chẩn đoán và điều trị theo cách truyền miệng. Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể hướng dẫn cách chăm sóc hoặc kê thuốc phù hợp. Với trường hợp do virus, điều trị chủ yếu tập trung vào giảm khó chịu như chườm mát, sử dụng nước mắt nhân tạo theo hướng dẫn. Kháng sinh không có tác dụng với viêm kết mạc do virus. Trong khi đó, một số trường hợp do vi khuẩn có thể cần thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.

3. Bé bị đau mắt đỏ cần chăm sóc như thế nào?

Khi bé có biểu hiện đau mắt đỏ, cha mẹ nên chú trọng vệ sinh mắt và hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho người khác. Có thể thực hiện một số biện pháp sau:

• Dùng gạc sạch hoặc khăn sạch thấm nước để nhẹ nhàng lau dịch tiết quanh mắt; mỗi lần lau nên dùng phần sạch và bỏ gạc sau khi sử dụng.
• Rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi vệ sinh mắt hoặc nhỏ thuốc cho trẻ.
• Không để trẻ dụi, chạm hoặc day mắt vì có thể làm tình trạng kích ứng nặng hơn và đưa tác nhân gây bệnh sang mắt còn lại.
• Không dùng chung khăn mặt, gối, thuốc nhỏ mắt, kính hoặc các vật dụng cá nhân với người khác.
• Nếu trẻ đang có triệu chứng, nên hạn chế tiếp xúc gần và thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ về việc nghỉ học, nghỉ sinh hoạt tập thể.
• Không tự ý mua thuốc nhỏ mắt cho trẻ. Thuốc điều trị cần được lựa chọn dựa trên nguyên nhân và tình trạng thực tế của mắt.

4. Bị đau mắt đỏ kiêng ăn gì để nhanh hồi phục?

Hiện chưa có bằng chứng cho thấy người bị đau mắt đỏ bắt buộc phải kiêng một nhóm thực phẩm cụ thể để bệnh nhanh khỏi. Thay vì kiêng khem quá mức, người bệnh nên duy trì chế độ ăn đa dạng, uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý.

Với câu hỏi đau mắt đỏ kiêng ăn gì, có thể ưu tiên hạn chế:

• Rượu bia và các chất kích thích nếu khiến cơ thể mệt mỏi hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ.
• Thực phẩm mà bản thân từng có tiền sử dị ứng.
• Các món quá cay hoặc nhiều dầu mỡ nếu gây khó chịu cho hệ tiêu hóa.

Quan trọng hơn, người bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định và tránh tự điều trị bằng các mẹo truyền miệng. Việc chú ý đau mắt đỏ kiêng gì không quan trọng bằng giữ vệ sinh mắt, rửa tay thường xuyên và không dùng chung vật dụng cá nhân.

5. Làm sao tránh lây lan dịch đau mắt đỏ?

Trong dịch đau mắt đỏ, virus và vi khuẩn gây viêm kết mạc có thể lan truyền qua dịch tiết từ mắt, bàn tay hoặc các vật dụng bị nhiễm bẩn. Do đó, người bệnh và người tiếp xúc gần đều cần chú ý vệ sinh.

Người đang có biểu hiện của đau mắt đỏ nên:

• Rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước và sau khi vệ sinh mắt hoặc nhỏ thuốc.
• Không dụi mắt và hạn chế chạm tay lên vùng mắt.
• Không dùng chung khăn mặt, khăn tắm, gối, mỹ phẩm mắt, thuốc nhỏ mắt, kính mắt hoặc kính áp tròng.
• Tạm ngừng đeo kính áp tròng cho đến khi được bác sĩ xác nhận có thể sử dụng lại.
• Giặt thường xuyên khăn, vỏ gối và các vật dụng có thể tiếp xúc với dịch tiết từ mắt.
• Hạn chế tiếp xúc gần và không tham gia các hoạt động tập trung đông người khi đang có triệu chứng rõ rệt.

Người chưa mắc bệnh nên rửa tay sau khi tiếp xúc với người bệnh hoặc đồ dùng của người bệnh, đồng thời tránh đưa tay chưa sạch lên mắt. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng quan trọng để giảm nguy cơ lây lan.

Nhận biết sớm biểu hiện của đau mắt đỏ giúp người bệnh chủ động chăm sóc mắt và hạn chế lây nhiễm cho những người xung quanh. Tuy nhiên, đau mắt đỏ có nhiều nguyên nhân nên không nên tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt khi xuất hiện đau mắt, nhìn mờ hoặc nhạy cảm với ánh sáng. Thăm khám chuyên khoa Mắt khi triệu chứng bất thường sẽ giúp xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.