Bao lâu nên nội soi đại tràng một lần, lưu ý để tầm soát đúng thời điểm

Nội soi đại tràng là phương pháp quan trọng giúp phát hiện polyp, viêm đại tràng và ung thư đại trực tràng từ giai đoạn sớm. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn bao lâu nên nội soi đại tràng một lần, có cần thực hiện định kỳ không hay chỉ nội soi khi xuất hiện triệu chứng.

1. Bao lâu nên nội soi đại tràng một lần?

Nhiều người thắc mắc nội soi đại tràng bao lâu làm 1 lần để vừa đảm bảo tầm soát hiệu quả vừa không phải nội soi quá thường xuyên. Tuy nhiên, theo Healthline, thời gian nội soi lại sẽ khác nhau ở từng người tùy theo tuổi, nguy cơ bệnh lý và kết quả nội soi trước đó.

Theo nhiều khuyến cáo hiện nay, người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ khoảng 45 – 50 tuổi. Nếu kết quả nội soi hoàn toàn bình thường, thường có thể nội soi lại sau khoảng 10 năm. Tuy nhiên, khoảng cách này có thể ngắn hơn trong nhiều trường hợp như:

• Người từng có polyp đại tràng, đặc biệt là polyp tuyến hoặc nhiều polyp
• Có người thân mắc ung thư đại trực tràng hoặc hội chứng đa polyp di truyền
• Mắc các bệnh lý viêm ruột mãn tính như viêm loét đại tràng, Crohn
• Từng phẫu thuật đại trực tràng hoặc có tiền sử ung thư tiêu hóa
• Có triệu chứng kéo dài như đi ngoài ra máu, rối loạn đại tiện, đau bụng, sụt cân không rõ nguyên nhân
• Sau cắt polyp đại tràng, bác sĩ thường hẹn nội soi lại khoảng 3 – 5 năm tùy nguy cơ tái phát. Một số trường hợp nguy cơ cao có thể cần theo dõi sớm hơn.
• Ngoài ra, người mắc viêm loét đại tràng hoặc các bệnh viêm ruột mạn tính thường cần nội soi định kỳ thường xuyên hơn do nguy cơ ung thư đại trực tràng tăng theo thời gian mắc bệnh.

Vì vậy, thay vì áp dụng một mức chung cho tất cả trường hợp, việc nội soi đại tràng bao lâu một lần nên được quyết định dựa trên đánh giá nguy cơ cá nhân và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa sau mỗi lần nội soi.

2. Các yếu tố quyết định tần suất nội soi đại tràng

Tần suất nội soi không giống nhau ở mọi người vì nguy cơ bệnh lý đại trực tràng cũng khác nhau. Một số yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc nên nội soi đại tràng bao lâu một lần gồm:

• Tuổi tác: Nguy cơ polyp và ung thư đại trực tràng tăng dần theo tuổi, đặc biệt sau 45 – 50 tuổi. Đây là lý do nhiều khuyến cáo hiện nay đề nghị bắt đầu tầm soát từ giai đoạn này ngay cả khi chưa có triệu chứng.
• Tiền sử polyp đại tràng: Người từng có polyp, nhất là polyp kích thước lớn, polyp tuyến hoặc nhiều polyp, thường có nguy cơ tái phát cao hơn và cần nội soi theo dõi sát hơn.
• Tiền sử gia đình: Nếu trong gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng hoặc hội chứng đa polyp di truyền, nguy cơ của người thân cũng tăng lên đáng kể.
• Bệnh lý tiêu hóa đi kèm: Một số bệnh lý như viêm loét đại tràng, Crohn hoặc chảy máu tiêu hóa kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc đại tràng.
• Lối sống: Ăn nhiều thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, hút thuốc, uống nhiều rượu bia, béo phì và ít vận động đều có thể làm tăng nguy cơ polyp và ung thư đại trực tràng.

3. Vì sao không nên bỏ qua nội soi đại tràng định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ?

Ung thư đại trực tràng thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài, trong khi polyp hoặc ung thư giai đoạn sớm hầu như ít gây triệu chứng rõ ràng. Trên thực tế, một polyp đại tràng có thể mất nhiều năm mới phát triển thành ung thư. Chính vì vậy, nội soi đại tràng định kỳ được xem là biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm và định hướng xử lý kịp thời trước khi tổn thương tiến triển ác tính.

Tuy nhiên, dù là phương pháp tầm soát tiêu hóa hiệu quả, nội soi vẫn có nguy cơ bỏ sót polyp hoặc tổn thương nhỏ trong quá trình thực hiện. Một số nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ bỏ sót polyp đại trực tràng có thể dao động khoảng 20 – 47%, đặc biệt ở các polyp nhỏ, polyp phẳng hoặc tổn thương khó quan sát.

Điều này cho thấy việc nâng cấp công nghệ nội soi không còn chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện sớm tổn thương tiêu hóa.

Hiện nay, Thu Cúc TCI là đơn vị đầu tiên đưa vào ứng dụng thực tế công nghệ nội soi siêu phóng đại cấp độ tế bào Endocyto 520x. Hệ thống có khả năng phóng đại hình ảnh ở mức rất cao, hỗ trợ bác sĩ quan sát rõ bất thường niêm mạc, vi mạch và các tổn thương nhỏ khó nhận biết bằng nội soi thông thường. Bên cạnh đó, Endocyto 520x còn tích hợp nhiều công nghệ hình ảnh tăng cường như NBI, TXI, RDI, EDOF cùng AI hỗ trợ thời gian thực, góp phần nâng cao độ chính xác trong phát hiện sớm polyp và tổn thương tiền ung thư đại trực tràng.

Việc bao lâu nên nội soi đại tràng một lần sẽ phụ thuộc vào nguy cơ bệnh lý, tiền sử polyp và kết quả nội soi trước đó của mỗi người. Nội soi định kỳ đúng thời điểm giúp phát hiện sớm polyp, tổn thương tiền ung thư và giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng tiến triển âm thầm. Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc đang có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, người bệnh nên chủ động thăm khám và nội soi tại cơ sở uy tín để được tư vấn lịch theo dõi phù hợp.