Barrett thực quản đoạn ngắn có nguy hiểm không, có cần điều trị không?

Barrett thực quản là tình trạng niêm mạc thực quản bị biến đổi do tiếp xúc kéo dài với axit trào ngược từ dạ dày. Trong đó, Barrett thực quản đoạn ngắn có nguy hiểm không, có tiến triển thành ung thư hay cần điều trị hay không là câu hỏi mà nhiều người bệnh quan tâm.

1. Barrett thực quản đoạn ngắn là gì?

Barrett thực quản đoạn ngắn là một dạng Barrett thực quản thường gặp ở người bị trào ngược dạ dày thực quản (GERD) kéo dài. Tình trạng này xảy ra khi lớp niêm mạc thực quản bị kích thích bởi axit dạ dày trong thời gian dài, khiến các tế bào vảy bình thường dần bị thay thế bằng các tế bào hình trụ bất thường, đôi khi kèm chuyển sản ruột.
Khác với Barrett đoạn dài, Barrett thực quản đoạn ngắn được xác định khi vùng niêm mạc biến đổi có chiều dài dưới khoảng 2 – 3 cm tính từ vị trí nối thực quản – dạ dày.

Mặc dù phạm vi tổn thương ngắn hơn, đây vẫn được xem là tổn thương tiền ung thư của thực quản và cần được theo dõi phù hợp để hạn chế nguy cơ tiến triển nặng hơn theo thời gian.

2. Barrett thực quản đoạn ngắn có nguy hiểm không, vì sao?

So với Barrett thực quản đoạn dài, Barrett thực quản đoạn ngắn thường có nguy cơ tiến triển thành ung thư thấp hơn. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa hoàn toàn an toàn vì đây vẫn là một dạng tổn thương tiền ung thư của thực quản.

Barrett thực quản hình thành do tình trạng trào ngược dạ dày thực quản kéo dài làm tổn thương niêm mạc thực quản bình thường. Theo thời gian, trên nền Barrett có thể xuất hiện thêm các biến đổi bất thường như dị sản, loạn sản và thậm chí ung thư thực quản.

Tỷ lệ ung thư hóa của Barrett thực quản nhìn chung không quá cao, ước tính khoảng 0,5 – 1%, nhưng nguy cơ sẽ tăng lên nếu người bệnh có loạn sản tế bào, trào ngược kéo dài nhiều năm hoặc không được theo dõi định kỳ.

Barrett thực quản đoạn ngắn thường trở nên đáng lo ngại hơn khi:

Xuất hiện loạn sản trên kết quả sinh thiết
Triệu chứng trào ngược kéo dài, kiểm soát kém
Người bệnh hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia
Có tiền sử gia đình mắc ung thư thực quản
Xuất hiện các dấu hiệu như nuốt nghẹn, sụt cân, đau ngực hoặc nôn ra máu

Tuy nhiên, hiện nay phần lớn trường hợp Barrett thực quản đều có thể được kiểm soát tốt nếu phát hiện sớm và theo dõi đúng cách bằng nội soi định kỳ. Với sự hỗ trợ của các công nghệ nội soi hiện đại, bác sĩ có thể phát hiện những biến đổi nghi ngờ ngay từ giai đoạn rất sớm để điều trị kịp thời trước khi tổn thương tiến triển nặng hơn.

3. Barrett thực quản đoạn ngắn có cần điều trị không?

Câu trả lời là có cần điều trị và theo dõi, dù Barrett thực quản đoạn ngắn chưa phải ung thư. Mục tiêu chính của điều trị Barrett thực quản là kiểm soát trào ngược, hạn chế tổn thương niêm mạc tiếp tục tiến triển và giảm nguy cơ loạn sản hoặc ung thư thực quản về sau.

Với các trường hợp chưa xuất hiện loạn sản, Barrett thực quản đoạn ngắn có chữa được không thường sẽ được trả lời bằng điều trị nội khoa, kết hợp thay đổi lối sống để giảm thiểu triệu chứng và kiểm soát tốt bệnh. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm tiết axit dạ dày nhằm kiểm soát tình trạng trào ngược và bảo vệ niêm mạc thực quản. Đồng thời, người bệnh cần:

Hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, rượu bia hoặc thực phẩm có tính axit cao
Không ăn quá no hoặc nằm ngay sau ăn
Giảm cân nếu thừa cân
Kê cao đầu khi ngủ
Hạn chế căng thẳng và duy trì sinh hoạt điều độ

Bên cạnh điều trị, người bệnh thường vẫn cần nội soi theo dõi định kỳ để đánh giá sự tiến triển của Barrett thực quản.

Nếu xuất hiện loạn sản, đặc biệt loạn sản mức độ cao, nguy cơ ung thư thực quản sẽ tăng lên đáng kể. Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp can thiệp như:

Cắt niêm mạc hoặc cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi
Đốt sóng cao tần (RFA)
Đốt Argon Plasma
Liệu pháp áp lạnh
Phẫu thuật trong một số trường hợp tiến triển nặng

Vì vậy, Barrett thực quản ngắn nếu được phát hiện sớm bằng nội soi thường có tiên lượng điều trị tốt hơn và khả năng kiểm soát hiệu quả hơn rất nhiều. Tuy nhiên, trong thực tế, Barrett thực quản giai đoạn sớm thường không tạo thành khối tổn thương rõ ràng mà có thể chỉ là những thay đổi rất nhỏ trên bề mặt niêm mạc. Đây cũng là lý do một số trường hợp bất thường nguy cơ cao vẫn bị bỏ sót khi nội soi, đặc biệt với tổn thương dạng phẳng hoặc biến đổi vi thể. Một số nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ bỏ sót ung thư tiêu hóa trên có thể dao động khoảng 6 – 11,3%.

Cũng vì thế, xu hướng hiện nay của nội soi là tăng khả năng nhận diện tổn thương ngay từ giai đoạn rất sớm thông qua các công nghệ nội soi cấp độ tế bào. Tại Thu Cúc TCI, công nghệ nội soi siêu phóng đại Endocyto 520x đang được ứng dụng thực tế, cho phép mở rộng khả năng quan sát từ mức tổn thương bề mặt đến cấp độ tế bào ngay trong quá trình soi. Khi kết hợp cùng các công nghệ hình ảnh tăng cường và AI hỗ trợ thời gian thực, hệ thống giúp bác sĩ đánh giá rõ hơn các vùng niêm mạc nghi ngờ, hỗ trợ phát hiện sớm bất thường tiêu hóa và định hướng can thiệp kịp thời trước khi tổn thương tiến triển nặng hơn.

Barrett thực quản đoạn ngắn có nguy hiểm không phụ thuộc nhiều vào mức độ tổn thương, tình trạng loạn sản và việc người bệnh có được theo dõi định kỳ hay không. Vì vậy, người bị trào ngược dạ dày thực quản kéo dài hoặc đã được chẩn đoán Barrett thực quản đoạn ngắn nên chủ động nội soi định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện sớm các biến đổi bất thường và can thiệp kịp thời khi cần thiết.