Biểu hiện dị dạng mạch máu não

Dị dạng mạch máu não là bệnh lý mạch máu bất thường bẩm sinh, tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng. Điều đáng lo ngại là phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ ràng trong nhiều năm, chỉ được phát hiện khi biến chứng đã xảy ra. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các dấu hiệu dị dạng mạch máu não điển hình để bạn có thể chủ động bảo vệ sức khỏe hệ thần kinh.

1. Tìm hiểu về dị dạng mạch máu não

1.1. Dị dạng mạch máu não là gì? Giải đáp chi tiết 

Dị dạng mạch máu não là tình trạng các mạch máu trong não phát triển bất thường, khiến cấu trúc tuần hoàn máu không được hình thành theo cơ chế sinh lý bình thường. Trong nhiều trường hợp, động mạch kết nối trực tiếp với tĩnh mạch mà không thông qua hệ thống mao mạch trung gian. Khi dòng máu lưu thông với áp lực cao đi trực tiếp từ động mạch sang tĩnh mạch, thành mạch dễ bị giãn, suy yếu và tăng nguy cơ vỡ mạch. Đây chính là nguyên nhân có thể dẫn tới xuất huyết não hoặc đột quỵ xuất huyết nguy hiểm. 

1.2. Các loại dị dạng mạch máu não 

Dị dạng động tĩnh mạch não (AVM)

Các động mạch và tĩnh mạch tạo thành một búi mạch bất thường mà không có hệ mao mạch trung gian. Do không được giảm áp lực qua mao mạch, dòng máu lưu thông với tốc độ và áp lực cao làm tăng nguy cơ xuất huyết não.

Rò động tĩnh mạch màng cứng (AVF)

Rò động tĩnh mạch màng cứng xảy ra khi một hoặc nhiều động mạch kết nối trực tiếp với tĩnh mạch nằm trong màng bao quanh não. Mặc dù ít gặp hơn AVM nhưng AVF vẫn có thể gây chảy máu não, đau đầu kéo dài hoặc các triệu chứng thần kinh nếu không được điều trị kịp thời.

Dị dạng mạch máu dạng hang

Đây là tập hợp nhiều mạch máu nhỏ giãn bất thường, tạo thành cấu trúc giống quả mâm xôi. Thành mạch ở khu vực này thường mỏng và dễ rò rỉ máu.

Dị dạng tĩnh mạch (DVA)

DVA là tình trạng các tĩnh mạch phát triển theo cấu trúc không bình thường hoặc giãn rộng hơn bình thường. Đa số trường hợp DVA là lành tính và được phát hiện tình cờ khi chụp cộng hưởng từ não.

Giãn mao mạch não

Đây là tình trạng các mao mạch nhỏ trong não giãn rộng bất thường. Loại dị dạng này thường có kích thước nhỏ và hiếm khi gây triệu chứng lâm sàng nghiêm trọng.

1.3. Vì sao dị dạng mạch máu não thường khó phát hiện?

Một trong những đặc điểm nguy hiểm của bệnh là tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Phần lớn người mắc dị dạng mạch máu não không xuất hiện triệu chứng rõ rệt trước khi xảy ra biến chứng. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đi khám sức khỏe tổng quát, thực hiện chụp MRI não hoặc kiểm tra một bệnh lý khác không liên quan. Khi búi dị dạng bắt đầu ảnh hưởng đến mô não xung quanh, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như đau đầu kéo dài, co giật, chóng mặt, yếu cơ hoặc rối loạn cảm giác.

Để phát hiện sớm các bất thường mạch máu não, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa Thần kinh định kỳ. Gói khám chức năng và bệnh lý Não – Thần kinh tại Thu Cúc TCI giúp đánh giá toàn diện nguy cơ dị dạng mạch máu não, đột quỵ và nhiều bệnh lý thần kinh khác ngay từ giai đoạn sớm.

2. Tìm hiểu về dấu hiệu dị dạng mạch máu não 

2.1. Đau đầu kéo dài hoặc tái phát nhiều lần

Đau đầu là một trong những biểu hiện dị dạng mạch máu não thường gặp. Cơn đau có thể xuất hiện âm ỉ kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần mà không xác định được nguyên nhân rõ ràng.

2.2. Co giật hoặc động kinh khởi phát lần đầu

Co giật là một dấu hiệu dị dạng mạch máu não khá điển hình, đặc biệt ở người trẻ tuổi. Nguyên nhân là do búi dị dạng gây kích thích các tế bào thần kinh xung quanh, làm xuất hiện các cơn động kinh hoặc co giật bất thường.

2.3. Yếu cơ, giảm khả năng vận động

Người bệnh có thể cảm thấy tay chân yếu hơn bình thường, giảm sức cơ hoặc gặp khó khăn khi thực hiện các hoạt động thường ngày. Nếu dị dạng nằm tại vùng vận động của não, tình trạng yếu hoặc liệt nửa người có thể xuất hiện.

2.4. Tê bì và cảm giác ngứa ran

Một số người bệnh xuất hiện cảm giác tê, châm chích, đau tự phát hoặc giảm cảm nhận nhiệt độ tại một vùng cơ thể. Đây là triệu chứng dị dạng mạch máu não liên quan đến sự ảnh hưởng của búi dị dạng lên các vùng cảm giác trong não.

2.6. Giảm thị lực hoặc rối loạn thị giác

Người bệnh có thể nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất một phần thị trường. Các triệu chứng này thường xuất hiện khi dị dạng ảnh hưởng đến vùng não liên quan đến chức năng thị giác.

2.5. Khó khăn trong giao tiếp

Biểu hiện dị dạng mạch máu não còn bao gồm tình trạng khó nói, nói ngọng hoặc không tìm được từ ngữ phù hợp khi giao tiếp. Khả năng hiểu lời nói của người khác cũng bị suy giảm nghiêm trọng nếu vùng ngôn ngữ của não bị khối dị dạng chèn ép.

2.7. Suy giảm trí nhớ và nhận thức

Một số trường hợp có biểu hiện giảm tập trung, hay quên, nhầm lẫn hoặc thay đổi hành vi bất thường. Mặc dù không phổ biến nhưng đây vẫn là những dấu hiệu dị dạng mạch máu não cần được lưu ý.

3. Sự liên quan của dị dạng mạch máu não tới nguy cơ đột quỵ? 

Hầu hết các trường hợp có dị dạng mạch máu trong não đều phải đối mặt với nguy cơ đột quỵ. Dị dạng mạch máu não chiếm 1-5% trường hợp đột quỵ chảy máu não. Khi biến chứng xuất huyết xảy ra, nguy cơ tử vong hoặc tàn phế vĩnh viễn lên tới mức từ 15-20%. Khoảng 30% số người sống sót phải gánh chịu các di chứng thần kinh nặng nề như liệt, mất ngôn ngữ hoặc sa sút trí tuệ.

4. Các phương pháp chẩn đoán tình trạng dị dạng mạch máu não

4.1. Chụp CT não 

Chụp cắt lớp vi tính não là phương pháp sử dụng tia X kết hợp công nghệ xử lý hình ảnh để tạo ra các lát cắt chi tiết của não bộ. Quá trình chụp diễn ra nhanh chóng, không gây đau và thường chỉ kéo dài từ vài phút đến khoảng 15 phút. Bác sĩ có thể chỉ định chụp CT mạch máu (CTA) bằng cách tiêm thuốc cản quang vào tĩnh mạch để làm rõ hệ thống mạch. Phương pháp này giúp hiển thị hình ảnh mạch máu một cách nhanh chóng, rõ nét và ít xâm lấn hơn so với chụp mạch truyền thống. CT não thường được chỉ định trong trường hợp nghi ngờ xuất huyết não hoặc đánh giá ban đầu khi người bệnh xuất hiện triệu chứng thần kinh cấp tính.

4.2. Chụp MRI não 

MRI não là kỹ thuật sử dụng từ trường mạnh và sóng vô tuyến để tạo ra hình ảnh chi tiết của não và hệ thống mạch máu. So với CT, MRI cho khả năng đánh giá mô não và các tổn thương mạch máu chi tiết hơn. Đây là phương pháp có giá trị cao trong phát hiện dị dạng động tĩnh mạch, dị dạng thể hang và nhiều bất thường thần kinh khác. 

Biểu hiện dị dạng mạch máu não thường có thể bị nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thần kinh khác. Tuy nhiên, các triệu chứng như đau đầu kéo dài, co giật, yếu liệt tay chân, rối loạn ngôn ngữ hoặc giảm thị lực đều cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân. Tại Thu Cúc TCI, khách hàng có thể thực hiện Gói khám chức năng và bệnh lý Não – Thần kinh với đầy đủ các kỹ thuật hiện đại như MRI, CT và thăm khám chuyên khoa thần kinh. Đây là giải pháp giúp phát hiện sớm dị dạng mạch máu não, đánh giá nguy cơ đột quỵ và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.