Đau dạ dày mãn tính nguy hiểm không?

Dạ dày mãn tính thường là tình trạng niêm mạc dạ dày bị viêm kéo dài, trong đó nhiễm vi khuẩn H. pylori là một nguyên nhân phổ biến. Người bệnh có thể gặp đau bụng, khó tiêu, đầy hơi, buồn nôn, chán ăn hoặc sụt cân. Nếu không điều trị triệt để hoặc thuyên giảm các triệu chứng, tình trạng sức khỏe của người bệnh sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.

1. Viêm dạ dày mãn tính là gì?

Viêm loét dạ dày là tình trạng niêm mạc dạ dày bị sưng, viêm, được chia thành hai dạng chính là viêm dạ dày cấp tính và viêm mãn tính. Trong khi viêm dạ dày cấp thường khởi phát đột ngột, dạ dày mãn tính liên quan đến tình trạng viêm kéo dài và có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài.

Viêm dạ dày mãn tính có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó nhiễm vi khuẩn H. pylori là một nguyên nhân phổ biến nhất. Ngoài ra, bệnh còn có thể liên quan đến trào ngược dịch mật, sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID), cơ chế tự miễn hoặc các đặc điểm tổn thương trên mô bệnh học.

Các triệu chứng của dạ dày bệnh mãn tính không phải lúc nào cũng rõ ràng. Người bệnh có thể gặp:

• Đau hoặc khó chịu vùng thượng vị.

• Khó tiêu, đầy hơi.

• Buồn nôn, đôi khi nôn.

• Chán ăn, nhanh no.

• Sụt cân không chủ ý trong một số trường hợp.

2. Nguyên nhân nào dẫn đến bệnh dạ dày mãn tính? Biến chứng nguy hiểm khi không điều trị

Viêm dạ dày mãn tính có nhiều nguyên nhân gây ra, bao gồm cả việc không điều trị dứt điểm các cơn đau dạ dày trước đó và chủ quan với các triệu chứng dạ dày đau râm ran, đau từng cơn. Cụ thể, ngay cả các bệnh không nhiễm trùng và nhiễm trùng nếu không chữa trị cũng dẫn tới dạ dày tình trạng mãn tính.

2.1. Nguyên nhân gây viêm dạ dày mãn tính

Dạ dày có thể hình thành do nhiều yếu tố nhiễm trùng và không nhiễm trùng. Trong đó, nhiễm Helicobacter pylori (H. pylori) là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất. Ngoài ra, bệnh còn có thể liên quan đến cơ chế tự miễn, thuốc, hóa chất hay một số bệnh toàn thân.

Các nguyên nhân thường gặp gồm:

• Nhiễm trùng khác: Một số trường hợp hiếm gặp có thể liên quan đến các vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng.

• Viêm dạ dày tự miễn: Hệ miễn dịch tấn công các tế bào của niêm mạc dạ dày, có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu vitamin B12.

• Thuốc và hóa chất: Sử dụng kéo dài NSAID, aspirin hoặc tình trạng trào ngược dịch mật có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày.

• Một số bệnh lý và yếu tố khác: Viêm dạ dày tình trạng mãn tính còn có thể liên quan đến bệnh Crohn, sarcoidosis, tổn thương do bức xạ hoặc thiếu máu cục bộ, dù những nguyên nhân này ít gặp hơn.

2.2. Biến chứng của viêm dạ dày mãn tính

Nếu tình trạng viêm kéo dài, niêm mạc dạ dày có thể bị tổn thương và tiến triển thành viêm teo. Tùy nguyên nhân và mức độ bệnh, dạ dày mãn tính có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện một số biến chứng:

• Viêm loét dạ dày: Tổn thương niêm mạc có thể tiến triển thành ổ loét, lâu ngày có thể gây xuất huyết tiêu hóa.

• Ung thư dạ dày: Một số dạng viêm teo dạ dày mãn tính, đặc biệt khi liên quan đến H. pylori hoặc cơ chế tự miễn, làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

• Thiếu vitamin và khoáng chất: Tổn thương hoặc teo niêm mạc có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thu vitamin B12 và sắt, từ đó làm tăng nguy cơ thiếu máu; một số trường hợp có thể kèm thiếu hụt các vi chất khác.

3. Chẩn đoán và điều trị viêm dạ dày mạn tính như thế nào?

Để xác định nguyên nhân và mức độ tổn thương, người có biểu hiện nghi ngờ dạ dày mãn tính nên được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa. Dựa trên triệu chứng và kết quả kiểm tra, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp chẩn đoán cũng như phác đồ điều trị phù hợp.

3.1. Chẩn đoán tình trạng viêm dạ dày

Trước tiên, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh và tiến hành thăm khám lâm sàng. Tùy từng trường hợp, một số phương pháp có thể được chỉ định gồm:

• Xét nghiệm virus H. pylori: Có thể thực hiện bằng test hơi thở, xét nghiệm phân hoặc một số phương pháp khác để xác định tình trạng nhiễm khuẩn.

• Gây mê nội soi tiêu hóa bằng đầu camera: Giúp quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng, đồng thời đánh giá tổn thương và lấy mẫu sinh thiết khi cần thiết.

• Chẩn đoán hình ảnh: Một số trường hợp có thể được chỉ định X-quang hoặc phương pháp phù hợp khác tùy theo triệu chứng và đánh giá của bác sĩ.

3.2. Điều trị viêm dạ dày mạn tính như thế nào?

Điều trị dạ dày tình trạng mãn tính phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương. Mục tiêu thường là kiểm soát triệu chứng, giảm tác động của acid lên niêm mạc và xử lý yếu tố gây bệnh. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý thay đổi thuốc hoặc ngừng điều trị.

Các biện pháp thường được áp dụng gồm:

• Sử dụng thuốc theo đơn của bác sĩ chuyên khoa: Tùy tình trạng, bác sĩ có thể kê thuốc kháng acid, thuốc đối kháng thụ thể H2 hoặc thuốc ức chế bơm proton (PPI). Nếu xác định nhiễm H. pylori, người bệnh cần sử dụng phác đồ diệt khuẩn theo chỉ định.

• Chế độ ăn phù hợp với bệnh dạ dày: Ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu và phù hợp với khả năng dung nạp. Hạn chế rượu bia, thuốc lá, thức ăn cay nóng, nhiều chất béo hoặc những thực phẩm khiến triệu chứng khó chịu tăng lên.

• Duy trì sinh hoạt điều độ: Ăn đúng giờ, ăn chậm nhai kỹ, ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya và căng thẳng kéo dài. Vận động thường xuyên với cường độ phù hợp cũng giúp duy trì sức khỏe tổng thể.

Bên cạnh điều trị bằng thuốc, việc duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học có thể hỗ trợ kiểm soát triệu chứng mãn tính và hạn chế tình trạng tái phát.

Viêm dạ dày mạn tính có thể diễn tiến kéo dài và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống nếu không được kiểm soát phù hợp. Vì vậy, khi xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa dai dẳng hoặc bất thường, người bệnh nên chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân và được hướng dẫn điều trị đúng cách.