Áp xe mí mắt có nguy hiểm không? Cách chữa

Áp xe mí mắt là tình trạng nhiễm trùng tại mí trên hoặc mí dưới, gây hình thành ổ mủ khu trú, kèm sưng, đỏ và đau rõ rệt. Hiểu rõ áp xe mi mắt là gì, nguyên nhân và các dấu hiệu cảnh báo sớm sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong việc bảo vệ thị lực và sức khỏe toàn thân.

1. Nguyên nhân hình thành ổ mủ tại mí trên hoặc mí dưới

1.1. Nhiễm khuẩn tại chỗ là nguyên nhân áp xe mí mắt phổ biến nhất

Các nghiên cứu được công bố trên American Academy of Ophthalmology (AAO) cho thấy phần lớn trường hợp bị áp xe mí mắt xuất phát từ sự xâm nhập của vi khuẩn, thường là tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus). Vi khuẩn này có thể xâm nhập qua những tổn thương rất nhỏ như vết trầy xước, côn trùng đốt…

Khi vi khuẩn phát triển mạnh, cơ thể sẽ huy động bạch cầu đến “chống đỡ”, từ đó tạo nên ổ mủ khu trú. Nếu quá trình này diễn ra ở mô mí – nơi không gian hẹp và giàu mạch máu – ổ áp xe sẽ tiến triển nhanh và gây sưng đau rõ rệt.

1.2. Yếu tố thuận lợi làm tăng nguy cơ hình thành áp xe mí mắt

Theo tài liệu của Centers for Disease Control and Prevention (CDC – Hoa Kỳ), nguy cơ hình thành ổ mủ vùng mắt tăng cao ở những người có hệ miễn dịch suy giảm, đái tháo đường hoặc vệ sinh mắt kém. Ngoài ra, việc nặn lẹo, chắp không đúng cách cũng được xem là yếu tố thúc đẩy vi khuẩn lan sâu, tạo điều kiện cho áp xe hình thành.

2. Dấu hiệu nhận biết áp xe mí mắt

2.1. Biểu hiện tại chỗ thường tiến triển nhanh

Áp xe mí mắt thường gây sưng nề rõ, vùng mí căng bóng và rất đau khi chạm vào. Theo mô tả của NHS – Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh, vùng da bị áp xe có xu hướng nóng, đỏ sẫm và có thể nhìn thấy điểm mủ vàng ở trung tâm khi ổ mủ đã “chín”.

Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể khó mở mắt do sưng lớn, cảm giác cộm nặng và đau lan sang hốc mắt.

2.2. Dấu hiệu toàn thân không nên bỏ qua

Tài liệu hướng dẫn chẩn đoán nhiễm trùng mô mềm của Bộ Y tế Việt Nam cũng nhấn mạnh rằng, ngoài biểu hiện tại chỗ, người bệnh có thể sốt, mệt mỏi hoặc nổi hạch vùng trước tai – dấu hiệu cho thấy nhiễm trùng đang lan rộng và cần được can thiệp y tế.

3. Áp xe mí mắt có nguy hiểm không?

3.1. Nguy cơ nhiễm trùng lan vào hốc mắt và não

Khi đặt câu hỏi áp xe mí mắt có nguy hiểm không, câu trả lời từ các tổ chức nhãn khoa lớn là: Có, nếu không được điều trị đúng và kịp thời. Theo American Academy of Ophthalmology, ổ mủ tại mí có thể lan vào hốc mắt, gây viêm mô tế bào hốc mắt – một biến chứng nặng có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực.

Nghiêm trọng hơn, vi khuẩn có thể theo mạch máu lan lên não, gây viêm xoang hang hoặc nhiễm trùng nội sọ. Đây là những biến chứng hiếm nhưng đã được ghi nhận trong y văn quốc tế.

3.2. Nguy cơ để lại sẹo và ảnh hưởng thẩm mỹ

Ngoài biến chứng toàn thân, Medscape Ophthalmology cũng chỉ ra rằng áp xe lớn hoặc xử trí không đúng cách có thể làm hoại tử mô mí, để lại sẹo xấu và ảnh hưởng lâu dài đến chức năng bảo vệ nhãn cầu.

4. Khi nào áp xe mí mắt cần điều trị khẩn cấp?

4.1. Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Theo khuyến cáo của NHS Anh, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện các biểu hiện sau: Sưng mí tăng nhanh trong vài ngày, đau dữ dội, sốt cao hoặc thị lực giảm. Đây là những dấu hiệu cho thấy ổ mủ không còn khu trú đơn thuần.

Việc trì hoãn điều trị trong các trường hợp này có thể khiến quá trình điều trị phức tạp hơn, thậm chí phải can thiệp ngoại khoa.

4.2. Không tự ý điều trị tại nhà khi đã có ổ mủ

Tài liệu chuyên môn của Bộ Y tế Việt Nam cũng lưu ý rằng, khi đã hình thành ổ mủ rõ, các biện pháp dân gian hoặc tự nặn tại nhà không những không hiệu quả mà còn làm tăng nguy cơ nhiễm trùng lan rộng.

5. Cách điều trị áp xe

5.1. Điều trị nội khoa ở giai đoạn sớm

Ở giai đoạn đầu, khi ổ mủ còn nhỏ, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh đường uống hoặc bôi tại chỗ. Theo UpToDate, lựa chọn thuốc phụ thuộc vào mức độ nhiễm trùng và nguy cơ kháng thuốc tại từng khu vực. Đây cũng là hướng tiếp cận thường được nhắc đến khi nói về cách chữa áp xe mí mắt trong y khoa hiện đại.

5.2. Can thiệp ngoại khoa khi ổ mủ đã hình thành rõ

Trong trường hợp ổ mủ lớn, đau nhiều hoặc không đáp ứng với thuốc, mổ áp xe mí mắt là chỉ định cần thiết. Thủ thuật này nhằm dẫn lưu toàn bộ mủ, giảm áp lực và ngăn vi khuẩn lan rộng. Theo MedlinePlus, đây là thủ thuật tương đối đơn giản nhưng cần thực hiện trong điều kiện vô trùng và bởi bác sĩ chuyên khoa mắt.

Sau mổ, người bệnh vẫn cần dùng kháng sinh và tái khám đúng hẹn để đảm bảo ổ nhiễm trùng đã được kiểm soát hoàn toàn.

Áp xe mí mắt là tình trạng nhiễm trùng không nên xem nhẹ, bởi vùng mí nằm rất gần nhãn cầu và các cấu trúc quan trọng của mắt. Khi có dấu hiệu sưng, đỏ, đau hoặc nghi ngờ hình thành ổ mủ ở mí mắt, để đảm bảo an toàn, người bệnh có thể chủ động đến Khoa Mắt, TCI để được kiểm tra, chẩn đoán chính xác mức độ tổn thương và tư vấn hướng điều trị phù hợp. Thăm khám sớm tại cơ sở y tế có đầy đủ chuyên môn và trang thiết bị sẽ giúp kiểm soát nhiễm trùng kịp thời, tránh những ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe đôi mắt.