Polyp thực quản là gì và tình trạng này có nguy hiểm không?

Polyp thực quản là một tổn thương thường được phát hiện tình cờ qua nội soi, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về mức độ nguy hiểm của nó. Các biến chứng polyp thực quản có thể xuất hiện âm thầm hoặc chỉ biểu hiện khi polyp đã phát triển đến kích thước đáng kể. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám, chẩn đoán và điều trị phù hợp để hạn chế nguy cơ biến chứng và theo dõi các bất thường nếu có.

1. Polyp thực quản là gì?

Polyp thực quản là khối mô phát triển bất thường từ lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc của thực quản (ống dẫn thức ăn từ miệng xuống dạ dày). Polyp có thể có cuống hoặc dạng dẹt, bám trên bề mặt niêm mạc. Phần lớn các trường hợp lành tính và thường ít gặp hơn polyp dạ dày, đại tràng.

Một số dạng polyp thực quản thường gặp gồm polyp xơ mạch có cuống, polyp dạng nhú và polyp viêm hoặc tăng sản. Tổn thương có thể liên quan đến tình trạng kích thích niêm mạc kéo dài, chẳng hạn trào ngược dạ dày – thực quản.

2. Các dấu hiệu giúp chẩn đoán polyp thực quản?

Kích thước polyp thực quản có ảnh hưởng đến biểu hiện lâm sàng. Trong những giai đoạn đầu tiên khi bệnh mới hình thành, phần lớn người bệnh hoàn toàn không nhận thấy bất kỳ sự thay đổi bất thường nào trong cơ thể. Bệnh nhân vẫn có thể nhai nuốt và sinh hoạt bình thường.

Tuy nhiên, khi khối thịt thừa lớn dần lên, nó sẽ thu hẹp không gian bên trong đường dẫn thức ăn, gây ra các biểu hiện sau:

• Hiện tượng nuốt vướng, nuốt nghẹn: Ban đầu, bệnh nhân cảm thấy thức ăn đặc như thịt, cơm hay bánh mì dường như bị mắc kẹt lại ở vùng ngực sau khi nuốt. Khi tình trạng nặng hơn, ngay cả việc uống nước lọc hay ăn súp cũng trở nên khó khăn.

• Đau tức vùng ngực: Khối thịt thừa khi bị cọ xát liên tục bởi thức ăn đi qua có thể bị trầy xước, dẫn đến những cơn đau âm ỉ hoặc nhói ở vùng xương ức trong lúc ăn.

• Ợ nóng và trào ngược thức ăn: Do đường đi bị tắc nghẽn, thức ăn chưa kịp trôi xuống dạ dày sẽ có xu hướng bị cơ thể đẩy ngược lên vùng cổ họng, mang theo vị chua và mùi hôi khó chịu.

Để xác định chính xác nguyên nhân, các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa sẽ thực hiện phương pháp nội soi tiêu hóa. Việc đánh giá kích thước polyp thực quản thông qua ống nội soi mềm có gắn camera là bước vô cùng quan trọng. Đồng thời, qua camera, bác sĩ dễ dàng xác nhận xem đây có chính xác là bệnh polyp thực quản hay không. Việc lấy một mẫu mô nhỏ (sinh thiết) lúc nội soi cũng sẽ được tiến hành nhằm phân tích dưới kính hiển vi để đưa ra kết luận chuẩn xác nhất.

3. Polyp thực quản có nguy hiểm không?

Khi phát hiện khối u hoặc khối thịt dư ở thực quản, nhiều người lo lắng về nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, phần lớn polyp thực quản là lành tính, không phải ung thư và không di căn đến các cơ quan khác.

Dù mang bản chất lành tính, nhưng nếu chần chừ không chịu thăm khám, người bệnh hoàn toàn có thể phải đối mặt với vô vàn các biến chứng polyp thực quản vô cùng nghiêm trọng:

• Tình trạng suy dinh dưỡng và sụt cân: Cảm giác nghẹn ứ, đau rát mỗi khi nhai nuốt sẽ nhanh chóng khiến bệnh nhân sinh ra tâm lý chán ăn. Việc ăn uống kém kéo dài dẫn đến cơ thể suy nhược, gầy mòn và mất sức đề kháng tự nhiên.

• Hiện tượng chảy máu mạn tính: Khối u lồi rất dễ bị tổn thương bề mặt khi thức ăn cứng ma sát qua. Quá trình rỉ máu kéo dài nhiều ngày sẽ dẫn đến bệnh lý thiếu máu, khiến bệnh nhân mệt mỏi triền miên, da xanh xao và đi ngoài ra phân đen.

Dù tỷ lệ rất thấp, một số ít trường hợp vẫn tiềm ẩn nguy cơ liên quan đến tế bào tiền ung thư. Chính vì vậy, để chủ động ngăn chặn mọi biến chứng polyp thực quản nguy hiểm có thể ập đến, việc đi khám tầm soát sớm và can thiệp y tế kịp thời là điều bắt buộc.

4. Điều trị polyp thực quản bằng cách nào?

Việc điều trị polyp thực quản phụ thuộc vào kích thước, vị trí, triệu chứng và kết quả sinh thiết.

Trường hợp khối u nhỏ:

• Đối với khối u lồi kích cỡ nhỏ vài milimet, chưa gây khó chịu, bác sĩ có thể chưa yêu cầu cắt bỏ ngay.

• Ưu tiên lập kế hoạch theo dõi polyp thực quản định kỳ hàng năm qua nội soi để kiểm soát tốc độ phát triển.

Trường hợp xuất hiện triệu chứng hoặc khối u phát triển to:

• Bác sĩ sẽ lập tức tiến hành điều trị polyp thực quản bằng các thủ thuật chuyên khoa.

• Cắt bỏ qua nội soi: Là phương pháp an toàn và hiệu quả nhất hiện nay. Bác sĩ đưa thòng lọng dây kim loại qua ống nội soi, thít chặt phần cuống khối u và dùng dòng điện nhẹ để cắt đứt, cầm máu ngay lập tức. Bệnh nhân được gây mê nhẹ nhàng nên hoàn toàn không đau đớn.

Trường hợp phức tạp:

• Khối u lồi có chân bám rộng hoặc xâm lấn sâu sẽ có chỉ định phẫu thuật polyp thực quản bằng phương pháp mổ hở hoặc mổ nội soi qua ổ bụng.

• Đây là cuộc đại phẫu đòi hỏi nằm viện dài ngày để phục hồi.

• Mỗi ca phẫu thuật polyp thực quản bắt buộc phải do chuyên gia giàu kinh nghiệm thực hiện để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Chăm sóc và theo dõi sau can thiệp:

• Sau khi điều trị polyp thực quản thành công, bệnh nhân cần ăn thức ăn mềm, lỏng (cháo, súp) trong vài ngày đầu.

• Kiêng tuyệt đối thức ăn cứng, gia vị cay nóng và rượu bia để niêm mạc tự chữa lành.

• Duy trì lịch trình theo dõi polyp thực quản định kỳ sau can thiệp nhằm đảm bảo bệnh không tái phát.

Như vậy, mặc dù phần lớn polyp thực quản lành tính và không gây triệu chứng, nhưng các biến chứng polyp thực quản vẫn có thể xảy ra nếu không được theo dõi và xử lý đúng cách. Việc phát hiện sớm và cắt bỏ polyp qua nội soi là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa các biến chứng cũng như giảm thiểu nguy cơ ung thư thực quản về sau. Vì vậy, nếu bạn được chẩn đoán có polyp thực quản, hãy tuân thủ lịch nội soi định kỳ và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để có hướng xử lý phù hợp nhất.