U manh tràng là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

U manh tràng là tổn thương không thường gặp nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa và gây ra nhiều biến chứng nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời. Tùy đặc điểm khối u và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ đánh giá điều trị u manh tràng như thế nào nhằm kiểm soát tổn thương và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

1. Thông tin chung về u manh tràng là gì?

Manh tràng nằm ở phần đầu của đại tràng, thuộc vùng hố chậu phải và tiếp nối với hồi tràng. Bộ phận này đảm nhiệm vai trò tiếp nhận dịch tiêu hóa từ ruột non, đồng thời tham gia hấp thu nước và hình thành phân.

Khi xuất hiện u tại manh tràng, các dấu hiệu ban đầu thường không đặc hiệu nên dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với những vấn đề tiêu hóa thông thường.

U manh tràng có thể bao gồm nhiều dạng tổn thương khác nhau, từ lành tính như polyp, u mỡ, u cơ trơn đến các khối u ác tính, trong đó ung thư manh tràng là tình trạng đáng lưu ý.

Một số khối u phát triển chậm và gần như không gây triệu chứng trong giai đoạn đầu. Khi kích thước tăng dần, u ở manh tràng có thể cản trở lưu thông trong lòng ruột, gây chảy máu tiêu hóa, thiếu máu hoặc tác động đến các cơ quan, mô lân cận:

Khối u nhỏ: Kích thước u manh tràng khoảng 3 – 4 cm thường được phát hiện tình cờ qua nội soi hoặc chụp CT.
Khối u lớn: Kích thước u manh tràng từ 5 – 8 cm có thể gây đau bụng, lồng ruột hoặc bán tắc ruột.

Nếu không được phát hiện và xử trí phù hợp, người bệnh còn có nguy cơ gặp biến chứng u manh tràng và ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.

*U manh tràng sẽ gây biến chứng nếu không điều trị*

2. Nguyên nhân và các yếu tố ảnh hưởng hình thành u manh tràng

Nguyên nhân cụ thể gây u manh tràng hiện vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, sự xuất hiện và phát triển của khối u có thể liên quan đến bất thường trong quá trình tăng sinh tế bào cùng nhiều yếu tố di truyền, bệnh lý và lối sống. Việc nhận diện các yếu tố nguy cơ giúp chủ động theo dõi u manh tràng và thăm khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

2.1. Nguyên nhân hình thành u manh tràng

U manh tràng có thể xuất hiện khi các tế bào tại niêm mạc hoặc mô của manh tràng tăng sinh mất kiểm soát. Một số tế bào bất thường không được cơ thể loại bỏ theo cơ chế thông thường mà tiếp tục tích tụ, từ đó tạo thành khối u.

Quá trình này có thể liên quan đến những thay đổi hoặc đột biến trong vật chất di truyền của tế bào. Tổn thương ban đầu có thể có kích thước nhỏ và chưa gây biểu hiện rõ ràng. Theo thời gian, kích thước u manh tràng có thể tăng lên với tốc độ khác nhau tùy từng trường hợp.

2.2. Các yếu tố cộng hưởng hình thành u manh tràng

Một số yếu tố có thể liên quan đến nguy cơ xuất hiện u manh tràng hoặc các bệnh lý u thuộc đại tràng, bao gồm:

Tiền sử viêm đường ruột: Tình trạng viêm kéo dài có thể gây tổn thương niêm mạc và làm thay đổi môi trường tế bào tại đại tràng.
Yếu tố gia đình và di truyền: Người có người thân mắc ung thư đại trực tràng hoặc một số hội chứng di truyền liên quan có thể thuộc nhóm nguy cơ cao hơn và cần được tầm soát theo khuyến nghị.
Đái tháo đường và kháng insulin: Các rối loạn chuyển hóa này có thể liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh lý đại trực tràng.
Chế độ ăn uống không cân đối: Ăn nhiều chất béo, thịt chế biến sẵn nhưng thiếu rau xanh, trái cây và chất xơ có thể làm tăng nguy cơ bệnh lý đại trực tràng.
Hút thuốc và sử dụng rượu bia: Những thói quen này có thể tác động bất lợi đến sức khỏe đường tiêu hóa và làm tăng nguy cơ một số bệnh lý ung thư.
Ít vận động: Lối sống thiếu hoạt động thể chất có liên quan đến nguy cơ gia tăng nhiều bệnh mạn tính, trong đó có bệnh lý đại trực tràng.
Tiếp xúc với bức xạ hoặc một số hóa chất: Tiền sử tiếp xúc kéo dài với các tác nhân này có thể gây tổn thương tế bào và làm phát sinh những thay đổi bất thường.

3. Điều trị u manh tràng như thế nào?

Phác đồ điều trị u manh tràng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại u, giai đoạn bệnh, mức độ xâm lấn, tình trạng di căn, biến chứng và sức khỏe tổng thể của người bệnh.

Với khối u ác tính, điều trị thường kết hợp giữa phẫu thuật và các phương pháp nội khoa nhằm kiểm soát bệnh, hạn chế tái phát hoặc di căn.

3.1. Điều trị u manh tràng bằng phương pháp nội khoa

Hóa trị có thể được chỉ định khi khối u không phù hợp để phẫu thuật, bệnh đã tiến triển hoặc cần kiểm soát nguy cơ tái phát, di căn.

Một số thuốc có thể được sử dụng tùy từng trường hợp gồm Cetuximab, Bevacizumab, FOLFOXIRI, Ramucirumab, Aflibercept… Việc lựa chọn thuốc và phác đồ cần dựa trên đặc điểm khối u, giai đoạn bệnh và đáp ứng điều trị.

3.2. Điều trị ngoại khoa

Phẫu thuật u manh tràng là phương pháp điều trị chủ yếu đối với nhiều trường hợp ung thư manh tràng còn khả năng can thiệp triệt căn. Mục tiêu là loại bỏ khối u cùng phần mô bị ảnh hưởng, nạo vét hạch vùng và tái lập lưu thông đường tiêu hóa.

Tùy giai đoạn, phương pháp phẫu thuật có thể được lựa chọn như:

Giai đoạn 0 và một số trường hợp giai đoạn I: Nếu tổn thương còn khu trú, chưa xâm lấn sâu hoặc chưa có bằng chứng xâm nhập mạch máu, bạch huyết, thần kinh, bác sĩ có thể cân nhắc cắt polyp hoặc loại bỏ tổn thương qua nội soi. Trường hợp diện cắt còn tế bào bất thường hoặc tổn thương chưa được lấy hết có thể cần cắt rộng hơn.
Giai đoạn I: Người bệnh có thể được chỉ định cắt đoạn đại tràng chứa khối u kết hợp vét hạch vùng, tùy vị trí và đặc điểm tổn thương.
Giai đoạn II và III: Phẫu thuật cắt đại tràng theo vị trí khối u thường được xem xét, đồng thời nạo vét hạch. Sau phẫu thuật, một số trường hợp có thể cần hóa trị bổ trợ nhằm giảm nguy cơ bệnh tái phát.

*Điều trị u manh tràng ngoại khoa cần dựa trên giai đoạn bệnh*

Nhìn chung, u manh tràng cần được phát hiện và đánh giá sớm để xác định tính chất tổn thương, mức độ tiến triển và nguy cơ biến chứng. Khi có biểu hiện bất thường như đau bụng kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, phân bất thường hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị u manh tràng phù hợp, giúp kiểm soát bệnh và cải thiện tiên lượng.