Loạn sản niêm mạc dạ dày nội soi có thấy không?
Nhiều người chỉ chú ý khi đã xuất hiện ung thư dạ dày, nhưng trên thực tế bệnh thường trải qua giai đoạn tiền ung thư như loạn sản niêm mạc dạ dày. Đây là tổn thương cần được phát hiện sớm để theo dõi và xử trí kịp thời. Vậy loạn sản dạ dày là gì, nội soi có phát hiện được không và vì sao vẫn có thể bị bỏ sót?
1. Loạn sản niêm mạc dạ dày là gì?
Theo National Library of Medicine, loạn sản niêm mạc dạ dày là tình trạng các tế bào biểu mô niêm mạc dạ dày xuất hiện biến đổi tân sinh bất thường nhưng chưa xâm lấn sâu xuống các lớp bên dưới. Khác với tăng sản niêm mạc dạ dày lành tính, đây được xem là tổn thương tiền ung thư quan trọng, có nguy cơ tiến triển thành ung thư dạ dày nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời.
Trong y khoa, tình trạng này còn được gọi là loạn sản biểu mô dạ dày. Tế bào tại vùng tổn thương có thể thay đổi về hình dạng, cấu trúc và cách sắp xếp so với niêm mạc bình thường.
Về hình thái tổn thương:
- Nếu tổn thương phẳng hoặc lõm nhẹ, thuật ngữ thường dùng là loạn sản dạ dày.
- Nếu tổn thương nhô lên khỏi bề mặt niêm mạc, có thể được gọi là u tuyến hoặc loạn sản tuyến dạ dày.
Dù tên gọi có thể khác nhau tùy hình thái nội soi, bản chất đây đều là các tổn thương bất thường của niêm mạc dạ dày cần được đánh giá cẩn thận vì có khả năng tiến triển ác tính theo thời gian.
2. Loạn sản niêm mạc dạ dày nội soi có thấy không?
Câu trả lời là có thể phát hiện qua nội soi, và đây là phương pháp quan trọng giúp nhận diện sớm loạn sản niêm mạc dạ dày. Trên thực tế, theo Canadian Cancer Society, nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi người bệnh nội soi dạ dày vì đau bụng, đầy hơi, viêm dạ dày hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Trong quá trình nội soi đường tiêu hóa trên, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản – dạ dày – tá tràng để tìm các vùng bất thường nghi ngờ loạn sản như:
- Niêm mạc đổi màu so với vùng xung quanh
- Bề mặt gồ nhẹ, phẳng hoặc lõm bất thường
- Mất cấu trúc niêm mạc bình thường
- Ranh giới tổn thương không đều
- Hệ mạch máu niêm mạc thay đổi
Tuy nhiên, chỉ quan sát bằng mắt thường chưa đủ để khẳng định chẩn đoán. Khi phát hiện vùng nghi ngờ, bác sĩ thường sẽ sinh thiết trong lúc nội soi để lấy mẫu mô xét nghiệm, từ đó xác định có phải loạn sản dạ dày hay không và đánh giá mức độ tổn thương.
Ngoài nội soi thông thường, một số kỹ thuật hỗ trợ như nội soi nhuộm màu hoặc nội soi tăng cường hình ảnh cũng giúp làm nổi bật vùng niêm mạc bất thường, từ đó nâng cao khả năng phát hiện các tổn thương nhỏ hoặc kín đáo. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng với những trường hợp loạn sản tuyến dạ dày ở giai đoạn sớm.
3. Vì sao nội soi dễ bỏ sót loạn sản dạ dày?
Dù nội soi là phương pháp quan trọng trong phát hiện loạn sản niêm mạc dạ dày, nhưng trên thực tế tổn thương này vẫn có thể bị bỏ sót nếu quá trình thăm khám chưa đạt chất lượng tối ưu.
Nguyên nhân đầu tiên là loạn sản dạ dày thường có hình ảnh rất kín đáo. Tổn thương có thể chỉ là những vùng niêm mạc đổi màu nhẹ, mảng xám trắng nhỏ, bề mặt không đều hoặc mất nếp niêm mạc nhẹ nên dễ nhầm với viêm dạ dày thông thường.
Bên cạnh đó, thời gian quan sát quá ngắn cũng làm giảm khả năng phát hiện. Các nghiên cứu cho thấy những ca nội soi được quan sát kỹ, thời gian đủ lâu sẽ có tỷ lệ phát hiện tổn thương tiền ung thư và ung thư sớm cao hơn rõ rệt.
Ngoài ra, nội soi ánh sáng trắng thông thường đôi khi có độ chính xác hạn chế với các tổn thương nhỏ hoặc phẳng. Những biến đổi như dị sản ruột, teo niêm mạc hay loạn sản tuyến dạ dày có thể khó nhận biết nếu không sử dụng công nghệ tăng cường hình ảnh. Kinh nghiệm của bác sĩ nội soi, chất lượng làm sạch niêm mạc và việc khảo sát đầy đủ toàn bộ dạ dày cũng là các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phát hiện sớm tổn thương.
4. Làm sao để tăng khả năng phát hiện loạn sản qua nội soi?
Chính vì các tổn thương nhỏ, phẳng hoặc chỉ biến đổi rất kín đáo dễ bị bỏ sót trên nội soi ánh sáng trắng thông thường, nên ngoài tay nghề bác sĩ và quy trình nội soi chuẩn, công nghệ hình ảnh hiện đại là yếu tố then chốt giúp nâng cao khả năng phát hiện sớm.
Thực tế, tình trạng “bỏ sót ung thư ống tiêu hóa” vẫn có thể xảy ra, tức là lần nội soi trước không phát hiện tổn thương nhưng trong vòng 3 năm sau lại chẩn đoán ung thư. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bỏ sót ung thư tiêu hóa trên khoảng 6 – 11,3%, trong khi polyp đại trực tràng có thể bị bỏ sót tới 20 – 47%. Nguyên nhân phổ biến gồm tổn thương quá nhỏ, kinh nghiệm bác sĩ và chất lượng chuẩn bị trước nội soi chưa tốt. Trong đó, tổn thương nhỏ là nguyên nhân hàng đầu.
Tại Thu Cúc TCI, công nghệ nội soi siêu phóng đại cấp độ tế bào – Endocyto 520x, lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam và duy nhất hiện nay bởi TCI, giúp tăng khả năng nhận diện các tổn thương rất sớm. Hệ thống có thể phóng đại hình ảnh tới 520 lần, hỗ trợ quan sát bất thường ngay ở cấp độ tế bào, phát hiện các vùng loạn sản rất nhỏ hoặc phẳng mà nội soi thông thường dễ bỏ qua.
Nhờ đó, Endocyto 520x giúp tăng độ chính xác chẩn đoán, định hướng sinh thiết chính xác hơn, giảm sinh thiết không cần thiết và nâng cao cơ hội phát hiện sớm bất thường tiêu hóa trước khi tiến triển nặng hơn.
Loạn sản niêm mạc dạ dày là tổn thương tiền ung thư cần được phát hiện sớm để theo dõi và xử trí kịp thời. Nội soi định kỳ tại cơ sở uy tín, đặc biệt với công nghệ Endocyto 520x tại Thu Cúc TCI, giúp quan sát bất thường ở cấp độ tế bào, tăng khả năng phát hiện sớm và giảm nguy cơ bỏ sót tổn thương nhỏ. Chủ động kiểm tra sớm là cách hiệu quả để bảo vệ sức khỏe dạ dày lâu dài.
