Tìm hiểu về chỉ định chụp động mạch vành

Chụp động mạch vành là phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp bác sĩ đánh giá tình trạng hẹp, tắc hoặc bất thường của hệ mạch nuôi tim. Tuy nhiên, không phải ai có đau ngực hay nguy cơ tim mạch cũng cần thực hiện. Chỉ định chụp cần dựa trên triệu chứng, yếu tố nguy cơ và kết quả các thăm dò trước đó để lựa chọn phương pháp phù hợp.

1. Vì sao cần chụp động mạch vành?

1.1. Đánh giá tình trạng mạch máu nuôi tim

Động mạch vành có nhiệm vụ cung cấp máu giàu oxy cho cơ tim. Khi lòng mạch bị thu hẹp do xơ vữa, huyết khối hoặc các bất thường khác, lượng máu đến tim có thể giảm, gây thiếu máu cơ tim, đau thắt ngực, thậm chí nhồi máu cơ tim.

Khó khăn là bệnh động mạch vành không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ. Một số người có đau tức ngực khi gắng sức, nhưng cũng có trường hợp chỉ thấy khó thở, nhanh mệt, hồi hộp hoặc giảm khả năng vận động. Vì vậy, sau khi thăm khám và thực hiện các kiểm tra ban đầu, bác sĩ có thể chỉ định khảo sát động mạch vành nếu nghi ngờ có tổn thương.

Phim chụp động mạch vành cho thấy cấu trúc, hình thái của tim và động mạch.

1.2. Xác định vị trí và mức độ hẹp mạch

Chụp động mạch vành giúp quan sát hình thái hệ mạch nuôi tim, xác định vị trí hẹp, mức độ hẹp hoặc tắc và những bất thường liên quan. Kết quả này là cơ sở để bác sĩ lựa chọn điều trị nội khoa, theo dõi hoặc cân nhắc can thiệp khi cần.

Hiện nay, chụp cắt lớp động mạch vành tim là phương pháp không xâm lấn, sử dụng máy CT kết hợp thuốc cản quang để tái tạo hình ảnh hệ động mạch vành. Kỹ thuật giúp đánh giá lòng mạch, thành mạch và các mảng xơ vữa.

2. Chỉ định chụp động mạch vành như thế nào?

2.1. Người có triệu chứng nghi ngờ bệnh động mạch vành

Những người thường xuyên đau hoặc tức ngực, đặc biệt khi vận động, kèm khó thở, nhanh mệt hoặc giảm khả năng gắng sức nên được khám tim mạch.

Nếu bác sĩ nghi ngờ bệnh động mạch vành nhưng chưa đủ cơ sở chẩn đoán, chụp cắt lớp động mạch vành có thể được cân nhắc để kiểm tra tình trạng hẹp mạch.

Nguy cơ bệnh mạch vành thường cao hơn ở người lớn tuổi, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá, thừa cân béo phì hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm. Tuy nhiên, có yếu tố nguy cơ không đồng nghĩa bắt buộc phải chụp mạch vành. Bác sĩ cần đánh giá tổng thể trước khi đưa ra chỉ định.

2.2. Người mắc hội chứng mạch vành cấp

Chụp động mạch vành có vai trò đặc biệt quan trọng trong các tình huống như nhồi máu cơ tim cấp, đau thắt ngực không ổn định hoặc hội chứng mạch vành cấp.

Chụp mạch vành lúc này giúp xác định vị trí và mức độ tắc nghẽn. Nếu phát hiện tổn thương phù hợp, bác sĩ có thể tiến hành nong mạch, đặt stent để tái thông dòng máu đến cơ tim.

2.3. Đau thắt ngực vẫn kéo dài dù đã điều trị

Người đã được chẩn đoán bệnh động mạch vành nhưng vẫn đau ngực, khó chịu khi vận động hoặc triệu chứng không cải thiện dù đã điều trị nội khoa có thể được chỉ định khảo sát mạch vành chuyên sâu hơn.

Đặc biệt, nếu các thăm dò không xâm lấn cho thấy nguy cơ thiếu máu cơ tim cao hoặc vùng cơ tim bị ảnh hưởng rộng, bác sĩ có thể cân nhắc chụp mạch vành xâm lấn để xác định hướng điều trị.

Chụp động mạch vành có thể được chỉ định trong những trường hợp có đau tức ngực

2.4. Người từng đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu

Sau can thiệp mạch vành, nếu người bệnh xuất hiện đau ngực trở lại, khó thở hoặc có biểu hiện nghi ngờ tái hẹp, bác sĩ có thể chỉ định chụp mạch kiểm tra tình trạng stent, cầu nối mạch vành hoặc phát hiện các tổn thương mới xuất hiện.

2.5. Một số trường hợp đặc biệt cần chụp động mạch vành

Ngoài những nhóm trên, chụp mạch vành có thể được cân nhắc ở người suy tim chưa rõ nguyên nhân, một số trường hợp rối loạn nhịp nguy hiểm, sau ngừng tuần hoàn hoặc phát hiện bất thường mạch vành trên các phương pháp chẩn đoán trước đó.

Người chuẩn bị phẫu thuật tim hoặc một số phẫu thuật lớn nhưng có nguy cơ cao mắc bệnh động mạch vành cũng có thể cần được đánh giá hệ mạch nuôi tim trước khi thực hiện.

Lưu ý, việc chụp mạch vành cần có chỉ định của bác sĩ, người bệnh không nên tự yêu cầu chụp chỉ vì có đau ngực hoặc một vài yếu tố nguy cơ.

3. Cách thực hiện và các lưu ý

3.1. Chụp cắt lớp động mạch vành thực hiện như thế nào?

Khi chụp CT mạch vành, người bệnh nằm trên bàn chụp và được gắn thiết bị theo dõi nhịp tim. Thuốc cản quang thường được tiêm qua đường tĩnh mạch để hệ thống CT ghi nhận rõ hình ảnh mạch máu.

Sau đó, máy tính sẽ tái tạo hình ảnh hệ động mạch vành, giúp bác sĩ đánh giá vị trí mảng xơ vữa và mức độ hẹp lòng mạch.

Trước khi chụp, người bệnh có thể cần kiểm tra chức năng thận, khai báo tiền sử dị ứng thuốc cản quang và thực hiện một số hướng dẫn về ăn uống hoặc sử dụng thuốc theo chỉ định.

Chụp động mạch vành tại Thu Cúc TCI được thực hiện bởi máy chụp CT đa dãy hiện đại và đội ngũ kỹ thuật viên chuyên nghiệp, tận tâm

3.3. Cần lưu ý gì trước khi chụp động mạch vành?

Trước khi chụp, người bệnh cần thông báo với bác sĩ về bệnh thận, dị ứng thuốc cản quang, bệnh tuyến giáp, tình trạng mang thai hoặc nghi ngờ mang thai, các bệnh nền và thuốc đang sử dụng.

Người suy thận nặng, có tiền sử phản ứng nghiêm trọng với thuốc cản quang hoặc đang mắc một số bệnh lý chưa được kiểm soát cần được đánh giá kỹ lợi ích và nguy cơ trước khi thực hiện.

Vì vậy, thay vì tự lựa chọn phương pháp chụp, người có dấu hiệu nghi ngờ bệnh mạch vành nên khám chuyên khoa Tim mạch trước. Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, đánh giá yếu tố nguy cơ và chỉ định các kiểm tra phù hợp.

Tại Thu Cúc TCI, người bệnh có thể thăm khám tim mạch với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, kết hợp hệ thống xét nghiệm, siêu âm tim, điện tâm đồ và chẩn đoán hình ảnh hiện đại. Qua đó, bác sĩ có thể đánh giá nguy cơ bệnh động mạch vành và tư vấn phương pháp kiểm tra phù hợp với từng trường hợp.

Nếu thường xuyên đau tức ngực, khó thở, hồi hộp hoặc có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch, nên chủ động đặt lịch khám tim mạch tại Thu Cúc TCI để được kiểm tra và tư vấn chuyên sâu.