Ung thư đường tiêu hóa dưới góc nhìn kinh tế
Trong chăm sóc sức khỏe, chi phí thường là một trong những lý do khiến nhiều người trì hoãn việc khám định kỳ. Tuy nhiên, dưới góc độ kinh tế y tế, các chuyên gia cho rằng câu hỏi quan trọng không chỉ là “chi phí tầm soát bao nhiêu”, mà còn là “chi phí phải trả nếu bệnh được phát hiện quá muộn”.
Đối với các bệnh ung thư đường tiêu hóa như ung thư dạ dày hay ung thư đại trực tràng, thời điểm phát hiện bệnh có ảnh hưởng lớn không chỉ đến hiệu quả điều trị mà còn đến gánh nặng tài chính của người bệnh và gia đình.
Phát hiện sớm giúp giảm đáng kể chi phí điều trị
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra gánh nặng kinh tế cho hệ thống y tế và các hộ gia đình trên toàn cầu. Chi phí điều trị thường tăng đáng kể khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn do phải kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích hoặc chăm sóc giảm nhẹ.
Trong khi đó, các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn rất sớm của đường tiêu hóa có thể được phát hiện thông qua nội soi và trong một số trường hợp có thể được điều trị bằng các kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn ngay trong quá trình nội soi.
Nhiều nghiên cứu quốc tế đã ghi nhận rằng các chương trình sàng lọc và phát hiện sớm ung thư đại trực tràng hoặc ung thư dạ dày có hiệu quả kinh tế cao, giúp giảm chi phí điều trị dài hạn cũng như giảm tỷ lệ tử vong do bệnh.
Gánh nặng kinh tế không chỉ nằm ở hóa đơn viện phí
Theo các chuyên gia, chi phí điều trị ung thư bao gồm hai nhóm chính: chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.
Chi phí trực tiếp bao gồm tiền khám bệnh, xét nghiệm, thuốc điều trị, phẫu thuật, nằm viện và các dịch vụ chăm sóc y tế khác. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, phần chi phí gián tiếp còn lớn hơn rất nhiều.
Người bệnh có thể phải nghỉ việc trong thời gian dài để điều trị. Người thân phải dành thời gian chăm sóc, giảm năng suất lao động hoặc tạm dừng công việc. Chi phí đi lại, lưu trú khi điều trị xa nhà, cùng những ảnh hưởng đến sinh hoạt và đời sống gia đình cũng góp phần tạo nên gánh nặng tài chính đáng kể.
Một số nghiên cứu về gánh nặng kinh tế của ung thư tại các nước thu nhập trung bình, trong đó có khu vực Đông Nam Á, cho thấy chi phí ngoài y tế và tổn thất thu nhập có thể chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí mà người bệnh phải gánh chịu.
Tầm soát được xem là khoản đầu tư “lời” cho sức khỏe
Các chuyên gia cho rằng tầm soát không bảo đảm ngăn ngừa hoàn toàn ung thư, nhưng giúp tăng cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm – thời điểm việc điều trị thường hiệu quả hơn, ít xâm lấn hơn và có chi phí thấp hơn so với các giai đoạn tiến triển.
Đối với ung thư đường tiêu hóa, nội soi hiện vẫn là phương pháp quan trọng để phát hiện các tổn thương tiền ung thư, polyp hoặc các khối u giai đoạn đầu. Nhiều tổn thương có thể được xử lý ngay trong quá trình nội soi mà chưa cần đến các phương pháp điều trị phức tạp hơn.
Theo khuyến cáo của các tổ chức chuyên ngành tiêu hóa, những người có yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình mắc ung thư tiêu hóa, nhiễm H. pylori, viêm dạ dày mạn tính hoặc trên 45 tuổi nên chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ về kế hoạch tầm soát phù hợp.
Công nghệ nội soi mới hỗ trợ nâng cao khả năng phát hiện sớm
Sự phát triển của công nghệ nội soi đang góp phần nâng cao chất lượng tầm soát ung thư tiêu hóa. Các hệ thống nội soi thế hệ mới cho phép quan sát rõ hơn cấu trúc niêm mạc, hỗ trợ phát hiện những tổn thương nhỏ mà trước đây có thể bị bỏ sót.
Tại Việt Nam, Thu Cúc TCI hiện triển khai hệ thống siêu nội soi Endocyto 520x. Công nghệ này cho phép phóng đại hình ảnh lên đến 520 lần, hỗ trợ bác sĩ quan sát chi tiết cấu trúc bề mặt niêm mạc và hình thái tế bào trong quá trình nội soi.
Theo các chuyên gia, việc nâng cao chất lượng hình ảnh và khả năng đánh giá tổn thương có thể giúp tăng độ chính xác trong định hướng chẩn đoán và lựa chọn vị trí sinh thiết. Tuy nhiên, kết quả giải phẫu bệnh vẫn là tiêu chuẩn vàng để xác định chẩn đoán cuối cùng.
Trong bối cảnh tỷ lệ mắc ung thư tiêu hóa vẫn ở mức cao tại Việt Nam, nhiều chuyên gia cho rằng việc chủ động tầm soát cần được nhìn nhận như một khoản đầu tư cho sức khỏe lâu dài thay vì chỉ là một khoản chi phí ngắn hạn. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp nâng cao cơ hội điều trị thành công mà còn góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh, gia đình và hệ thống y tế. Đây cũng là lý do ngày càng nhiều quốc gia đẩy mạnh các chương trình sàng lọc và tầm soát ung thư trong cộng đồng như một giải pháp mang lại hiệu quả cả về y tế lẫn kinh tế.
Nguồn: Tạp chí thương trường
