Người bị rách da nên làm gì? Hướng dẫn đầy đủ từ A đến Z
Rách da là một tai nạn rất hay gặp trong sinh hoạt hàng ngày. Vết rách có thể do trượt ngã, va đập, động vật cắn,… Những vết rách da có thể nhẹ, chỉ là một rách da nhỏ nhưng cũng có thể nghiêm trọng nếu xảy ra ở vùng da đầu, gần khớp hoặc bộ phận sinh dục. Vậy bị rách da nên làm gì, khi nào cần đi khám bác sĩ?
1. Rách da là gì? Phân loại mức độ nặng nhẹ
Theo Healthline (Hoa Kỳ), rách da là những vết thương thường có thể tự lành. Việc giữ cho vết thương sạch sẽ, được dưỡng ẩm và che phủ có thể giúp thúc đẩy quá trình lành và giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Rách da là những vết thương có thể trông giống như các vết cắt hoặc trầy xước lớn. Chúng được xem là vết thương cấp tính, nghĩa là xảy ra đột ngột và thường lành theo tiến trình dự kiến theo thời gian. Tuy nhiên, ở một số người, rách da có thể trở thành vết thương phức tạp, mạn tính, gây khó khăn trong quá trình lành thương.
1.1. Rách da mức độ nhẹ (tổn thương bán phần)
Rách da mức độ nhẹ là tổn thương bán phần, khi lớp da trên cùng (biểu bì) tách khỏi lớp bên dưới (trung bì). Những vết thương này thường có khả năng tự lành nếu được chăm sóc và bảo vệ đúng cách.
1.2. Rách da mức độ nặng (tổn thương toàn bộ bề dày)
Rách da mức độ nặng là tổn thương toàn bộ bề dày, khi cả biểu bì và trung bì đều tách khỏi các mô bên dưới. Loại rách da này thường xảy ra ở cánh tay, mu bàn tay và khuỷu tay – những vị trí có làn da mỏng, dễ tổn thương và khó lành hơn.
2. Người bị rách da nên làm gì ngay lập tức?
Khi bị rách da, việc sơ cứu đúng cách ngay từ đầu giúp hạn chế chảy máu, giảm nguy cơ nhiễm trùng và thúc đẩy quá trình lành thương.
2.1. Bước 1: Cầm máu vết thương
Bước đầu tiên trong quy trình sơ cứu vết thương rách da là làm cho vết thương ngừng chảy máu. Dùng tay sạch hoặc băng gạc ép trực tiếp lên vị trí vết thương cho đến khi máu ngừng chảy.
2.2. Bước 2: Làm sạch vết thương
Nhẹ nhàng rửa sạch khu vực xung quanh vết thương bằng nước ấm và xà phòng dịu nhẹ.
Không nên dùng cồn để rửa trực tiếp lên vết thương vì có thể gây kích ứng và làm chậm quá trình liền da.
Một số trường hợp, bác sĩ có thể cho người bệnh sử dụng thuốc mỡ kháng sinh bôi ngoài bề mặt rách da để giảm nguy cơ nhiễm trùng. Lưu ý, một số trẻ em có thể gặp tình trạng phát ban khi sử dụng thuốc mỡ, khi đó cần ngưng sử dụng ngay và báo lại cho bác sĩ điều trị.
2.3. Bước 3: Băng và bảo vệ vết thương
Sau khi làm sạch, đặt một miếng băng vô trùng lên vị trí vết thương và băng lại để bảo vệ, giữ ẩm và tránh nhiễm khuẩn từ môi trường bên ngoài.
3. Khi nào cần đi khám bác sĩ và cần khâu vết rách?
Theo Healthline (Hoa Kỳ), bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời nếu gặp một trong các tình trạng sau:
- Có dấu hiệu nhiễm trùng như sốt, ớn lạnh, đau nhức, vết thương chảy dịch có mùi hôi, có mủ hoặc đau tăng dần.
- Vết rách lớn hoặc rách toàn bộ bề dày, khi cả biểu bì và trung bì đều tách khỏi mô bên dưới.
- Vết thương chảy máu nhiều hoặc không thể cầm máu.
- Có các vấn đề sức khỏe kèm theo, đặc biệt là hệ miễn dịch suy yếu.
Tại cơ sở y tế, nhân viên y tế có thể sử dụng các loại băng gạc đặc biệt để hỗ trợ quá trình lành thương. Trong trường hợp có vạt da, họ có thể dùng keo dán da để cố định thay vì khâu, do da ở khu vực này thường mỏng và dễ tổn thương.
Bác sĩ có thể kê đơn kháng sinh nếu có dấu hiệu nhiễm trùng và hướng dẫn các dấu hiệu cần theo dõi trong quá trình hồi phục. Ngoài ra, bạn cũng có thể được tiêm phòng uốn ván tùy theo nguyên nhân gây rách da và tình trạng tiêm chủng trước đó. Trong giai đoạn hồi phục, bác sĩ sẽ tư vấn thêm các biện pháp giúp phòng ngừa rách da tái diễn trong tương lai.
4. Chăm sóc vết rách da sau xử trí tại nhà
Đối với các vết rách da nhỏ, người bệnh nên thay băng hàng ngày để giữ vết thương sạch và khô. Sau vài ngày, khi vết thương đã khô và không còn tiết dịch, có thể không cần tiếp tục băng lại. Tuy nhiên, cần đến cơ sở y tế tái khám nếu vết thương không lành hoặc xuất hiện các dấu hiệu nhiễm trùng.
Người bệnh, đặc biệt là trẻ em, cần được đưa đến bệnh viện khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Sốt (ở trẻ, sốt có thể là dấu hiệu sớm của nhiễm trùng vết thương).
- Vùng da xung quanh vết thương đỏ, sưng, ấm hoặc đau tăng.
- Có mủ chảy ra từ vết thương.
- Xuất hiện các quầng đỏ lan rộng xung quanh vết thương.
- Các vết thương đâm xuyên có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn và cần được theo dõi sát.
Với những vết rách da sâu, rộng, chảy máu nhiều hoặc lâu lành, nhiều người thường băn khoăn bị rách da nên làm gì để tránh biến chứng. Việc thăm khám sớm cùng bác sĩ chuyên khoa giúp đánh giá chính xác mức độ tổn thương và lựa chọn hướng xử trí phù hợp. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, Thu Cúc TCI là địa chỉ uy tín trong thăm khám và điều trị các vết rách da.
