Sỏi bàng quang là gì? Nhận biết dấu hiệu, biến chứng và cách điều trị
Sỏi bàng quang hình thành khi các tinh thể khoáng chất tích tụ trong bàng quang, có thể gây rối loạn tiểu tiện, đau bụng dưới hoặc tiểu ra máu. Nhận biết sớm triệu chứng sỏi bàng quang, thăm khám và điều trị sỏi bàng quang phù hợp giúp hạn chế biến chứng sỏi bàng quang.
1. Vì sao sỏi bàng quang xuất hiện và phát triển?
Sỏi bàng quang là những khối rắn hình thành do các khoáng chất kết tinh và tích tụ trong bàng quang. Sỏi có thể xuất hiện do sỏi từ thận, niệu quản di chuyển xuống hoặc hình thành tại bàng quang khi nước tiểu bị ứ đọng kéo dài.
1.1. Sỏi bàng quang được hình thành ra sao?
Sỏi có thể bắt đầu từ các tinh thể khoáng chất trong nước tiểu, sau đó tích tụ và lớn dần khi không được đào thải hoàn toàn. Trường hợp sỏi từ thận hoặc niệu quản rơi xuống bàng quang, nếu không được tống xuất ra ngoài, các cặn khoáng tiếp tục bám quanh sỏi và khiến kích thước tăng lên.
1.2. Những ai dễ mắc sỏi bàng quang?
Nguy cơ hình thành sỏi tăng khi nước tiểu bị ứ đọng do phì đại tuyến tiền liệt, hẹp niệu đạo, túi thừa hoặc rối loạn chức năng bàng quang. Bên cạnh đó, uống ít nước, ít vận động, thường xuyên nhịn tiểu, nhiễm trùng đường tiết niệu và một số dụng cụ đặt trong bàng quang cũng có thể liên quan đến sự hình thành sỏi.
2. Làm sao nhận biết sỏi bàng quang qua triệu chứng?
Biểu hiện của sỏi bàng quang không giống nhau ở mọi người, tùy vào kích thước sỏi và mức độ kích thích hoặc cản trở dòng nước tiểu. Một số trường hợp có triệu chứng rõ, trong khi sỏi nhỏ có thể được phát hiện tình cờ.
2.1. Sỏi gây thay đổi việc đi tiểu thế nào?
Người bệnh có thể đi tiểu nhiều lần, tiểu buốt, tiểu khó hoặc dòng tiểu bị ngắt quãng. Khi sỏi nằm gần cổ bàng quang hoặc niệu đạo, tình trạng cản trở dòng tiểu có thể rõ hơn.
2.2. Đau bụng dưới và tiểu bất thường có phải dấu hiệu sỏi?
Sỏi có thể gây đau vùng bụng dưới, đau khi tiểu hoặc xuất hiện máu trong nước tiểu. Nước tiểu cũng có thể trở nên đục hoặc sẫm màu bất thường.
2.3. Sỏi bàng quang có thể tồn tại mà không gây triệu chứng không?
Một số viên sỏi, kể cả sỏi có kích thước lớn, vẫn có thể chưa gây biểu hiện rõ ràng. Vì vậy, việc không có triệu chứng không đồng nghĩa sỏi chắc chắn không gây ảnh hưởng, đặc biệt khi sỏi tiếp tục phát triển hoặc bắt đầu cản trở dòng tiểu.
3. Sỏi bàng quang có thể gây ra những biến chứng gì?
Nếu sỏi tồn tại lâu, đặc biệt khi gây cản trở dòng tiểu hoặc làm nước tiểu ứ đọng, người bệnh có thể gặp các biến chứng tại bàng quang và đường tiết niệu.
3.1. Vì sao sỏi bàng quang có thể gây bí tiểu?
Sỏi có thể nằm tại cổ bàng quang hoặc niệu đạo, làm dòng nước tiểu khó thoát và gây bí tiểu. Tình trạng tắc nghẽn kéo dài còn có thể khiến nước tiểu ứ đọng trong bàng quang.
3.2. Sỏi làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thế nào?
Tình trạng ứ đọng nước tiểu kéo dài có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi, từ đó làm tăng nguy cơ viêm bàng quang và nhiễm trùng đường tiết niệu.
3.3. Sỏi ảnh hưởng đến bàng quang và thận ra sao?
Rối loạn tiểu tiện kéo dài có thể ảnh hưởng đến hoạt động của bàng quang. Trong trường hợp tắc nghẽn kéo dài, nước tiểu có thể trào ngược lên niệu quản và thận, làm tăng nguy cơ viêm thận, giãn đài bể thận và suy giảm chức năng thận.
4. Người bị sỏi nên ăn gì và tránh gì?
Điều chỉnh chế độ ăn có thể hỗ trợ hạn chế hình thành và phát triển sỏi bàng quang. Người bệnh nên uống đủ nước, chia đều trong ngày và hạn chế nhịn tiểu; ưu tiên rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu chất xơ và nguồn citrate tự nhiên như cam, chanh, đồng thời duy trì lượng canxi phù hợp từ thực phẩm. Bên cạnh đó, nên tiết chế muối, đường, đạm động vật, thực phẩm giàu oxalat hoặc purin như rau bina, cacao, socola, các loại hạt, nội tạng, thịt đỏ cùng đồ ăn chế biến sẵn và bia rượu.
Nếu xuất hiện tiểu buốt, tiểu khó, tiểu nhiều lần, tiểu ra máu hoặc đau vùng bụng dưới, bạn nên thăm khám để xác định nguyên nhân và đánh giá tình trạng sỏi.
Chủ động thăm khám tại Khoa Tiết niệu Thu Cúc TCI để được bác sĩ đánh giá và tư vấn hướng điều trị phù hợp. Đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn
