Trĩ ngoại: Dấu hiệu nhận biết, cách điều trị và phòng ngừa
Trĩ ngoại có thể gây đau rát, chảy máu và xuất hiện búi trĩ quanh hậu môn. Nhận biết sớm và điều trị phù hợp giúp hạn chế bệnh tiến triển, ảnh hưởng sinh hoạt.
1. Điều gì khiến trĩ ngoại xuất hiện?
Trĩ ngoại hình thành khi các tĩnh mạch quanh hậu môn bị ứ máu, căng giãn và phình lên bất thường. Tình trạng này thường liên quan đến việc áp lực tại vùng hậu môn – trực tràng tăng kéo dài, đặc biệt khi táo bón, phải rặn nhiều hoặc ngồi lâu.
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc trĩ ngoại gồm ít vận động, thường xuyên đứng hoặc ngồi trong thời gian dài, chế độ ăn ít chất xơ, uống không đủ nước và mang vác nặng. Phụ nữ mang thai, sau sinh cũng dễ gặp tình trạng này do áp lực của thai kỳ lên hệ tĩnh mạch vùng chậu và hậu môn.
2. Trĩ ngoại có những biểu hiện nào?
Triệu chứng trĩ ngoại thường khá dễ nhận biết do búi trĩ nằm ở phía ngoài hậu môn. Người bệnh có thể thấy vùng hậu môn xuất hiện khối phồng hoặc búi thịt bất thường, đi kèm cảm giác nặng tức, ngứa, nóng rát hoặc đau, đặc biệt trong và sau khi đại tiện.
Một số trường hợp có thể đi ngoài ra máu đỏ tươi, nhưng chảy máu không phải lúc nào cũng xuất hiện. Khi búi trĩ bị kích thích, cọ xát hoặc có biến chứng tắc mạch, tình trạng đau và sưng có thể rõ rệt hơn. Búi trĩ cũng có thể tăng kích thước theo thời gian, gây vướng víu, khó chịu khi ngồi, đi lại hoặc vận động.
3. Biến chứng trĩ ngoại có nguy hiểm không?
Trĩ ngoại thường không gây nguy hiểm nghiêm trọng nếu được phát hiện và điều trị phù hợp. Tuy nhiên, khi búi trĩ kéo dài, thường xuyên kích ứng hoặc xuất hiện tình trạng tắc mạch, chảy máu, người bệnh có thể gặp một số biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt.
3.1. Tắc mạch trĩ ngoại gây đau và sưng rõ rệt
Khi máu đông hình thành trong búi trĩ ngoại, người bệnh có thể xuất hiện khối cộm hoặc cục nhỏ quanh hậu môn, kèm đau rát và khó chịu rõ rệt. Tình trạng này thường liên quan đến việc áp lực trong ổ bụng tăng, chẳng hạn khi rặn mạnh, mang vác nặng hoặc trong thai kỳ.
3.2. Trĩ ngoại kéo dài có thể dẫn đến viêm nhiễm
Búi trĩ sa lồi thường xuyên có thể gây kích ứng, tiết dịch và làm vùng hậu môn luôn ẩm ướt. Nếu tình trạng kéo dài, viêm nhiễm có thể lan rộng ra vùng xung quanh, gây ngứa ngáy, nóng rát và khó chịu.
3.3. Chảy máu do trĩ kéo dài có thể gây thiếu máu
Chảy máu từ búi trĩ nếu diễn ra kéo dài có thể khiến cơ thể mất máu và dẫn đến thiếu máu. Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi hoặc suy giảm sức khỏe khi tình trạng này kéo dài.
4. Điều trị trĩ ngoại được lựa chọn dựa trên những yếu tố nào?
Điều trị trĩ ngoại cần căn cứ vào triệu chứng, mức độ ảnh hưởng và tình trạng cụ thể của búi trĩ. Bác sĩ có thể thăm khám trực tiếp vùng hậu môn, kết hợp thăm trực tràng và soi hậu môn – trực tràng khi cần để xác định nguyên nhân, đánh giá búi trĩ và loại trừ các bệnh lý khác có biểu hiện tương tự.
Với trường hợp triệu chứng nhẹ, chưa có biến chứng, người bệnh có thể được hướng dẫn điều chỉnh chế độ ăn, uống đủ nước, hạn chế rặn khi đại tiện và sử dụng thuốc phù hợp. Khi xuất hiện huyết khối, búi trĩ gây đau nhiều hoặc tình trạng bệnh ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa.
Đối với mổ trĩ ngoại, phương pháp và thời điểm can thiệp cần được bác sĩ đánh giá riêng cho từng trường hợp, đặc biệt khi có biến chứng hoặc búi trĩ gây ảnh hưởng kéo dài.
5. Phòng ngừa trĩ ngoại bằng cách nào?
Phòng ngừa trĩ ngoại tập trung vào việc hạn chế táo bón, giảm áp lực lên vùng hậu môn và duy trì thói quen đại tiện phù hợp. Người bệnh nên tăng cường chất xơ từ rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; uống đủ nước để hỗ trợ làm mềm phân và tránh rặn mạnh khi đi vệ sinh.
Bên cạnh chế độ ăn, không nên ngồi quá lâu trên bồn cầu, không nhịn đi đại tiện khi có nhu cầu và nên thường xuyên vận động nếu công việc phải ngồi hoặc đứng trong thời gian dài. Giữ vệ sinh vùng hậu môn nhẹ nhàng, tránh cọ xát mạnh cũng giúp hạn chế kích ứng và viêm nhiễm tại khu vực này.
Với người làm việc văn phòng hoặc phải ngồi lâu, nên chủ động đứng dậy đi lại sau mỗi khoảng thời gian làm việc thay vì duy trì một tư thế quá lâu. Duy trì vận động đều đặn cũng hỗ trợ hoạt động của đường ruột và giảm nguy cơ táo bón.
Nếu đang gặp các biểu hiện bất thường vùng hậu môn hoặc nghi ngờ trĩ ngoại, thăm khám tại Khoa Ngoại – Thu Cúc TCI để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn hướng điều trị phù hợp.
Đặt lịch trên App TCI Hospital: app.thucuc.vn
