Bị u gan lành tính nên uống thuốc gì?

Khi phát hiện có khối u trong gan, nhiều người thường lo lắng và vội tìm mua thuốc bổ gan hoặc các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng “tiêu u”. Thực tế, phần lớn u gan lành tính không cần điều trị đặc hiệu, nhưng một số trường hợp vẫn phải dùng thuốc hỗ trợ hoặc can thiệp y tế nếu có triệu chứng hay nguy cơ biến chứng. Vậy bị u gan lành tính nên uống thuốc gì và đâu là hướng xử trí đúng để bảo vệ gan an toàn?

1. U gan lành tính có cần điều trị hay cần uống thuốc không?

Đa số khối u gan lành tính không cần điều trị đặc hiệu hay dùng thuốc, tuy nhiên người bệnh vẫn nên theo dõi định kỳ để kiểm soát diễn tiến. Hiện nay, chưa có thuốc Tây y nào được chứng minh có thể làm khối u gan lành tính tan hoàn toàn hoặc biến mất. Vì vậy, hướng xử trí thường được bác sĩ lựa chọn là tái khám định kỳ, kết hợp siêu âm hoặc chụp MRI mỗi 6 – 12 tháng nhằm theo dõi kích thước và đánh giá nguy cơ biến chứng.

Lưu ý, người mắc u gan lành tính nên ngừng thuốc tránh thai đường uống hoặc steroid đồng hóa. Việc dùng testosterone, androgen hoặc estrogen kéo dài có thể làm gan xuất hiện những thay đổi phức tạp, ảnh hưởng đến tiến triển của bệnh.

2. Vì sao u gan nên dừng thuốc tránh thai đường uống hoặc steroid đồng hóa?

U gan lành tính, đặc biệt là u tuyến tế bào gan (adenoma gan), nên dừng thuốc tránh thai đường uống hoặc steroid đồng hóa vì các yếu tố này có thể khiến khối u tăng trưởng nhanh và làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Trước hết, thuốc tránh thai đường uống chứa estrogen có liên quan đến sự hình thành và phát triển của adenoma gan. Khi tiếp tục dùng thuốc, khối u có thể to dần, gây đau tức vùng hạ sườn phải hoặc tăng nguy cơ vỡ u và chảy máu trong ổ bụng. Ngược lại, sau khi ngừng thuốc tránh thai nội tiết, khối u gan thường có thể thu nhỏ lại. Nhiều dữ liệu theo dõi cũng ghi nhận hiệu quả rõ rệt: 98% u tuyến gan ổn định hoặc giảm kích thước sau khi ngừng thuốc tránh thai đường uống và không ghi nhận biến chứng. Điều này cho thấy việc dừng thuốc là bước quan trọng giúp hạn chế can thiệp phẫu thuật ở nhiều trường hợp.

Bên cạnh đó, steroid đồng hóa và hormone sinh dục nam cũng là yếu tố nguy cơ đáng chú ý. Những người sử dụng hormone sinh dục nam (androgen), ví dụ steroid đồng hóa, có nguy cơ phát triển u tuyến gan cao hơn. Không chỉ làm u phát triển lớn nhanh, steroid còn làm tăng nguy cơ biến chứng xuất huyết và đặc biệt là nguy cơ u chuyển dạng ác tính.

Nguy hiểm hơn, steroid có thể thúc đẩy quá trình u tuyến gan tiến triển thành ung thư gan thông qua cơ chế đột biến gen. Cụ thể, steroid có thể thúc đẩy chuyển dạng ác tính của u tuyến gan do đột biến β-catenin xuất hiện sớm và các thay đổi liên quan telomerase ở giai đoạn muộn. Đây là lý do các trường hợp dùng steroid kéo dài thường cần theo dõi chặt và được khuyến cáo ngừng sử dụng càng sớm càng tốt.

3. Trong trường hợp cần thuốc, thì u gan lành tính nên uống thuốc gì?

Không ít người sau khi phát hiện u gan lành tính thường lo lắng và băn khoăn u gan lành tính uống thuốc gì để khối u không phát triển thêm hoặc hạn chế biến chứng. Trên thực tế, phần lớn u gan lành tính không cần điều trị đặc hiệu mà chủ yếu theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc hỗ trợ nhằm bảo vệ gan, cải thiện men gan hoặc kiểm soát triệu chứng.

Thuốc điều trị u gan lành tính theo Tây y

Một số phương pháp và thuốc Tây y có thể được áp dụng trong điều trị hoặc hỗ trợ u gan lành tính gồm:

• Thuyên tắc mạch (Embolization): Thường chỉ định khi u máu gan kích thước lớn hoặc bị vỡ gây chảy máu. Phương pháp này giúp chặn dòng máu nuôi khối u để hạn chế nguy cơ xuất huyết.
• Thuốc điều trị u máu gan ở trẻ sơ sinh: Trường hợp u máu gan lớn có thể gây thông động – tĩnh mạch dẫn đến suy tim hoặc rối loạn đông máu. Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chẹn beta, corticosteroid toàn thân hoặc một số liệu pháp điều hòa miễn dịch khác.
• Thuốc hạ men gan: Nếu người bệnh có tình trạng tăng men gan, bác sĩ có thể dùng các thuốc như Silymarin hoặc L-ornithine L-aspartate để hỗ trợ giảm viêm và bảo vệ tế bào gan, từ đó giúp hạ men gan.
• Thuốc bổ gan: Một số nhóm thuốc hoặc sản phẩm hỗ trợ như vitamin nhóm B (B1, B6, B12) và phospholipid có thể được dùng để cải thiện chức năng gan và hỗ trợ tái tạo tế bào gan.

Thuốc điều trị u gan lành tính theo Đông y

Nếu bạn đang muốn biết u gan lành tính nên uống thuốc gì theo hướng thảo dược, có thể tham khảo một số dược liệu thường được sử dụng để hỗ trợ chức năng gan như sau:

• Nấm linh chi: Có tác dụng hỗ trợ bồi bổ gan, tăng sức đề kháng và chống oxy hóa. Linh chi giúp bảo vệ tế bào gan trước các yếu tố gây hại như rượu bia, hóa chất, đồng thời hỗ trợ cải thiện tuần hoàn và hạn chế sự phát triển của khối u lành tính.
• Nghệ (curcumin): Curcumin có đặc tính kháng viêm và hỗ trợ thải độc gan. Dược liệu này giúp giảm tổn thương gan, cải thiện chức năng giải độc và hạn chế tích tụ mỡ trong gan, phù hợp với người bị u gan lành tính kèm gan nhiễm mỡ.
• Cà gai leo: Là dược liệu thường dùng trong các bệnh lý gan như viêm gan, xơ gan. Với u gan lành tính, cà gai leo có thể hỗ trợ bảo vệ tế bào gan, góp phần hạn chế u phát triển và giúp gan phục hồi tốt hơn.

4. Khi nào u gan lành tính cần can thiệp điều trị thay vì uống thuốc?

U gan lành tính thường chỉ cần theo dõi định kỳ, tuy nhiên người bệnh có thể phải can thiệp điều trị như phẫu thuật hoặc thủ thuật xâm lấn thay vì chỉ dùng thuốc nếu rơi vào một số trường hợp sau:

• Khối u phát triển kích thước lớn: U lớn gây chèn ép dẫn đến đau kéo dài hoặc làm ảnh hưởng đến chức năng gan và các cơ quan xung quanh.

• Nguy cơ ác tính hóa: Với một số loại u, đặc biệt là u tuyến gan (adenoma), phẫu thuật thường được khuyến cáo nhằm giảm nguy cơ khối u tiến triển thành ung thư gan.
• Biến chứng cấp tính: Nếu khối u có dấu hiệu dễ vỡ hoặc tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết trong gan, người bệnh cần được can thiệp sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
• Trường hợp nặng: Khi điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả hoặc khối u gây ảnh hưởng nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định cắt bỏ một phần gan, thậm chí cân nhắc ghép gan trong những tình huống đặc biệt.

Tóm lại, hiện nay không có loại thuốc đặc hiệu nào có thể làm tan biến hoàn toàn khối u gan lành tính. Việc u gan lành tính nên uống thuốc gì thực chất là tập trung vào các nhóm thuốc bổ trợ chức năng gan và điều chỉnh lối sống để kiểm soát sự phát triển của u. Quan trọng nhất, bạn cần tuân thủ lịch khám định kỳ để theo dõi kích thước khối u. Đừng tự ý sử dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc, vì chúng có thể vô tình làm tăng gánh nặng cho gan và khiến tình trạng trở nên phức tạp hơn.