Giãn đài bể thận nên kiêng gì: Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh
Giãn đài bể thận là tình trạng hệ thống chứa và dẫn nước tiểu trong thận bị giãn rộng do sự tắc nghẽn hoặc ứ đọng dòng chảy. Nếu không điều trị kịp thời, giãn đài bể thận có thể gây ra biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng đường tiểu, suy giảm chức năng thận, thậm chí dẫn đến suy thận mạn tính. Ngoài việc tuân thủ phác đồ điều trị y khoa, chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng thận. Vậy giãn đài bể thận nên kiêng gì và người bệnh cần lưu ý ra sao trong ăn uống hằng ngày? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết để hỗ trợ quá trình điều trị và phòng ngừa biến chứng.
1. Tầm quan trọng của chế độ ăn khi bị giãn đài bể thận
Thận là cơ quan giữ nhiệm vụ lọc máu, đào thải chất độc và duy trì cân bằng nước – điện giải trong cơ thể. Khi đài bể thận bị giãn, chức năng lọc này có thể suy giảm đáng kể. Nếu người bệnh không kiểm soát chế độ ăn, các chất độc hại và cặn bã từ thực phẩm sẽ tích tụ, khiến tình trạng tổn thương thận nặng hơn. Ngược lại, một chế độ dinh dưỡng đúng cách giúp giảm áp lực cho thận, hạn chế nguy cơ hình thành sỏi, đồng thời ngăn ngừa các bệnh lý đi kèm như cao huyết áp hay tiểu đường.
2. Giãn đài bể thận nên kiêng gì để giảm tải cho thận?
2.1. Giãn đài bể thận nên kiêng gì: Hạn chế thực phẩm nhiều muối
Một trong những nguyên tắc dinh dưỡng hàng đầu với người bị giãn đài bể thận là hạn chế muối. Muối làm tăng áp lực thẩm thấu trong máu, khiến thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải natri dư thừa. Việc này không chỉ làm bệnh tiến triển nhanh hơn mà còn gây ra tình trạng giữ nước, phù nề và tăng huyết áp.
Người bệnh cần giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hằng ngày bằng cách hạn chế sử dụng đồ ăn chế biến sẵn, dưa muối, nước mắm, nước tương, đồ hộp và các loại thức ăn nhanh. Thay vì dùng muối, có thể tăng hương vị món ăn bằng các loại gia vị tự nhiên như tỏi, gừng, chanh hoặc rau thơm.

2.2. Tránh tiêu thụ quá nhiều protein động vật
Protein là dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, nhưng khi bị giãn đài bể thận, việc hấp thụ quá nhiều protein động vật sẽ làm tăng gánh nặng cho thận. Quá trình chuyển hóa protein sinh ra ure và creatinin – những chất thải mà thận phải đào thải ra ngoài. Khi chức năng thận suy yếu, các chất này dễ tích tụ, gây nhiễm độc máu.
Do đó, người bệnh nên hạn chế ăn nhiều thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản. Nếu muốn bổ sung protein, có thể lựa chọn đạm thực vật từ đậu phụ, sữa hạt hoặc ăn trứng gà với lượng vừa phải.
2.3. Kiêng thực phẩm giàu đường tinh luyện
Đường tinh luyện và các sản phẩm chứa nhiều đường như bánh kẹo, nước ngọt có ga, siro hay đồ tráng miệng ngọt đều không tốt cho người bệnh. Lượng đường cao trong máu có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường, từ đó gây tổn thương cầu thận. Đồng thời, đường cũng làm tăng viêm nhiễm và ảnh hưởng xấu đến khả năng đào thải chất độc.
Việc hạn chế đường trong chế độ ăn giúp kiểm soát tốt cân nặng, ổn định đường huyết và giảm áp lực cho thận. Thay vì sử dụng đường tinh luyện, người bệnh có thể chọn các loại quả tươi ít ngọt để bổ sung vitamin và khoáng chất tự nhiên.
2.4. Tránh thực phẩm chứa nhiều oxalate
Oxalate là chất có khả năng kết hợp với canxi để tạo thành sỏi thận – nguyên nhân hàng đầu gây giãn đài bể thận. Những thực phẩm giàu oxalate bao gồm sô cô la, cà phê, trà đặc, rau bina và các loại hạt. Nếu người bệnh tiếp tục tiêu thụ nhiều oxalate, nguy cơ hình thành sỏi và làm bệnh nặng hơn là rất cao.
Vì vậy, cần hạn chế tối đa nhóm thực phẩm này, đồng thời tăng cường uống nước vừa đủ để ngăn chặn quá trình lắng đọng khoáng chất trong thận.

2.5. Giảm ăn thực phẩm nhiều purine
Purine là hợp chất khi phân hủy sẽ tạo thành axit uric, chất dễ gây ra sỏi uric. Các thực phẩm chứa nhiều purine gồm thịt đỏ, cá hồi, cá trích và nội tạng động vật. Khi axit uric tăng cao, thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải, dẫn đến tổn thương và khiến tình trạng giãn đài bể thận nghiêm trọng hơn.
Do đó, người bệnh cần kiểm soát lượng purine nạp vào, tránh ăn quá nhiều thực phẩm kể trên. Đây là một nguyên tắc quan trọng trong việc trả lời câu hỏi giãn đài bể thận nên kiêng gì.
3. Một số loại thực phẩm có thể bổ sung tốt cho người bệnh
3.1. Bổ sung rau xanh giàu chất chống oxy hóa
Rau xanh là nguồn cung cấp vitamin và chất chống oxy hóa dồi dào, giúp bảo vệ tế bào thận khỏi tổn thương do gốc tự do. Các loại rau như bắp cải, súp lơ xanh, cà rốt, bí ngô, rau cải thảo rất phù hợp trong khẩu phần ăn hằng ngày. Tuy nhiên, với người có chức năng thận suy giảm nặng, cần tham khảo bác sĩ để tránh ăn quá nhiều loại rau chứa kali cao.
3.2. Thực phẩm giàu chất xơ
Chất xơ giúp cải thiện tiêu hóa, hạn chế táo bón và giảm hấp thu độc tố từ ruột vào máu. Yến mạch, gạo lứt, khoai lang, đậu lăng hay trái cây ít ngọt đều là lựa chọn tốt. Chất xơ còn hỗ trợ ổn định đường huyết và giảm cholesterol, gián tiếp bảo vệ thận trước các yếu tố nguy cơ tim mạch.
3.3. Protein thực vật lành mạnh
Thay vì tiêu thụ nhiều thịt đỏ, người bệnh có thể lựa chọn protein thực vật từ đậu phụ, sữa đậu nành, sữa hạnh nhân hoặc kết hợp ăn trứng gà với lượng vừa phải. Đây là nguồn đạm dễ tiêu hóa, ít sinh độc tố và giúp giảm áp lực cho thận.
4. Lời khuyên trong chế độ ăn uống cho người bị giãn đài bể thận
Người bệnh cần ăn uống theo hướng giảm muối, đường, protein động vật và tránh thực phẩm giàu oxalate, purine. Đồng thời, nên bổ sung rau xanh, trái cây ít ngọt, ngũ cốc nguyên hạt và đạm thực vật để cung cấp dinh dưỡng cần thiết.
Việc uống nước cũng cần được kiểm soát. Nếu chức năng thận còn tốt, người bệnh có thể duy trì lượng nước vừa đủ để hỗ trợ đào thải độc tố. Tuy nhiên, nếu kèm tắc nghẽn niệu quản hoặc suy thận, việc uống quá nhiều nước có thể làm tăng áp lực trong thận. Do đó, lượng nước nên được điều chỉnh dựa trên tư vấn của bác sĩ.

Việc tuân thủ nguyên tắc ăn uống khoa học giúp giảm áp lực cho thận, phòng ngừa hình thành sỏi và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Khi thắc mắc giãn đài bể thận nên kiêng gì, người bệnh cần nhớ hạn chế muối, đường, thực phẩm giàu oxalate, purine và protein động vật. Đồng thời, tăng cường rau xanh, chất xơ và đạm thực vật để hỗ trợ quá trình điều trị. Quan trọng nhất là duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh và tuân theo hướng dẫn chuyên khoa để bảo vệ sức khỏe thận lâu dài.