Bệnh nhậm mắt là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Bệnh nhậm mắt là cách gọi quen thuộc của tình trạng viêm kết mạc, thường biểu hiện bằng đỏ mắt, ngứa, cộm và chảy nước mắt. Bệnh có thể xuất hiện do virus, vi khuẩn, dị ứng hoặc tác nhân gây kích ứng. Nhận biết sớm bệnh nhậm mắt giúp người bệnh chăm sóc đúng cách, hạn chế lây lan và giảm nguy cơ biến chứng ảnh hưởng đến thị lực.

1. Bệnh nhậm mắt là gì và do nguyên nhân nào?

Bệnh nhậm mắt thường được dùng để chỉ tình trạng viêm kết mạc – lớp màng mỏng bao phủ phần lòng trắng của mắt và mặt trong mí mắt. Khi bị viêm, kết mạc có thể đỏ, sưng, tiết dịch và gây cảm giác khó chịu. Tình trạng này có thể gặp ở trẻ em, người trưởng thành và người cao tuổi.

Một số nguyên nhân thường gặp của bệnh nhậm mắt gồm:

• Virus: Adenovirus là một trong những tác nhân thường gặp, có khả năng lây lan nhanh qua dịch tiết từ mắt và tiếp xúc gần.
• Vi khuẩn: Một số vi khuẩn như Staphylococcus hoặc Haemophilus influenzae có thể gây viêm kết mạc kèm dịch tiết đặc, ghèn mắt.
• Dị ứng: Phấn hoa, bụi, lông động vật hoặc các tác nhân dị ứng khác có thể kích thích kết mạc, thường gây ngứa và chảy nước mắt ở cả hai mắt.
• Hóa chất, khói hoặc dị vật: Dầu gội, mỹ phẩm, khói bụi hay dị vật lọt vào mắt đều có thể gây kích ứng và làm mắt đỏ.
• Kính áp tròng: Đeo kính không đúng thời gian, vệ sinh không đảm bảo hoặc bảo quản sai cách có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Do nguyên nhân khác nhau, cách xử lý bệnh nhậm mắt cũng không giống nhau. Vì vậy, người bệnh không nên tự mua thuốc điều trị khi chưa xác định được nguyên nhân.

2. Triệu chứng bị nhậm mắt đỏ nhận biết ra sao?

Các triệu chứng bị nhậm mắt có thể thay đổi tùy tác nhân gây bệnh. Một số triệu chứng có thể gặp là:

• Mắt đỏ, đặc biệt ở phần lòng trắng.
• Ngứa, cộm, nóng rát hoặc cảm giác như có dị vật trong mắt.
• Chảy nhiều nước mắt.
• Mí mắt sưng hoặc hơi phù nề.
• Xuất hiện ghèn, dịch tiết khiến hai mí dễ dính vào nhau sau khi ngủ dậy.
• Mắt có thể nhạy cảm hơn, đặc biệt khi ở nơi có ánh sáng mạnh.

Ở người nhậm mắt đỏ do virus, tình trạng chảy nước mắt, cộm và đỏ mắt thường nổi bật. Trong khi đó, viêm kết mạc do vi khuẩn có thể tạo nhiều dịch tiết đặc màu trắng vàng hoặc vàng xanh. Trường hợp do dị ứng thường gây ngứa nhiều, chảy nước mắt và có thể đi kèm các biểu hiện dị ứng khác.

3. Bé bị nhậm mắt có nguy hiểm không?

Thông thường, bé bị nhậm mắt do viêm kết mạc cấp có thể hồi phục mà không để lại tổn thương nghiêm trọng nếu được chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn tiến nặng, đặc biệt khi nguyên nhân không được xác định hoặc điều trị không đúng.

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu trẻ có các biểu hiện bất thường như:

• Đau mắt nhiều hoặc sưng đỏ rõ rệt.
• Trẻ nhìn mờ, giảm thị lực.
• Mắt trở nên nhạy hơn khi tiếp xúc với ánh sáng.
• Giác mạc xuất hiện vùng đục hoặc trắng.
• Tình trạng không thuyên giảm mà có xu hướng tiến triển nặng hơn.

Đặc biệt, trẻ nhỏ chưa thể mô tả chính xác cảm giác ở mắt nên cha mẹ cần theo dõi kỹ. Không nên tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt, nhất là các thuốc có thành phần chống viêm, cho trẻ khi chưa có chỉ định chuyên môn.

4. Bị nhậm mắt cần điều trị và chăm sóc thế nào?

Cách điều trị bệnh nhậm mắt phụ thuộc vào nguyên nhân. Viêm kết mạc do virus thường được chăm sóc nhằm giảm khó chịu và theo dõi diễn biến; thuốc kháng sinh không có tác dụng với virus. Nếu do vi khuẩn, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng sinh phù hợp.

Với trường hợp mắt bị kích ứng bởi bụi hoặc dị vật, cần loại bỏ tác nhân và rửa mắt bằng nước sạch. Nếu hóa chất, đặc biệt là chất có tính ăn mòn, bắn vào mắt, cần lập tức rửa mắt thật nhiều bằng nước và đi khám.

Người bệnh cũng nên:

• Vệ sinh nhẹ nhàng dịch tiết quanh mắt bằng gạc sạch.
• Vệ sinh tay sạch sẽ trước và sau mỗi lần vệ sinh hoặc nhỏ mắt.
• Hạn chế đưa tay lên mắt, đặc biệt là hành động dụi mắt khi đang có triệu chứng.
• Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt hoặc dùng thuốc của người khác.
• Tạm ngừng sử dụng kính áp tròng khi mắt đang viêm.
• Có thể chườm mát để giảm cảm giác khó chịu.

Nếu triệu chứng không cải thiện hoặc xuất hiện đau mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng, người bệnh nên khám chuyên khoa Mắt để được đánh giá.

5. Làm sao phòng ngừa bệnh nhậm mắt hiệu quả?

Để hạn chế nguy cơ mắc và lây lan bệnh nhậm mắt, cần chú ý vệ sinh tay và các vật dụng thường xuyên tiếp xúc với mắt.

• Rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, nhất là trước khi chăm sóc hoặc chạm vào mắt.
• Hạn chế dụi mắt, đặc biệt khi tay chưa được vệ sinh.
• Không dùng chung khăn mặt, khăn tắm, gối, thuốc nhỏ mắt hoặc mỹ phẩm mắt.
• Giặt sạch khăn, vỏ gối và các vật dụng của người đang mắc bệnh.
• Không sử dụng lại mỹ phẩm mắt đã dùng trong thời gian bị viêm kết mạc.
• Vệ sinh và sử dụng kính áp tròng đúng hướng dẫn; ngừng đeo khi mắt có dấu hiệu bất thường.

Bệnh nhậm mắt thường gây đỏ, ngứa, cộm và tiết dịch ở mắt, với nguyên nhân có thể là virus, vi khuẩn, dị ứng hoặc kích ứng. Phần lớn trường hợp có thể kiểm soát tốt khi chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu mắt đau nhiều, nhìn mờ hoặc có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên khám chuyên khoa Mắt để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.