Đầy bụng khó tiêu uống men tiêu hóa được không? Giải đáp chi tiết

Sau những bữa ăn quá no, nhiều dầu mỡ hoặc khi hệ tiêu hóa “quá tải”, nhiều người xuất hiện cảm giác đầy bụng, chướng hơi, khó tiêu. Không ít người tìm đến men tiêu hóa với mong muốn giảm bớt tình trạng khó chịu này. Tuy nhiên, đầy bụng khó tiêu uống men tiêu hóa được không, và liệu cách này có thực sự an toàn trong mọi trường hợp?

1. Đầy bụng khó tiêu uống men tiêu hóa được không?

Enzyme tiêu hóa tự nhiên giúp phân giải thức ăn thành các phân tử nhỏ để cơ thể hấp thụ dưỡng chất. Các cơ quan như miệng, dạ dày và ruột non, tuyến tụy đều sản xuất những enzyme nhất định để hỗ trợ quá trình này. Trong đó phần lớn enzyme tiêu hóa được tiết ra từ tuyến tụy vào ruột non khi thức ăn di chuyển đến đây.

Theo Harvard Health (Hoa Kỳ), các thực phẩm chức năng bổ sung enzyme tiêu hóa được cho là có thể giúp giảm các triệu chứng khó chịu ở bụng như đầy hơi, chướng bụng và rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, trong một số trường hợp đầy bụng, khó tiêu, bạn có thể sử dụng men tiêu hóa để hỗ trợ cải thiện triệu chứng.

Tuy nhiên, men tiêu hóa nên được sử dụng khi các triệu chứng xuất phát từ tình trạng thiếu hụt enzyme tiêu hóa. Ví dụ với trường hợp ruột non không sản xuất đủ enzyme lactase, cơ thể sẽ gặp khó khăn trong việc tiêu hóa lactose – loại đường có trong sữa và các sản phẩm từ sữa. Điều này dẫn đến đầy hơi, chướng bụng và tiêu chảy. Khi đó, việc bổ sung men lactase có thể giúp người không dung nạp lactose giảm triệu chứng khi uống sữa.

2. Khi nào đầy bụng nên uống men tiêu hóa?

Theo Women’s Health Network, men tiêu hóa có thể được sử dụng trong các trường hợp sau:

2.1. Ăn quá no, ăn nhiều đạm – chất béo khó tiêu

Sau bữa ăn nhiều thịt, đồ chiên rán hoặc ăn quá nhanh, hệ tiêu hóa phải hoạt động quá tải, dễ gây chướng bụng. Lúc này, bổ sung enzym tiêu hóa có thể giúp phân giải thức ăn tốt hơn, giảm cảm giác nặng bụng.

2.2. Rối loạn tiêu hóa do thiếu men

Một số người có tình trạng giảm tiết enzym tạm thời sau tiêu chảy, viêm ruột hoặc rối loạn tiêu hóa. Khi đó, bổ sung men tiêu hóa trong thời gian ngắn có thể hỗ trợ cải thiện triệu chứng. Tuy nhiên, việc sử dụng nên có tư vấn y tế, đặc biệt ở trẻ em.

2.3. Không dung nạp thực phẩm 

Người không dung nạp lactose có thể bị đầy bụng, tiêu chảy khi uống sữa. Trường hợp này, enzyme lactase có thể giúp cải thiện triệu chứng.

3. Khi nào đầy bụng không nên uống men tiêu hóa?

Không phải mọi tình trạng chướng bụng đều do thiếu men. Nếu dùng sai, men tiêu hóa không những không hiệu quả mà còn có thể che lấp triệu chứng bệnh lý.

3.1. Đầy bụng do tăng acid dạ dày

Nếu nguyên nhân gây đầy hơi, chướng bụng là do thừa acid dịch vị, người bệnh thường được chỉ định:

• Thuốc kháng acid (Maalox Plus, Phosphalugel, Pepsane…)
• Thuốc kháng thụ thể H2 (ranitidin, famotidin…)
• Thuốc ức chế bơm proton (omeprazole, lansoprazole…)

Trong những trường hợp này, vấn đề chính là rối loạn tiết acid, không phải thiếu enzyme tiêu hóa. Vì vậy, dùng men tiêu hóa sẽ không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ.

3.2. Đầy bụng do rối loạn tiết acid dạ dày mạn tính

Ở người bị viêm dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc loét dạ dày, triệu chứng đầy bụng thường liên quan đến tình trạng viêm và tăng tiết acid kéo dài.

Khi đó, điều trị tập trung vào:

• Giảm tiết acid
• Bảo vệ niêm mạc dạ dày
• Kiểm soát tình trạng viêm nhiễm

3.3. Đầy bụng do rối loạn vận động dạ dày

Trong trường hợp dạ dày co bóp kém, thức ăn lưu lại lâu gây chướng bụng, bác sĩ thường chỉ định các thuốc điều hòa nhu động ruột để cải thiện triệu chứng. Nguyên nhân lúc này là rối loạn co bóp, không phải thiếu enzyme, nên men tiêu hóa không phải giải pháp chính.

3.4. Không có bằng chứng thiếu hụt enzyme

Men tiêu hóa chỉ thực sự cần thiết khi cơ thể thiếu hụt enzyme. Nếu tự ý sử dụng kéo dài trong khi chức năng tiêu hóa vẫn bình thường, có thể dẫn đến:

• Lệ thuộc vào thuốc
• Giảm dần khả năng tự bài tiết enzyme của cơ thể

Vì vậy, không nên dùng men tiêu hóa thường xuyên chỉ để “phòng ngừa” đầy bụng.

3.5. Đầy bụng kéo dài chưa rõ nguyên nhân

Nếu tình trạng đầy hơi, chướng bụng kéo dài nhiều ngày kèm đau dữ dội, buồn nôn sụt cân nhưng không rõ nguyên nhân thì người bệnh không nên tự ý sử dụng men tiêu hóa. Lúc này cần thăm khám bác sĩ để được chẩn đoán và đưa ra chỉ định điều trị cụ thể.

4. Cách uống men tiêu hóa đúng cách khi bị đầy bụng khó tiêu

Có thể cân nhắc sử dụng men tiêu hóa khi xác định tình trạng đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu liên quan đến thiếu hụt hoặc rối loạn tiết enzyme tiêu hóa. Thường dùng nhất là các chế phẩm chứa enzyme tụy như alipase, festal, pancrelase, neopeptine. Những thuốc này nên được uống ngay trước bữa ăn hoặc trong bữa ăn để enzyme phát huy hiệu quả phân giải thức ăn tốt hơn.

Với câu hỏi đầy bụng khó tiêu uống men tiêu hóa được không, câu trả lời là có thể. Tuy nhiên, việc sử dụng cần dựa trên nguyên nhân cụ thể gây triệu chứng. Men tiêu hóa có thể hỗ trợ khi đầy bụng do ăn quá no, khó tiêu tạm thời hoặc thiếu hụt enzyme. Ngược lại, nếu tình trạng này liên quan đến tăng acid dạ dày, viêm loét, trào ngược hoặc rối loạn vận động tiêu hóa, men tiêu hóa không phải lựa chọn phù hợp.