Đau nửa đầu Migraine: Nguyên nhân, triệu chứng phổ biến

Đau nửa đầu Migraine là bệnh lý thần kinh thường gây đau đầu theo từng cơn, có thể kèm buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng, âm thanh và gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt. Hiểu đúng nguyên nhân, triệu chứng và cách kiểm soát giúp người bệnh chủ động thăm khám, điều trị và hạn chế các cơn đau tái phát.

1. Đau nửa đầu Migraine là gì?

Đau nửa đầu Migraine là một rối loạn thần kinh đặc trưng bởi các cơn đau đầu tái diễn, thường ở mức độ vừa đến nặng, tăng khi vận động. Cơn đau có thể xuất hiện ở một bên đầu, mang tính chất giật hoặc đập theo nhịp mạch nên còn được gọi là đau đầu vận mạch.

Nhiều người còn gặp đau đầu kèm buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng hoặc nhạy cảm với tiếng động.

2. Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của đau nửa đầu Migraine

Hiện chưa xác định được một nguyên nhân đau đầu Migraine duy nhất. Bệnh thường liên quan đến sự kết hợp giữa yếu tố di truyền, nội tiết, thần kinh và các tác nhân kích hoạt từ môi trường, sinh hoạt.

2.1. Yếu tố di truyền

Người có cha mẹ hoặc người thân bị đau đầu Migraine thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Vì vậy, tiền sử gia đình là yếu tố quan trọng khi bác sĩ khai thác bệnh sử.

2.2. Thay đổi nội tiết tố là tác nhân gây đau nửa đầu Migraine

Sự biến động hormone có thể làm xuất hiện hoặc thay đổi cơn đau đầu Migraine, nhất là quanh kỳ kinh nguyệt, thai kỳ hoặc tiền mãn kinh. Đây cũng là lý do cơn đau đầu ở phụ nữ thường cần được theo dõi kỹ hơn.

2.3. Căng thẳng thần kinh (stress)

Stress kéo dài, lo âu hoặc áp lực công việc có thể kích hoạt cơn đau. Tuy nhiên, đau đầu do stress cũng có thể thuộc nhóm đau đầu căng thẳng nên cần được phân biệt chính xác.

2.4. Rối loạn giấc ngủ

Thiếu ngủ, thức khuya, ngủ quá nhiều hoặc thay đổi giờ ngủ liên tục đều có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn đau đầu Migraine.

2.5. Yếu tố môi trường và kích thích

Ánh sáng chói, tiếng ồn lớn, mùi mạnh hoặc thay đổi thời tiết có thể trở thành tác nhân khởi phát cơn đau ở người nhạy cảm.

2.6. Chế độ ăn uống

Bỏ bữa, nhịn đói, thiếu nước hoặc sử dụng quá nhiều caffeine có thể liên quan đến các cơn đau đầu vận mạch.

2.7. Sử dụng thuốc

Việc dùng thuốc giảm đau quá thường xuyên có thể dẫn đến đau đầu do lạm dụng thuốc. Do đó, thuốc trị đau nửa đầu hoặc các thuốc điều trị các bệnh khác cần được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.

2.8. Các yếu tố khác làm tăng nguy cơ đau nửa đầu Migraine

Hoạt động quá sức, mất nước, thay đổi lịch sinh hoạt hoặc cảm xúc mạnh cũng có thể kích hoạt cơn đau ở một số trường hợp.

4. Các giai đoạn của cơn đau Migraine

Một cơn đau đầu Migraine có thể trải qua bốn giai đoạn gồm tiền triệu, aura, tấn công và sau cơn. Tuy nhiên, không phải người bệnh nào cũng xuất hiện đầy đủ các giai đoạn này.

4.1. Tiền triệu (Prodrome)

Người bệnh có thể mệt mỏi, khó tập trung, thay đổi tâm trạng, ngáp nhiều hoặc nhạy cảm với ánh sáng trước khi cơn đau xuất hiện.

4.2. Aura (Tiền triệu thoáng qua)

Aura có thể biểu hiện bằng chớp sáng, đường zigzag, điểm mù, tê châm chích hoặc rối loạn ngôn ngữ thoáng qua. Không phải người mắc Migraine nào cũng trải qua giai đoạn aura.

4.3. Tấn công (Attack/Headache)

Đây là giai đoạn triệu chứng đau nửa đầu rõ nhất. Người bệnh thường đau giật theo nhịp, đau tăng khi vận động và có thể kèm buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng hoặc tiếng động.

4.4. Sau cơn đau (Postdrome)

Sau khi cơn đau giảm, người bệnh vẫn có thể mệt mỏi, khó tập trung hoặc cảm thấy thiếu năng lượng trong một khoảng thời gian.

Nếu thường xuyên xuất hiện đau đầu từng cơn, đau ngày càng nặng hoặc thay đổi tính chất, người bệnh nên thăm khám thay vì tự dùng thuốc kéo dài.

Đặc biệt, cần được đánh giá y tế sớm nếu đau đầu xuất hiện đột ngột và dữ dội bất thường; đau kèm yếu hoặc tê một bên cơ thể, méo miệng, rối loạn lời nói, lú lẫn, co giật; sốt, cứng gáy; đau sau chấn thương đầu hoặc có sự thay đổi rõ rệt so với các cơn trước. Đây có thể là dấu hiệu của những bệnh lý thần kinh khác cần được phát hiện kịp thời.

5. Chẩn đoán đau nửa đầu Migraine

Chẩn đoán Migraine chủ yếu dựa trên tiền sử bệnh, đặc điểm cơn đau, tần suất, thời gian kéo dài và các triệu chứng đi kèm. Bác sĩ cũng có thể khám thần kinh để phân biệt Migraine với đau đầu căng thẳng, đau đầu cụm hoặc các nguyên nhân khác.

Không phải trường hợp nào cũng cần chụp CT hoặc MRI não. Những phương pháp chẩn đoán hình ảnh thường được cân nhắc khi đau đầu có biểu hiện bất thường, mới xuất hiện, tiến triển nhanh hoặc nghi ngờ bệnh lý thần kinh khác.

6. Các phương pháp điều trị đau nửa đầu Migraine

Cách chữa đau nửa đầu thường tập trung vào hai mục tiêu chính: kiểm soát triệu chứng khi cơn đau xuất hiện và hạn chế số lần tái phát. Phương pháp điều trị cần được cá thể hóa theo mức độ bệnh và tình trạng sức khỏe từng người.

6.1. Cắt cơn đau cấp tính

Bác sĩ có thể cân nhắc thuốc giảm đau, thuốc chống viêm hoặc thuốc chuyên biệt cho Migraine tùy từng trường hợp. Người bệnh không nên tự dùng thuốc kéo dài hoặc tăng liều khi chưa được hướng dẫn.

6.2. Điều trị phòng ngừa

Khi cơn đau xuất hiện thường xuyên hoặc ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, bác sĩ có thể chỉ định điều trị dự phòng nhằm giảm tần suất và mức độ đau.

6.3. Biện pháp tại nhà và thay đổi lối sống

Nghỉ ngơi tại nơi yên tĩnh, giảm ánh sáng, uống đủ nước và ngủ đủ giấc có thể hỗ trợ giảm khó chịu. Kiểm soát stress, ăn đúng bữa và duy trì vận động phù hợp cũng rất quan trọng.

6.4. Các phương pháp khác

Một số trường hợp có thể được tư vấn thêm các kỹ thuật thư giãn, điều chỉnh hành vi hoặc phương pháp dự phòng chuyên sâu tùy tình trạng.

7. Phòng ngừa đau nửa đầu Migraine hiệu quả

Để phòng ngừa đau nửa đầu, người bệnh nên duy trì lịch sinh hoạt đều đặn, ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, không bỏ bữa và uống đủ nước. Bên cạnh đó, quản lý căng thẳng, vận động vừa sức và hạn chế những tác nhân từng kích hoạt cơn đau có thể giúp giảm nguy cơ tái phát.

Một biện pháp hữu ích khác là ghi nhật ký đau đầu. Người bệnh có thể theo dõi thời điểm xuất hiện, mức độ đau, thời gian kéo dài, giấc ngủ, thực phẩm đã sử dụng, chu kỳ kinh nguyệt và thuốc đã dùng. Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá mô hình cơn đau và xây dựng hướng kiểm soát phù hợp hơn.

Nếu thường xuyên đau nửa đầu Migraine, đau một bên đầu, buồn nôn, chóng mặt hoặc nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa Nội thần kinh.
Chuyên khoa Nội thần kinh – Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI là nơi tiếp nhận thăm khám nhiều vấn đề như đau nửa đầu, rối loạn tiền đình, rối loạn giấc ngủ, động kinh, Parkinson và các bệnh lý thần kinh khác. Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm hỗ trợ đánh giá triệu chứng, chỉ định kiểm tra phù hợp và tư vấn hướng điều trị theo từng trường hợp.

Người bệnh có thể chủ động đặt lịch khám qua ứng dụng TCI Hospital tại app.thucuc.vn để lựa chọn thời gian phù hợp, thuận tiện hơn trong quá trình thăm khám và tư vấn tại Thu Cúc TCI.