Ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì? Cách xử trí đúng và an toàn

Ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì là vấn đề nhiều người quan tâm khi xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần dùng thuốc và việc tự ý sử dụng thuốc có thể không phù hợp với nguyên nhân gây bệnh. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu ngộ độc thực phẩm nên uống thuốc gì, khi nào cần điều trị tại nhà và dấu hiệu nào cần đi khám sớm.

1. Ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì để giảm triệu chứng?

Khi tìm hiểu ngộ độc thực phẩm có nên uống thuốc không hay ngộ độc thực phẩm dùng thuốc gì, nhiều người thường nghĩ ngay đến thuốc cầm tiêu chảy, thuốc chống nôn hoặc kháng sinh. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần dùng thuốc. Với phần lớn ca ngộ độc thực phẩm nhẹ, điều quan trọng nhất là bù đủ nước và chất điện giải, nghỉ ngơi và theo dõi diễn biến triệu chứng. CDC và NHS đều nhấn mạnh nguy cơ mất nước do tiêu chảy, nôn ói và vai trò của dung dịch bù nước điện giải trong xử trí.

1.1. Bù nước và điện giải là ưu tiên hàng đầu

Nếu bị tiêu chảy hoặc nôn, người bệnh nên uống từng ngụm nhỏ nhưng thường xuyên. Dung dịch oresol (ORS) có thể được sử dụng theo đúng hướng dẫn pha và liều lượng trên sản phẩm để bổ sung nước, glucose và các chất điện giải bị mất. Trường hợp tiêu chảy nhiều, bù nước điện giải càng có ý nghĩa trong phòng ngừa mất nước.

Do đó, với câu hỏi bị ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì, câu trả lời không phải lúc nào cũng là một loại thuốc. Nếu triệu chứng nhẹ, việc uống đủ nước và ORS có thể là biện pháp quan trọng nhất.

*Ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì là băn khoăn của nhiều người*

1.2. Thuốc giảm tiêu chảy có thể dùng trong một số trường hợp

Người lớn hoặc trẻ từ độ tuổi phù hợp có thể được dược sĩ hoặc bác sĩ tư vấn thuốc giảm tiêu chảy như loperamide để giảm triệu chứng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, không nên tự ý sử dụng khi có sốt cao hoặc phân có máu, bởi thuốc làm giảm nhu động ruột có thể khiến một số tình trạng nhiễm trùng diễn biến bất lợi.

Vì vậy, khi thắc mắc ngộ độc thức ăn uống thuốc gì, người bệnh không nên chỉ dựa vào triệu chứng tiêu chảy để tự mua thuốc. Đặc biệt, trẻ nhỏ cần được bác sĩ hoặc dược sĩ hướng dẫn trước khi sử dụng thuốc cầm tiêu chảy.

1.3. Có thể dùng thuốc giảm đau, hạ sốt khi cần

Nếu người bệnh đau nhức hoặc khó chịu, một số thuốc như paracetamol có thể được sử dụng trong trường hợp phù hợp và đúng liều. Tuy nhiên, cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, đặc biệt ở trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc khác.

2. Những loại thuốc nào không nên tự ý dùng khi bị ngộ độc thực phẩm?

Khi bị ngộ độc thực phẩm, không nên tự ý dùng thuốc để cắt nhanh các triệu chứng. Một số nhóm cần đặc biệt thận trọng gồm:

Thuốc cầm tiêu chảy: Không nên tự dùng khi tiêu chảy kèm sốt cao hoặc phân có máu vì có thể làm tình trạng nhiễm trùng diễn biến bất lợi.
Kháng sinh: Không phải mọi trường hợp ngộ độc thực phẩm đều cần kháng sinh. Chỉ sử dụng khi bác sĩ xác định có chỉ định.
Thuốc chống nôn: Không nên tự ý dùng, đặc biệt với trẻ nhỏ. Nếu nôn liên tục, không thể uống nước, cần đi khám để tránh mất nước.
Thuốc chứa bismuth: Cần dùng đúng đối tượng và theo hướng dẫn, không tự ý sử dụng cho trẻ nhỏ.

Với trường hợp nhẹ, bù nước và điện giải là ưu tiên quan trọng. Nếu có tiêu chảy ra máu, sốt cao, nôn liên tục hoặc dấu hiệu mất nước thì nên đi khám sớm.

*Khi bị ngộ độc thực phẩm, không nên tự ý dùng thuốc để cắt nhanh các triệu chứng*

3. Ngộ độc thực phẩm nên làm gì ngoài việc uống thuốc?

Không phải trường hợp ngộ độc thực phẩm nào cũng cần dùng thuốc. Bên cạnh điều trị theo hướng dẫn, người bệnh nên chú ý những việc sau:

Bù nước và điện giải: Uống nước từng ngụm nhỏ, thường xuyên. Nếu tiêu chảy hoặc nôn nhiều, có thể sử dụng dung dịch oresol (ORS) đúng hướng dẫn để bổ sung nước và điện giải. Đây là biện pháp quan trọng nhất để phòng mất nước.
Ăn uống phù hợp: Khi hết nôn và bắt đầu có cảm giác thèm ăn, có thể ăn trở lại theo khả năng. Không nhất thiết phải nhịn ăn hoặc kiêng khem quá mức. Nên hạn chế đồ nhiều dầu mỡ, caffeine và thực phẩm quá nhiều đường nếu chúng làm tiêu chảy nặng hơn.
Nghỉ ngơi và theo dõi: Nghỉ ngơi, đồng thời chú ý số lần nôn, tiêu chảy, lượng nước tiểu và các dấu hiệu mất nước.
Giữ vệ sinh: Rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh và trước khi chế biến hoặc ăn uống để hạn chế lây lan tác nhân gây bệnh.

Nếu tiêu chảy ra máu, sốt cao, nôn liên tục không thể uống nước, đau bụng dữ dội hoặc có dấu hiệu mất nước, người bệnh nên đi khám sớm.

4. Dấu hiệu ngộ độc thực phẩm cần đi khám ngay

Phần lớn trường hợp ngộ độc thực phẩm nhẹ có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, người bệnh nên đi khám ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

Tiêu chảy ra máu, phân đen hoặc có mủ.
Sốt cao, đặc biệt trên 39°C.
Nôn nhiều, không thể uống hoặc giữ được nước.
Đau bụng dữ dội hoặc đau tăng dần.
Tiêu chảy kéo dài trên 3 ngày hoặc đi ngoài nhiều lần trong ngày.
Dấu hiệu mất nước như khát nhiều, khô miệng, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, chóng mặt hoặc choáng khi đứng lên.
Lú lẫn, yếu nhiều, rối loạn ý thức hoặc xuất hiện tê bì, yếu cơ, nhìn mờ. Đây có thể là dấu hiệu biến chứng nghiêm trọng cần được xử trí sớm.

Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch nên được thăm khám sớm hơn nếu xuất hiện triệu chứng ngộ độc thực phẩm.

*Phần lớn trường hợp ngộ độc thực phẩm nhẹ có thể tự cải thiện*

5. Cách phòng ngừa ngộ độc thực phẩm

Phòng ngừa ngộ độc thực phẩm chủ yếu bắt đầu từ khâu lựa chọn, chế biến, bảo quản và sử dụng thực phẩm. Một số nguyên tắc đơn giản có thể áp dụng hằng ngày:

Rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chế biến, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Tách riêng thực phẩm sống và chín, sử dụng dao, thớt riêng nếu có thể để hạn chế lây nhiễm chéo.
Nấu chín kỹ thực phẩm, đặc biệt là thịt, gia cầm, trứng, hải sản; không ăn thực phẩm sống hoặc chưa chín kỹ.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Không để thức ăn đã nấu ở nhiệt độ phòng quá lâu; nhanh chóng làm lạnh những thực phẩm cần bảo quản lạnh.
Rửa sạch rau củ quả trước khi ăn hoặc chế biến, nhất là những loại dùng trực tiếp.
Sử dụng nước sạch và thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, kiểm tra hạn sử dụng trước khi dùng.
Giữ vệ sinh khu vực bếp và dụng cụ nấu ăn, thường xuyên vệ sinh bề mặt tiếp xúc với thực phẩm.

Thực hiện tốt các nguyên tắc giữ sạch – tách riêng – nấu chín – bảo quản đúng cách giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh do thực phẩm. Đây cũng là những nguyên tắc an toàn thực phẩm được WHO và CDC khuyến nghị.

Tóm lại, khi băn khoăn ngộ độc thực phẩm uống thuốc gì, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh, khi chưa xác định nguyên nhân. Trước hết, cần bù đủ nước và điện giải, nghỉ ngơi, theo dõi triệu chứng. Nếu nôn ói liên tục, tiêu chảy nhiều, sốt cao, đau bụng dữ dội, đi ngoài ra máu hoặc có dấu hiệu mất nước, cần đi khám sớm để được xử trí phù hợp.