U thanh quản lành tính có cần phẫu thuật?

U thanh quản lành tính tuy không nguy hiểm như ung thư nhưng vẫn có thể gây khàn tiếng kéo dài, khó nói hoặc ảnh hưởng đến hô hấp nếu phát triển lớn. Vậy u thanh quản lành tính có cần phẫu thuật không, trường hợp nào phải can thiệp và khi nào có thể theo dõi? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hướng điều trị phù hợp để bảo vệ giọng nói và hạn chế tái phát.

1. Các loại u thanh quản lành tính thường gặp

Các khối u lành tính ở thanh quản có thể hình thành do sự tăng sinh bất thường của tế bào tại dây thanh hoặc niêm mạc thanh quản. Các loại u lành tính ở thanh quản bao gồm:

• U nhú thanh quản lành tính (phổ biến nhất)
• U xơ
• U mạch máu
• U cơ trơn
• U cơ vân
• U Schwann
• U nhầy
• U sụn (hiếm gặp)
• U xơ thần kinh.

2. U thanh quản lành tính có cần phẫu thuật không? Trường hợp nào cần phẫu thuât?

CÓ. Trong đa số trường hợp, phẫu thuật được xem là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với u thanh quản lành tính, đặc biệt khi khối u gây ảnh hưởng đến giọng nói hoặc cản trở chức năng hô hấp. Một số người mắc u lành tính thanh quản dạng u nhú do virus HPV có thể phải can thiệp nhiều lần, vì loại u này có nguy cơ tái phát cao.

Ngoài ra, nếu các biện pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả, không cải thiện tình trạng khàn tiếng hoặc viêm dây thanh kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để loại bỏ u lành tính dây thanh hoặc phần mô sẹo gây tổn thương. Đây là hướng điều trị thường được cân nhắc nhằm giúp người bệnh phục hồi chức năng thanh quản và cải thiện chất lượng giọng nói.

3. Phẫu thuật u thanh quản lành tính được thực hiện như thế nào?

3.1. Phẫu thuật laser điều trị u thanh quản lành tính

Phẫu thuật laser thường được áp dụng cho các tổn thương nhỏ ở dây thanh như u nhú thanh quản (Papilloma), hạt xơ, polyp hoặc mảng bạch sản, đặc biệt là những trường hợp dễ tái phát. Phương pháp này sử dụng tia laser như một “dao mổ” có độ chính xác cao, giúp loại bỏ khối u mà ít làm ảnh hưởng đến mô lành xung quanh. Đồng thời, nhiệt từ laser có tác dụng cầm máu ngay trong quá trình cắt, giúp giảm chảy máu và hạn chế biến chứng.

Nhờ bảo tồn tốt cấu trúc dây thanh, người bệnh thường hồi phục giọng nói nhanh và chất giọng cải thiện rõ rệt. Thời gian thực hiện thường từ 15 phút đến 1 giờ, bệnh nhân có thể xuất viện trong ngày và sớm quay lại sinh hoạt bình thường.

3.2. Nội soi thanh quản vi mô kèm cắt bỏ (Microlaryngoscopy with Excision)

Đây là phương pháp can thiệp chuyên sâu, thường áp dụng khi tổn thương phức tạp, khối u lớn hoặc nằm ở vị trí khó tiếp cận mà phẫu thuật laser thông thường không xử lý triệt để. Bác sĩ sẽ đưa ống nội soi thanh quản qua đường miệng để tiếp cận trực tiếp dây thanh. Hình ảnh được phóng đại bằng kính hiển vi giúp quan sát rõ tổn thương và thao tác chính xác. Trong quá trình thực hiện, bệnh nhân được gây mê nên không đau, không khó chịu và không bị phản xạ nôn.

Bác sĩ sử dụng dụng cụ vi phẫu nhỏ để bóc tách và loại bỏ khối u. Phương pháp này thường không cần khâu, vết thương có thể tự lành. Thời gian thực hiện khoảng 30–60 phút. Ưu điểm quan trọng là có thể lấy mẫu mô để sinh thiết, giúp xác định chính xác khối u là lành tính hay ác tính. Sau mổ, đa số bệnh nhân có thể xuất viện trong ngày khi đã tỉnh mê ổn định.

4. Phẫu thuật u thanh quản có ảnh hưởng đến giọng nói không?

CÓ. Sau phẫu thuật u lành tính ở thanh quản, giọng nói thường sẽ bị ảnh hưởng trong một thời gian nhất định, có thể mất giọng tạm thời hoăc khàn tiếng. Đây là phản ứng bình thường do dây thanh cần thời gian hồi phục sau can thiệp. Trong 48 giờ đầu sau mổ, người bệnh cần tuyệt đối không nói để hạn chế tổn thương và giúp dây thanh nhanh lành. Sau đó, nên tiếp tục hạn chế nói trong khoảng 1–2 tuần để quá trình phục hồi diễn ra tốt hơn.

5. Chăm sóc và phòng ngừa tái phát sau điều trị u lành tính ở thanh quản

Sau điều trị u lành tính ở thanh quản, việc chăm sóc đúng cách đóng vai trò rất quan trọng để dây thanh hồi phục tốt và hạn chế nguy cơ tái phát. Người bệnh cần tập nói lại từ từ, đồng thời tránh các thói quen gây kích thích hoặc tạo áp lực lên dây thanh.

Cách tập nói lại đúng sau điều trị:

• Nói nhẹ nhàng: Chỉ nói các câu ngắn, cần thiết, không cố nói to hoặc hét.
• Không thì thầm: Thì thầm khiến dây thanh phải căng và ép sát hơn, dễ làm tổn thương vết mổ.
• Giới hạn thời gian nói: Tránh nói chuyện dài, họp hành hoặc gọi điện quá 5 – 10 phút/lần.

Những việc cần tránh để giảm nguy cơ tái phát

• Không ca hát sớm: Hát tạo áp lực lớn lên dây thanh, dễ làm rách vết mổ hoặc để lại sẹo.
• Hạn chế hắng giọng: Nếu cảm giác vướng họng, nên uống một ngụm nước thay vì hắng giọng.
• Tránh ho và khạc nhổ: Có thể gây chảy máu hoặc làm tổn thương vùng vừa phẫu thuật.
• Tránh chất kích thích: Không hút thuốc, hạn chế rượu bia và đồ ăn cay nóng vì dễ kích ứng niêm mạc.

Chăm sóc hỗ trợ giúp dây thanh phục hồi nhanh

• Uống đủ nước: Nên uống khoảng 2 – 2,5 lít/ngày để giữ ẩm và giảm ma sát khi nói.
• Xông hơi hoặc dùng máy tạo ẩm: Giúp làm dịu vùng thanh quản và giảm khô rát.
• Ưu tiên nghỉ ngơi, hạn chế nói nhiều: Có thể cần nghỉ làm 7 – 10 ngày tùy công việc.
• Tránh gắng sức: Không nâng vật nặng hoặc tập luyện cường độ cao trong giai đoạn hồi phục.

Kiểm soát trào ngược dạ dày (GERD/LPR)

• Axit dạ dày có thể làm tổn thương vết mổ, gây viêm và tăng nguy cơ hình thành sẹo hoặc u hạt.
• Không tự ý ngừng thuốc chống trào ngược nếu đang điều trị.
• Tránh ăn quá no, không nằm ngay sau ăn và hạn chế thực phẩm chua, cay, nóng.

Nhìn chung, việc quyết định u thanh quản lành tính có cần phẫu thuật hay không cần dựa trên kích thước khối u và mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn. Nếu bạn đang gặp tình trạng khàn tiếng kéo dài, bạn có thể tham khảo tư vấn chuyên sâu tại Hệ thống Y tế Thu Cúc để có hướng xử lý an toàn, hiệu quả nhất