U dạ dày lành tính có nguy hiểm không?
U dạ dày lành tính có nguy hiểm không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại u, tốc độ phát triển và tình trạng sức khỏe người bệnh. Phần lớn trường hợp đều có diễn tiến chậm và ít đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi, khối u có thể gây khó chịu kéo dài hoặc gây biến chứng tiêu hóa.
1. U dạ dày lành tính có nguy hiểm không?
U dạ dày hình thành khi các tế bào trong niêm mạc hoặc thành dạ dày tăng sinh bất thường. Dựa vào vị trí, u lành dạ dày có thể xuất hiện ở lớp niêm mạc (như polyp, u tuyến) hoặc nằm trong thành dạ dày, thường phát triển từ mô liên kết. Theo cấu trúc mô học, có nhiều dạng khác nhau như u biểu mô, u cơ, u mỡ hoặc u dạng nang.
Vậy u lành dạ dày có nguy hiểm không? Câu trả lời là thường không gây nguy hiểm tức thì vì khối u phát triển chậm, không có khả năng xâm lấn hay di căn như u ác tính. Dù không phải ung thư, các khối u này nếu phát triển lớn vẫn có thể gây ra một số triệu chứng nguy hiểm. Do đó, người bệnh cần được theo dõi định kỳ và xử trí phù hợp để phòng ngừa biến chứng và tránh nhầm lẫn trong chẩn đoán.
2. Các rủi ro có thể gặp với u dạ dày lành tính
Mặc dù không di căn, u lành của dạ dày vẫn có thể gây ra nhiều rủi ro đến sức khỏe của người bệnh nếu khối u phát triển lớn hoặc bị loét. Các biến chứng thường liên quan đến chèn ép, chảy máu và rối loạn tiêu hóa. Cụ thể gồm:
- Xuất huyết tiêu hóa: Khối u có thể làm tổn thương mạch máu hoặc bị loét, gây ra tình trạng nôn ra máu, đi ngoài phân đen và thiếu máu kéo dài.
- Tắc nghẽn tiêu hóa: Nếu u nằm ở gần môn vị và có kích thước lớn, thức ăn khó xuống ruột non, dẫn đến buồn nôn, nôn sau ăn, đầy bụng, khó tiêu.
- Đau bụng: Thường đau âm ỉ vùng thượng vị, có thể tăng lên khi khối u viêm hoặc loét.
- Nguy cơ chuyển ác tính: Một số loại polyp tuyến có khả năng tiến triển thành ung thư nếu không được theo dõi và xử lý sớm.
- Sụt cân, suy dinh dưỡng: Do ăn kém, buồn nôn và hấp thu kém kéo dài.
3. Nguy cơ ác tính hoá của u dạ dày lành tính
U dạ dày lành tính (điển hình như polyp) là những khối mô phát triển nhô lên từ lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc dạ dày và thường được phát hiện khi nội soi tiêu hóa. Phần lớn các trường hợp đều không nguy hiểm, tuy nhiên một số loại, đặc biệt là polyp tuyến (u tuyến) có khả năng xuất hiện loạn sản và tiến triển thành ung thư nếu không theo dõi sát.
Khi tìm hiểu u dạ dày lành tính có nguy hiểm không, điều quan trọng nằm ở loại mô bệnh học. Polyp tăng sản, polyp tuyến đáy vị thường ít nguy cơ hơn. Trong khi đó u tuyến dù hiếm gặp lại có tỷ lệ chuyển ác tính cao nhất nên thường được chỉ định cắt bỏ.
Ung thư dạ dày thường hình thành âm thầm qua nhiều năm. Trước khi trở thành ung thư thực sự, niêm mạc dạ dày có thể trải qua các biến đổi tiền ung thư nhưng hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, việc nội soi, sinh thiết và đánh giá mô học chính xác đóng vai trò then chốt trong việc xác định nguy cơ và định hướng điều trị phù hợp.
4. Khi nào cần can thiệp y tế?
Không phải mọi trường hợp đều phải phẫu thuật, nhưng nhiều người vẫn băn khoăn u dạ dày lành tính có nên mổ không. Thực tế, việc can thiệp (nội soi cắt u hoặc phẫu thuật) chỉ được chỉ định khi xuất hiện các yếu tố nguy cơ rõ ràng. Những trường hợp cần xử lý gồm:
- Có biến chứng: U gây xuất huyết (nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu), đau thượng vị kéo dài hoặc làm tắc nghẽn đường ra của dạ dày khiến người bệnh đầy bụng, nôn ói.
- Kích thước lớn: Những khối u nhỏ dưới 1cm thường được theo dõi định kỳ và chỉ can thiệp khi có thay đổi bất thường. Ngược lại khối u trên 1 – 2 cm hoặc tăng nhanh qua các lần nội soi kiểm tra cần được loại bỏ sớm.
- Nguy cơ ác tính: Kết quả sinh thiết cho thấy có loạn sản, u tuyến hoặc bề mặt u bất thường nghi ngờ ung thư hoá.
- Vị trí dễ gây cản trở: U nằm ở gần môn vị hoặc vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng tiêu hoá.
Để trả lời chính xác u dạ dày lành tính có nguy hiểm không, cần dựa trên kết quả nội soi và chẩn đoán mô bệnh học. Đa số khối u lành tính không đe dọa tính mạng, nhưng vẫn có thể gây đau, xuất huyết hoặc rối loạn tiêu hóa nếu phát triển lớn. Theo dõi định kỳ là cách duy nhất giúp kiểm soát kích thước và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó đưa ra hướng xử trí kịp thời.
